Con người sắp có công cụ cực mạnh để nghiên cứu vũ trụ

Kính viễn vọng với giá trị đầu tư 10 tỷ USD James Webb có thể thay đổi hoàn toàn cách con người quan sát vũ trụ.
Mô phỏng kính viễn vọng không gian James Webb khi hoạt động trên vũ trụ. (Ảnh: NASA).
Mô phỏng kính viễn vọng không gian James Webb khi hoạt động trên vũ trụ. (Ảnh: NASA).

Gần một năm nữa, chính xác là vào ngày 30/03/2021, kính viễn vọng không gian James Webb trị giá gần 10 tỷ USD sẽ phóng lên trên tên lửa châu Âu Ariane 5, từ trung tâm vũ trụ Guiana ở phía tây bắc Kourou thuộc Pháp.

Kế thừa nhiệm vụ của kính viễn vọng không gian Hubble, Webb sẽ nghiên cứu và ghi lại những hình ảnh của hệ Mặt Trời hay các hành tinh xa hơn thế, tìm hiểu về nguồn gốc của vũ trụ. Bằng tia hồng ngoại, Webb có thể nhìn được vào không gian và quá khứ xa hơn bất kỳ kính viễn vọng nào từ trước đến nay.

Webb là kính viễn vọng vũ trụ phức tạp và tham vọng nhất từng được chế tạo với kỳ vọng trở thành một công cụ cực kỳ hữu hiệu của các nhà khoa học.

Được phác thảo từ những năm 1990 và dự kiến ra mắt vào năm 2007, Webb đã gặp rất nhiều trở ngại để hoàn thành, trong đó vấn đề mới nhất là dịch Covid-19. Có thể dịch bệnh sẽ lùi ngày ra mắt của kính viễn vọng không gian này, nhưng hiện tại thời gian dự kiến vẫn là cuối tháng 3/2021.

Webb là một kính viễn vọng khổng lồ với camera hồng ngoại và máy quang phổ để thu ánh sáng từ đầu vũ trụ. Nó được đặt theo tên của James E. Webb, cố giám đốc NASA. Đây là dự án liên kết giữa NASA, Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (ESA), Cơ quan Vũ trụ Canada (CSA) và Viện Khoa học Kính viễn vọng Không gian (STScI).

So với Hubble, Webb có thể thu được nhiều dữ liệu hơn, do vậy nó có thể nhìn "sâu" hơn vào vũ trụ.

Hubble đi vào hoạt động năm 1990, với gương chính có đường kính 2,4 m còn Webb có đường kính gương chính là 6,5 m. Nó được tạo thành từ 18 mẫu gương lục giác mạ vàng và sẽ có độ phân giải cùng độ nhạy hồng ngoại cải thiện rất nhiều so với Hubble.

Con người sắp có công cụ cực mạnh để nghiên cứu vũ trụ ảnh 1
Webb sẽ được đưa lên điểm L2 trong hệ Mặt Trời, một trong 5 điểm mà vệ tinh sẽ luôn luôn "cố định" so với Mặt Trời và Trái Đất. (Ảnh: NASA).

Có một điểm khác biệt giữa Webb với Hubble. Trong khi Hubble ở độ cao khoảng 550 km so với Trái Đất, Webb sẽ quan sát Vũ trụ từ điểm Lagrange thứ 2 (L2), cách Trái Đất 1,5 triệu km. Nó sẽ gửi hình ảnh trở lại Trái đất thông qua Mạng không gian sâu của NASA.

“Hubble và Webb được thiết kế để bổ sung cho nhau, đó là sự pha trộn của các bước sóng khác nhau cho ta biết rõ hơn về những gì xảy ra ở ngoài đó. Webb sẽ cho chúng ta hiểu rõ hơn về cách thức vũ trụ bắt đầu”, tiến sĩ Maggie Aderin-Pocock, nhà khoa học vũ trụ tham gia dự án phát triển kính viễn vọng này cho biết.

Webb có thể nhìn thấy thế giới vũ vụ khi nó mới chỉ vài trăm triệu năm tuổi, ghi lại hình ảnh các ngôi sao và thiên hà đầu tiên. Kính viễn vọng này có thể thu được những hình ảnh chưa từng thấy của các hành tinh, sao chổi, vật thể ở Vành đai Kuiper và các hành tinh ngoài hệ Mặt Trời.

Webb cũng có khả năng phát hiện các ngoại hành tinh và thậm chí nghiên cứu bầu khí quyển của chúng.

Sau Webb, các nhà khoa học còn chờ đón một thiết bị khác là kính thiên văn khảo sát hồng ngoại (WFIRST). WFIRST cũng có kích thước gương chính 2,4 m như Hubble, nhưng ống kính góc rộng 288 MP cung cấp cho kính thiên văn này trường nhìn rộng hơn Hubble 100 lần ở vị trí hoạt động tương đương.

WFIRST có thể lập bản đồ Dải Ngân hà và các thiên hà khác trong thời gian siêu nhanh. Nó được thiết kế để nghiên cứu 3 lĩnh vực chính: ngoại hành tinh, vật chất/năng lượng tối và sự hình thành các ngôi sao. Ở vị trí hoạt động rất giống với Webb, WFIRST dự kiến ra mắt vào năm 2025.

Theo Zing
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
(Ngày Nay) - Sáng 4/10 đã diễn ra Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề: “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”. Sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với UBND thành phố Hà Nội tổ chức. Tham dự có: Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn; Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng đông đảo đại biểu.
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
(Ngày Nay) - Biến đổi khí hậu đang làm gia tăng nhiệt độ toàn cầu và thay đổi chu kỳ lượng mưa, tạo điều kiện thuận lợi cho các loài muỗi Anopheles (truyền bệnh sốt rét) và Aedes (truyền bệnh sốt xuất huyết) sinh sôi, mở rộng địa bàn hoạt động. Đây là cảnh báo vừa được các nhà khoa học thuộc Đại học Monash (Australia) công bố trên tạp chí Science Advances, với lời kêu gọi cộng đồng quốc tế cần khẩn cấp phối hợp ứng phó với gánh nặng dịch bệnh đang gia tăng.
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
(Ngày Nay) - Từng được xem là một trong những sông băng ổn định hiếm hoi trên thế giới, Perito Moreno, một trong những thắng cảnh nổi tiếng nhất của Argentina và là biểu tượng của vùng băng tuyết Patagonia, đang tan chảy và thu hẹp với tốc độ chưa từng thấy trong lịch sử.
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
(Ngày Nay) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Canada đánh dấu bước nâng cấp đáng kể trong quan hệ Việt Nam - Canada, đưa quan hệ hai nước từ khuôn khổ hợp tác vốn tập trung nhiều vào thương mại và giao lưu nhân dân sang một giai đoạn mang tính chiến lược hơn, với phạm vi hợp tác mở rộng sang chuỗi cung ứng, công nghệ tiên tiến, an ninh năng lượng, quốc phòng và an ninh hàng hải.
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
(Ngày Nay) - Ngày 2/10, công ty Google thuộc Tập đoàn Alphabet đã phóng vệ tinh mẫu thử nghiệm lên quỹ đạo nhằm đánh giá khả năng hoạt động của chip TPU trong môi trường khắc nghiệt của không gian.
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
(Ngày Nay) - Ngày 1/10/2026, Công ty CPĐT &PT Đường sắt Cao tốc VinSpeed - chủ đầu tư hai tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên tại Việt Nam và Công ty CPĐT&XD SGC - đơn vị thi công đã chính thức triển khai đúc những phiến dầm đầu tiên cho hai tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh và Bến Thành - Cần Giờ. Đây là cột mốc đặc biệt, đánh dấu khả năng làm chủ công nghệ và thời điểm thi công bước vào giai đoạn tăng tốc nhằm đưa hai tuyến đi vào vận hành sớm ngay trong năm 2029.
OpenAI phát hiện thêm vụ xâm nhập hệ thống Chính phủ Australia
OpenAI phát hiện thêm vụ xâm nhập hệ thống Chính phủ Australia
(Ngày Nay) - Công ty công nghệ OpenAI của Mỹ vừa thông báo phát hiện thêm một vụ xâm nhập trái phép vào hệ thống của một cơ quan chính phủ tại Australia, đánh dấu lỗ hổng an ninh mạng nghiêm trọng thứ hai được xác nhận chỉ trong vòng vài tuần qua.
Nghệ thuật năm châu hội tụ tại Hoàng thành Thăng Long
Nghệ thuật năm châu hội tụ tại Hoàng thành Thăng Long
(Ngày Nay) - Trong không gian di sản Hoàng thành Thăng Long, tối 2/10 những làn điệu cải lương, chèo, dân ca cùng âm nhạc đến từ nhiều quốc gia đã tạo nên một bức tranh nghệ thuật đa sắc màu. Qua chuỗi chương trình “Hòa nhạc Năm Châu”, nghệ thuật hiện diện gần gũi với cộng đồng, để người dân và du khách trực tiếp thưởng thức, giao lưu và cảm nhận những giá trị văn hóa của Việt Nam và thế giới.