Hiện tượng diễn ra vào ngày 21/6 tới được gọi là nhật thực hình khuyên, tức là Mặt Trăng không hoàn toàn che khuất Mặt Trời mà chỉ như chiếc đĩa nhỏ đặt lên trên chiếc đĩa lớn hơn là Mặt Trời, tạo một vòng nhật hoa như chiếc nhẫn bao quanh Mặt Trăng.
Giới yêu thiên văn đang lên kế hoạch cho việc quan sát hiện tượng nhật thực đáng mong chờ nhất năm 2020. Hiện có các điểm cầu ở TPHCM, Đà Nẵng, Quy Nhơn, Nha Trang, Hà Nội, Hưng Yên... Ngoài quan sát nhật thực, một số điểm cầu ở TPHCM còn thực nghiệm đo bán kính Trái Đất, Đài Thiên văn Nha Trang có các hoạt động chế tạo, phóng tên lửa nước và chiếu phim khoa học về Mặt Trời và mô phỏng bầu trời...
Mô phỏng đường đi của nhật thực ngày 21/6. - Video:Timeanddate.
Hiện tượng nhật thực bắt đầu ở Trung Phi, đi qua Ả-rập Xê-út, Bắc Ấn và Nam Trung Quốc trước khi kết thúc ở vùng biển Thái Bình Dương.
Ở Việt Nam chỉ quan sát được nhật thực một phần. Tại Hà Nội, nhật thực một phần bắt đầu vào 13h16, đạt cực đại lúc 14h55 với tỷ lệ che phủ tới 71%, kết thúc vào 16h18. Tại Đà Nẵng, nhật thực một phần bắt đầu lúc 13h30, đạt cực đại lúc 15h04 với tỷ lệ che phủ là 56%. Tại TPHCM bắt đầu từ 13h37, đạt cực đại lúc 15h05 với tỷ lệ che phủ chỉ đạt 36%, kết thúc vào 16h18.
Các chuyên gia khuyến cáo, không nên quan sát trực tiếp hiện tượng mà không sử dụng các công cụ bảo vệ. Nếu các tia cực tím (UV) đi vào và đốt cháy các tế bào nhạy sáng của mắt, có thể khiến mắt bị giảm thị lực. Ngay cả quan sát nhật thực với kính râm (kính đen) bình thường hầu như không có tác dụng bảo vệ. Thậm chí kính râm còn đánh lừa đôi mắt khiến người xem có thể nhìn lâu hơn vào nguồn sáng, do đó chúng có thể khiến tổn thương nhiều hơn.
Theo Hội Vật lý thiên văn, nên chế tạo chiếc hộp lỗ kim đơn giản để quan sát. Chỉ cần một chiếc hộp giấy cứng, một tờ giấy trắng, một vài tấm màng nhôm bọc thực phẩm để khoét lỗ tròn bằng một cây kim, dao rọc giấy, kéo, một chiếc kim, băng dán và keo dán giấy.
 Hình vẽ một hộp chiếu lỗ kim hoàn chỉnh và cách quan sát ảnh chiếu của Mặt Trời xuyên qua lỗ kim. - Ảnh: TimeAndDay. |
Khi quan sát, chỉ cần hướng lỗ kim về phía Mặt Trời và quan sát ảnh chiếu ở đáy hộp. Đó chính là ảnh của đĩa Mặt Trời. Khi nhật thực xảy ra sẽ thấy ảnh của đĩa Mặt Trăng quét qua ảnh chiếu. Kích thước của ảnh sẽ có tỷ lệ khoảng 1% chiều dài của hộp. Như vậy hộp càng dài thì ảnh chiếu càng lớn.
Tại Hà Nội, Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH, Đại học Việt Pháp) phối hợp với Cộng đồng vật lý thiên văn tại Hà Nội tổ chức Ngày hội Vũ trụ 2020 với hoạt động quan sát nhật thực thông qua kính thiên văn và kính lọc mặt trời chuyên dụng.
PGS Ngô Đức Thành, Trưởng khoa Vũ trụ và Ứng dụng của USTH, cho biết, tham dự sự kiện, người tham gia sẽ được quan sát nhật thực một cách an toàn thông qua kính lọc chuyên dụng, giao lưu cùng các CLB thiên văn tại Hà Nội và gặp gỡ chuyên gia trong lĩnh vực thiên văn để tìm hiểu về hiện tượng này.
Sau lần nhật thực này, người Việt Nam phải đợi đến ngày 20/4/2023 mới có cơ hội quan sát tiếp, tuy nhiên, khi đó Mặt Trời chỉ bị che khuất tối đa 5%.
