Theo báo cáo được công bố ngày 24/03 bởi Nhóm Công tác Môi trường (EWG), một tổ chức vận động vì sức khỏe, đào, anh đào, táo, mâm xôi, lê, khoai tây và việt quất nằm trong danh sách "Mười hai loại trái cây và rau quả bẩn nhất" năm nay, chứa nhiều thuốc trừ sâu nhất .
EWG đã xem xét các kết quả xét nghiệm dư lượng thuốc trừ sâu gần đây nhất do Bộ Nông nghiệp Mỹ thực hiện trên 54.344 mẫu của 47 loại trái cây và rau quả.
Theo EWG, rau chân vịt là loại rau đứng đầu bảng xếp hạng, có dư lượng thuốc trừ sâu tính theo trọng lượng cao hơn bất kỳ loại nông sản nào khác và trung bình chứa từ bốn loại thuốc trừ sâu trở lên.
Hầu hết các mẫu nông sản đều chứa trung bình từ bốn loại thuốc trừ sâu trở lên, ngoại trừ khoai tây (trung bình hai loại). Các chuyên gia cho biết, việc tiêu thụ nông sản có chứa nhiều loại thuốc trừ sâu là đáng lo ngại, bởi vì sự tiếp xúc với hỗn hợp thuốc trừ sâu có thể tích lũy và làm tăng nguy cơ.
Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng thuốc trừ sâu có thể liên quan đến một số vấn đề về sức khoẻ như sinh non, dị tật bẩm sinh, sảy thai và tổn thương di truyền. Tiếp xúc với thuốc trừ sâu cũng có liên quan đến nồng độ tinh trùng thấp, bệnh tim, ung thư và các rối loạn khác.
Theo Học viện Nhi khoa Mỹ (AAP), trẻ em đặc biệt dễ bị ảnh hưởng bởi các chất gây ô nhiễm như thuốc trừ sâu, ngay cả khi còn trong bụng mẹ. AAP cho biết thêm: “Tiếp xúc với thuốc trừ sâu trong thời kỳ mang thai có thể dẫn đến tăng nguy cơ dị tật bẩm sinh, cân nặng khi sinh thấp và tử vong thai nhi. Tiếp xúc trong thời thơ ấu có liên quan đến các vấn đề về sự chú ý và học tập, cũng như ung thư”.
Lần đầu tiên, báo cáo cho thấy hơn 60% mẫu trong danh sách chứa thuốc trừ sâu thuộc nhóm "hóa chất vĩnh cửu" gọi là PFAS. Hai loại thuốc trừ sâu được phát hiện thường xuyên nhất trên nông sản là các chất perfluoroalkyl và polyfluoroalkyl.
PFAS được gọi là hóa chất vĩnh cửu vì các liên kết phân tử của chúng có thể mất từ nhiều năm đến nhiều thập kỷ, thậm chí hàng thế kỷ, để phân hủy hoàn toàn trong môi trường.
Bà Bernadette Del Chiaro, Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách hoạt động tại California của EWG, cho biết: “Thuốc trừ sâu PFAS là thành phần hoạt tính trong các sản phẩm này vì nó có hiệu quả trong việc tiêu diệt vi sinh vật, đó chính là lý do tại sao nó lại gây lo ngại cho sức khỏe cộng đồng và môi trường nói chung”.
Theo Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ, một số hóa chất PFAS có liên quan đến ung thư, béo phì, bệnh tuyến giáp, cholesterol cao, giảm khả năng sinh sản, tổn thương gan, rối loạn nội tiết tố và tổn hại hệ miễn dịch. Một số hóa chất này có thể gây hại ở nồng độ chỉ bằng một phần tỷ gam.
Một chuyên gia EWG nhận định rằng: “Thật khó để kiểm soát hoàn toàn tác hại. Không thể chỉ tiêu diệt nấm mốc hay côn trùng trên quả đào mà không tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến đứa trẻ ăn quả đó. Việc chúng ta chủ động phun “hóa chất vĩnh cửu” lên thực phẩm bán ngoài siêu thị thực sự là điều đáng suy ngẫm”.
Trái ngược với EWG, Liên minh vì Thực phẩm và Nông nghiệp (AFF), đại diện cho các nông dân trồng rau quả hữu cơ và thông thường, từ lâu đã là một nhà phê bình đối với báo cáo thường niên này. Một phát ngôn viên của AFF cho biết trong một tuyên bố rằng: “nông dân sử dụng thuốc trừ sâu, họ tuân thủ các luật và quy định nghiêm ngặt về việc sử dụng thuốc trừ sâu để cung cấp trái cây và rau quả an toàn và lành mạnh cho các gia đình Mỹ, bao gồm cả gia đình của chính họ”.
Người phát ngôn của CropLife America, tổ chức đại diện cho ngành công nghiệp thuốc trừ sâu, thông tin rằng: "chiến dịch gieo rắc nỗi sợ hãi hàng năm của EWG thúc đẩy sự mất lòng tin vào hệ thống thực phẩm và các công cụ mà nông dân sử dụng để bảo vệ cây trồng của họ khỏi cỏ dại, sâu bệnh và dịch bệnh".
Người này cho biết thêm rằng: “Thực tế là hơn 99% nông sản được kiểm nghiệm đều không đạt tiêu chuẩn an toàn vàng do Cơ quan Bảo vệ Môi trường đề ra”.
Trong báo cáo thường niên, EWG cũng lập ra danh sách "Mười lăm sản phẩm sạch", các loại nông sản ít dư lượng thuốc trừ sâu nhất.
Năm nay, gần 60% mẫu trong danh sách "Mười lăm loại nông sản sạch" không phát hiện dư lượng thuốc trừ sâu. Dứa, ngô ngọt và bơ đứng đầu về độ “sạch”, tiếp theo là đu đủ, hành tây, đậu Hà Lan đông lạnh, măng tây, bắp cải, súp lơ, dưa hấu, xoài, chuối, cà rốt, nấm và kiwi.
Các chuyên gia nhấn mạnh giải pháp không phải là ngừng ăn rau củ quả. Trái cây và rau xanh vẫn là nền tảng của chế độ ăn lành mạnh; điều quan trọng là đa dạng hóa khẩu phần.
Theo nhà phân tích khoa học Varun Subramaniam của EWG, việc lựa chọn nhiều hơn các loại trong “15 loại sạch” và ít hơn các loại trong “12 loại bẩn” hoặc chọn các phiên bản hữu cơ của 12 loại trái cây và rau quả bị nhiễm thuốc trừ sâu nhiều nhất là một cách tuyệt vời để giảm tiếp xúc với thuốc trừ sâu.
Ông nói thêm rằng các nghiên cứu đã chỉ ra rằng ăn nhiều thực phẩm hữu cơ hơn thực phẩm trồng theo phương pháp thông thường có thể làm giảm lượng thuốc trừ sâu trong cơ thể người.
Theo Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), tất cả các loại nông sản, kể cả hữu cơ, đều nên được rửa sạch trước khi gọt vỏ để tránh bụi bẩn và vi khuẩn bám từ dao vào trái cây hoặc rau củ. Sau khi rửa, lau khô bằng khăn sạch hoặc giấy ăn.
Theo FDA, các loại rau củ quả cứng như cà rốt, dưa chuột, dưa hấu và khoai tây có thể được chà rửa bằng bàn chải rau sạch dưới vòi nước chảy. Tất cả các loại rau củ quả khác có thể được chà nhẹ nhàng trong khi rửa. Không cần thiết phải sử dụng thuốc tẩy, xà phòng hoặc dung dịch rửa rau củ quả vì trái cây và rau củ có cấu trúc xốp và có thể hấp thụ các hóa chất đó.
Loại bỏ những lá ngoài cùng của bắp cải, xà lách và các loại rau lá xanh khác, rồi rửa sạch từng lá cẩn thận nhưng tránh xả nước quá mạnh, nếu không sẽ làm dập nát rau. Các chuyên gia cho biết tốt nhất nên sử dụng nước có áp suất thấp, ấm hơn nhiệt độ rau củ và dùng rổ lọc để làm khô rau.
