Đám đông không đổ xô đến những sự kiện này vì loài giáp xác này. Họ đến vì một công cụ trí tuệ nhân tạo có biểu tượng hình tôm hùm: OpenClaw. Nó có khả năng lập trình để thực hiện các tác vụ liên tục và kiểm soát hoàn toàn thiết bị của người dùng.
Không chỉ dừng lại ở định dạng hỏi - đáp đơn giản như hầu hết các chatbot AI hiện nay, OpenClaw sử dụng một nền tảng công nghệ để vận hành độc lập các ứng dụng, trình duyệt web hoặc thiết bị gia dụng thông minh thông qua các câu lệnh từ những ứng dụng nhắn tin phổ biến như WhatsApp.
Được tạo ra bởi lập trình viên người Áo Peter Steinberger và phát hành vào tháng 11/2025, tác nhân AI miễn phí này được ca ngợi là phương thức mới để tăng cường hiệu suất làm việc. Jensen Huang, CEO của “gã khổng lồ” chip Nvidia đã gọi đây là “ChatGPT tiếp theo” và là “dự án mã nguồn mở phổ biến nhất trong lịch sử nhân loại”.
Tại Trung Quốc, OpenClaw được sự đón nhận đặc biệt nồng nhiệt từ cả các chuyên gia lẫn những người mới tìm hiểu về AI. Theo phân tích mạng lưới công cộng toàn cầu của công ty an ninh mạng SecurityScorecard, Trung Quốc hiện có số lượng người dùng OpenClaw nhiều nhất thế giới, cao gấp đôi so với Mỹ – quốc gia đứng thứ hai.
 |
| Dòng người xếp hàng chờ cài đặt OpenClaw lên máy tính xách tay tại trụ sở của Baidu ở Bắc Kinh vào ngày 11/03/2026. |
Các công ty công nghệ và cộng đồng địa phương đã tổ chức nhiều buổi giao lưu để “nuôi tôm hùm” - một thuật ngữ phổ biến tại Trung Quốc để chỉ việc cài đặt và sử dụng OpenClaw. Nhiều sự kiện ở các thành phố lớn đã thu hút tới 1.000 người tham gia. Trên các trang thương mại điện tử Trung Quốc, các chuyên gia kỹ thuật đang bán dịch vụ cài đặt và cấu hình OpenClaw với mức giá dao động từ 7 USD đến 100 USD.
Sức nóng của OpenClaw đã thúc đẩy các tập đoàn công nghệ khác của Trung Quốc tung ra những phiên bản riêng với các tên gọi như DuClaw, QClaw và ArkClaw. Chính quyền các địa phương cũng không đứng ngoài cuộc khi cam kết hỗ trợ trợ cấp cho các doanh nghiệp sử dụng trợ lý ảo AI này để thúc đẩy phát triển kinh tế vùng.
Thành công bước đầu của OpenClaw là minh chứng cho thấy sự ủng hộ mạnh mẽ của chính phủ Trung Quốc đối với công nghệ tiên tiến, trong bối cảnh nước này đang theo đuổi tăng trưởng nội địa và các mục tiêu toàn cầu đầy tham vọng. Tuy nhiên, làn sóng này cũng đi kèm với những lo ngại về rủi ro an ninh mạng và khả năng gây ra tình trạng mất việc làm trên diện rộng.
Giữa làn sóng cảnh báo về an ninh mạng từ giới chức Trung Quốc, hai cơ quan an ninh mạng được nhà nước bảo trợ đã tiếp tục cảnh báo rằng OpenClaw có thể gây ra “rủi ro bảo mật nghiêm trọng”, bao gồm chiếm quyền điều khiển từ xa và rò rỉ dữ liệu. Các cơ quan này đã ban hành hướng dẫn an toàn chi tiết cho tất cả người dùng từ cá nhân, doanh nghiệp đến các nhà cung cấp dịch vụ đám mây.
 |
| Những người tham gia chơi máy gắp thú nhồi bông hình tôm hùm trong một buổi hướng dẫn cài đặt OpenClaw bên ngoài trụ sở của Baidu tại Bắc Kinh. |
“Tất cả chúng tôi đều tin rằng AI sẽ tái định hình mọi ngành công nghiệp. Đó chỉ là vấn đề thời gian”, anh Jimi Jin, một quản lý dự án 33 tuổi tại thành phố Thâm Quyến chủ yếu sử dụng OpenClaw để quản lý tệp tin công việc, chia sẻ. “Không hẳn là chăm chỉ hay tham vọng gì đâu, tôi chỉ muốn chủ động làm việc để không bị bỏ lại phía sau”.
Khả năng tự động hóa mà OpenClaw mang lại đã thắp lên hy vọng về việc gia tăng hiệu quả tại Trung Quốc - nơi 93% người tham gia khảo sát năm 2025 của KPMG cho biết họ đã sử dụng AI trong công việc.
Ngược lại, Mỹ đang có thái độ thận trọng đối với OpenClaw và nhiều công cụ AI khác. Trong khảo sát của KPMG, số lượng người Mỹ lo lắng về AI nhiều hơn số người cảm thấy lạc quan, chỉ 35% cho rằng lợi ích vượt trội hơn rủi ro, so với tỷ lệ 69% tại Trung Quốc.
Anh Corki Xie, một kỹ sư phần mềm 27 tuổi tại thành phố Bắc Kinh, đã cài đặt OpenClaw vào tháng 2/2026 để trả lời tin nhắn công việc, phân tích dữ liệu và đăng bài trên mạng xã hội. “Hiệu suất tăng lên khá đáng kể”, anh chia sẻ, “Nhưng đôi khi tôi vẫn gặp một số lỗi”.
Làm việc tại một công ty công nghệ lớn của Trung Quốc, anh Xie cho biết các công ty internet bao gồm cả đơn vị anh đang công tác đã “quyết liệt” khuyến khích nhân viên sử dụng AI, đồng thời gắn việc sử dụng OpenClaw với đánh giá hiệu quả công việc.
Sự xuất hiện của OpenClaw trùng với giai đoạn kinh tế Trung Quốc đang tăng trưởng chậm lại, làm trầm trọng thêm tình trạng thất nghiệp ở thanh niên và tiêu dùng nội địa trì trệ. Các chuyên gia dự báo tốc độ tăng trưởng của Trung Quốc năm 2026 sẽ ở mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ.
Các tập đoàn lớn của Trung Quốc như thương hiệu điện gia dụng Haier hay hãng xe điện Xpeng đã công bố kế hoạch tích hợp AI vào sản phẩm và hoạt động kinh doanh. Thậm chí, chính quyền địa phương cũng đặt kỳ vọng vào OpenClaw để hỗ trợ phát triển kinh tế và khởi nghiệp. Một trung tâm công nghệ và sản xuất ở thành phố Vô Tích, tỉnh Giang Tô đang treo thưởng tới 5 triệu nhân dân tệ (khoảng 726.000 USD) cho các dự án dựa trên tác nhân AI mới này.
Tuy nhiên, một số người dùng lo sợ AI sẽ làm trầm trọng thêm thị trường lao động vốn đã khó khăn. Cô Gao Jiahui, một sinh viên kỹ thuật phần mềm 20 tuổi tại thành phố Thiên Tân khao khát trở thành lập trình viên sau khi tốt nghiệp. Giờ đây, cô lo lắng công việc mình đang theo đuổi sẽ không còn tồn tại vào thời điểm đó.
“AI đang tiến bộ nhanh đến mức các tác vụ lập trình thuần túy có thể sẽ không cần đến con người nữa”, cô Gao, người đã chi 18 USD để tham gia một sự kiện tại thành phố Bắc Kinh để học cách sử dụng OpenClaw, chia sẻ. “Sự lo lắng là động lực thúc đẩy tôi tìm hiểu và cài đặt nó”.
Theo ông Sun Lichao, Trợ giảng khoa học và kỹ thuật máy tính tại Đại học Lehigh (bang Pennsylvania, Mỹ), việc áp dụng nhanh chóng OpenClaw ở Trung Quốc có khả năng sẽ khiến quá trình thay thế các công việc văn phòng diễn ra nhanh hơn. “Các ngành nghề cộng tác liên quan đến các tác vụ tiêu chuẩn hóa, lặp đi lặp lại, đặc biệt là viết mã, đang dần mất đi 100% giá trị”, ông Sun nhận định. Ông cũng cho biết rằng nhờ có sự hỗ trợ của AI, các nghiên cứu sinh của mình hiện cần ít cộng tác viên là con người hơn cho các tác vụ như lập trình. “OpenClaw là một nhân tố thay đổi cuộc chơi nguy hiểm”.
Tần suất sử dụng OpenClaw của các công ty và cá nhân Trung Quốc có thể là một lợi thế cho quốc gia này trong nỗ lực trở thành lãnh đạo thế giới về AI. Trung Quốc đã xác định phát triển AI là trụ cột chính trong chiến lược quốc gia, đặt mục tiêu đạt tỷ lệ thâm nhập 90% trong các lĩnh vực trọng yếu như khoa học, quản trị và sản xuất vào năm 2030. Tuy nhiên, dù ngành công nghiệp AI của Trung Quốc đang tiến bước với tốc độ ánh sáng, họ vẫn được coi là đang trong thế bám đuổi đối thủ là Mỹ.
Ông Kyle Chan, nghiên cứu viên tại Viện Brookings (Washington, Mỹ), cho rằng công nghệ mã nguồn mở như OpenClaw đã giúp các nhà phát triển Trung Quốc đổi mới nhanh hơn dự kiến. Việc bất kỳ ai cũng có thể kiểm tra, sửa đổi hoặc nâng cao các mô hình là yếu tố quan trọng giúp cộng đồng nhà phát triển nói chung tăng trưởng nhanh hơn.
Cũng theo ông Chan, trong khi các công ty Trung Quốc coi OpenClaw là cơ hội để thu hút người dùng, thì các “ông lớn” công nghệ Mỹ lại tỏ ra thận trọng về những rủi ro an ninh mạng đối với khách hàng và có thể ưu tiên phát triển các tác nhân AI độc quyền của riêng họ.
Các tổ chức ở Mỹ và Trung Quốc đều đã cảnh báo về những lo ngại an ninh khi cấp cho OpenClaw quyền truy cập vào các tài khoản cá nhân như email, ngân hàng, thông tin du lịch hoặc các máy chủ công việc. Một cảnh báo từ Trung tâm Ứng cứu khẩn cấp máy tính quốc gia Trung Quốc vào tháng 3/2026 đã lưu ý những “rủi ro bảo mật nghiêm trọng” có thể dẫn đến rò rỉ dữ liệu nhạy cảm. Đối với các ngành công nghiệp trọng yếu, những lỗ hổng này thậm chí có thể làm “tê liệt toàn bộ hệ thống kinh doanh” và gây ra “tổn thất không thể đong đếm được”.
 |
| Người tham gia xếp hàng bên cạnh khinh khí cầu hình tôm hùm để được hướng dẫn thiết lập và cài đặt OpenClaw bên ngoài trụ sở của Baidu tại Bắc Kinh. |
Khi những lo ngại về chi phí, bảo mật và hiệu suất xuất hiện, các dịch vụ cung cấp gỡ bỏ cài đặt có thu phí cũng bắt đầu ra đời. Tuy nhiên, các đơn vị kinh doanh dịch vụ trên các trang thương mại điện tử chia sẻ rằng nhu cầu cài đặt OpenClaw vẫn vượt xa các đơn đặt hàng gỡ bỏ.
Anh Shin Wang, một chuyên gia vận hành thương mại điện tử 31 tuổi, đã cài đặt OpenClaw trên một chiếc laptop dự phòng và đặt tên cho nó là JARVIS (theo tên quản gia AI trong phim “Iron Man”). Tuy nhiên, anh Wang cho biết anh sẽ không cấp quyền truy cập vào các tệp công việc hoặc cá nhân cho đến khi thử nghiệm kỹ lưỡng ứng dụng này.
“Tôi hy vọng trong tương lai OpenClaw sẽ giải phóng tôi hoàn toàn khỏi những tác vụ thủ công”, anh Wang nói. Ngoài việc học cách sử dụng công cụ này, vị chuyên gia vận hành này cũng đang cân nhắc học thêm một kỹ năng khác như nấu ăn hoặc chơi nhạc cụ. Anh coi đó là một biện pháp phòng ngừa — đề phòng trường hợp AI trở nên tinh vi đến mức anh không thể tìm được một công việc khác.
