 |
Chương trình “Vỏ xinh được tái sinh” góp phần hình thành thói quen phân loại, thu gom bao bì sau sử dụng trong nhiều gia đình |
Một người mẹ chia sẻ trong nhóm Facebook “Chiến binh giải cứu vỏ hộp sữa” hình ảnh những chồng vỏ hộp được làm sạch, ép gọn cùng các phần quà đổi được từ chương trình của Vinamilk. Điều khiến chị vui hơn là hai con nhỏ cũng hào hứng tham gia. “Mình không chỉ đang tích vỏ sữa để đổi quà, mà còn vô tình dạy các con biết tiết kiệm, biết tái chế và trân trọng những điều tưởng chừng rất nhỏ bé”, chị viết.
Từ đổi quà đến hình thành thói quen sống xanh
Câu chuyện trên cũng là trải nghiệm của nhiều gia đình tham gia chương trình “Vỏ xinh được tái sinh” do Vinamilk triển khai từ năm 2024. Riêng năm 2025, chương trình thu gom hơn 3,6 triệu vỏ hộp sữa, góp phần tái sinh hơn 100.000 sản phẩm xanh. Năm 2026, hoạt động được mở rộng tại 110 cửa hàng Vinamilk ở Hà Nội, Quảng Ninh, Đà Nẵng và TPHCM. Sau gần 3 tháng, gần 11 tấn vỏ hộp sữa đã được thu gom.
 |
Chương trình “Vỏ xinh được tái sinh” của Vinamilk thu gom hơn 3,6 triệu vỏ hộp sữa trong năm 2025 |
Không chỉ khuyến khích người tiêu dùng giữ lại bao bì sau sử dụng, chương trình còn góp phần thay đổi nhận thức về giá trị của vật liệu tái chế. Từ những phần quà ban đầu, nhiều gia đình dần hình thành thói quen làm sạch, phân loại và thu gom vỏ hộp thay vì bỏ chung với rác sinh hoạt.
Ông Lê Hoàng Minh, Giám đốc điều hành Sản xuất kiêm Trưởng dự án Net Zero của Vinamilk, nhận định: “Nếu trước đây người tiêu dùng thường được xem là điểm cuối của chuỗi giá trị, thì ngày nay họ đang trở thành một mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái phát triển bền vững”.
Tuy nhiên, sự tham gia của người tiêu dùng mới là bước khởi đầu. Để bao bì thực sự được tái chế, doanh nghiệp phải tổ chức thu gom, phân loại và kết nối với các đơn vị xử lý. Theo quy định về trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR), doanh nghiệp có thể đóng góp tài chính cho Quỹ Bảo vệ Môi trường Việt Nam hoặc chủ động thực hiện trách nhiệm tái chế.
Từ năm 2025, Vinamilk đã phối hợp với các đơn vị được cấp phép thu gom, tái chế 6/7 mã bao bì, tổng khối lượng hơn 10.000 tấn, vượt tỷ lệ bắt buộc ở một số mã. Năm 2026, doanh nghiệp tiếp tục nâng quy mô tái chế lên hơn 13.200 tấn bao bì các loại.
Song song đó, Vinamilk tổ chức các hoạt động trải nghiệm, hướng dẫn phân loại và tái chế, giúp người tiêu dùng, đặc biệt là giới trẻ, tiếp cận kiến thức về kinh tế tuần hoàn. Tại Net Zero Workshop trong khuôn khổ Ngày hội Sức trẻ Học sinh - Sinh viên TPHCM năm 2026, gần 16.000 vỏ hộp giấy được thu gom chỉ trong hai ngày, tương đương chiều cao khoảng 6 lần tòa nhà Landmark 81 nếu xếp nối tiếp theo chiều dọc.
Kết nối chuỗi giá trị tái chế, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn
Tái chế giúp giảm lượng rác chôn lấp, hạn chế khai thác nguyên liệu mới, tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải. Tuy nhiên, khó khăn lớn hiện nay nằm ở khâu thu gom, phân loại, khi nhiều loại bao bì có khả năng tái chế vẫn bị trộn lẫn với rác sinh hoạt.
Đối với vỏ hộp sữa, cấu tạo nhiều lớp vật liệu đòi hỏi quy trình xử lý chuyên biệt. Người tiêu dùng dù muốn phân loại cũng khó tìm được điểm thu gom phù hợp, trong khi các cơ sở phế liệu ít mặn mà do chi phí xử lý cao, giá trị thu hồi thấp. Vì vậy, nhiều vỏ hộp sau sử dụng vẫn bị đưa đến bãi chôn lấp. Trong bối cảnh đó, việc xây dựng mạng lưới thu gom gắn với hệ thống phân phối được xem là giải pháp giúp kết nối người tiêu dùng với doanh nghiệp tái chế.
 |
Sinh viên tham gia tái chế vỏ hộp sữa tại Net Zero Workshop do Vinamilk tổ chức trong Ngày hội Sức trẻ Học sinh - Sinh viên TPHCM năm 2026 |
Ông Hồ Lê Thiên Ân, Quản lý Dự án Thu gom và Tái chế của Công ty Cổ phần Công nghệ GRAC, đánh giá chương trình của Vinamilk tạo động lực để người dân phân loại rác tại nguồn vì biết vỏ hộp sau thu gom sẽ được tái chế. Khi nguồn vật liệu được phân loại, thu hồi ổn định, các doanh nghiệp môi trường có thêm điều kiện đầu tư công nghệ, mở rộng hoạt động và phát triển giải pháp kinh tế tuần hoàn.
Cách tiếp cận này cho thấy hoạt động thu gom bao bì không chỉ giải quyết vấn đề chất thải mà còn tạo nguồn nguyên liệu cho ngành tái chế. Sự tham gia của người tiêu dùng, doanh nghiệp sản xuất, đơn vị thu gom và tái chế giúp từng bước hình thành chuỗi giá trị tuần hoàn, trong đó bao bì sau sử dụng được đưa trở lại quá trình sản xuất.
Theo ông Lê Hoàng Minh, khi ngày càng nhiều người chủ động tham gia, giá trị tạo ra không chỉ là lượng chất thải được thu gom hay tỷ lệ tái chế tăng lên, mà còn góp phần hình thành thói quen và lựa chọn tiêu dùng có trách nhiệm.
Từ những chiếc vỏ hộp sữa được giữ lại để đổi quà, hoạt động tái chế đang trở thành bài học gần gũi trong nhiều gia đình. Như lời người mẹ chia sẻ: “Từ những chiếc vỏ sữa hôm nay, mong các con lớn lên cùng ý thức sống xanh và biết yêu thương môi trường từ những hành động giản dị nhất”.
Thí điểm kết nối chuỗi giá trị tái chế bao bì tại 4 địa phương
Vinamilk, Quỹ Bảo vệ Môi trường Việt Nam (VEPF) và Tetra Pak Việt Nam sẽ triển khai chương trình thí điểm thu gom, tái chế bao bì, hỗ trợ thực hiện trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) tại Hà Nội, Quảng Ninh, Đà Nẵng và TPHCM.
Chương trình dự kiến kết nối 110 cửa hàng Vinamilk và 15 trường học, hình thành mạng lưới thu gom, phân loại, tái chế bao bì sau sử dụng, đồng thời cung cấp dữ liệu thực tiễn phục vụ triển khai EPR.
Các cơ quan quản lý, doanh nghiệp, đơn vị thu gom, logistics và tái chế cũng sẽ phối hợp tìm giải pháp mở rộng thu hồi vật liệu, kết nối chuỗi giá trị và phát triển thị trường tái chế trong nước.
