Nhân dịp cộng đồng quốc tế kỷ niệm 80 năm ngày Chiến thắng phátxít, Đại hội đồng Liên hợp quốc đã triệu tập phiên họp đặc biệt trong ngày 7/5 để tưởng nhớ các nạn nhân trong Chiến tranh Thế giới thứ 2.
Phát biểu tại cuộc họp, Chủ tịch Đại hội đồng Liên hợp quốc Philemon Yang nhấn mạnh đây là dịp để thế giới suy ngẫm về những hy sinh to lớn của hàng triệu người đã chiến đấu để bảo đảm quyền tự do của con người.
Ông nói: "Thời gian trôi qua, những lễ kỷ niệm ngày càng mang ý nghĩa sâu sắc hơn. Đa số các cựu chiến binh còn sống đều đã cao tuổi. Việc lưu giữ câu chuyện của họ không chỉ là sự tôn vinh đối với họ, mà còn là trách nhiệm đạo đức của tất cả chúng ta. Chúng ta phải đảm bảo rằng những bài học mà họ để lại không bị phai nhạt mà phải trường tồn với thời gian."
Chủ tịch Đại hội đồng Liên hợp quốc cũng lưu ý thế giới đang ở thời điểm mang tính quyết định, không chỉ đối với tổ chức đa phương lớn nhất thế giới mà còn đối với nhân loại. Ông Yang kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới chọn hợp tác thay vì chia rẽ và chọn đối thoại thay vì xung đột.
Đại diện thường trực của Nga tại Liên hợp quốc Vasily Nebenzia nhấn mạnh chiến thắng phát xít đã phải trả giá bằng hàng triệu sinh mạng. Theo ông, cái giá mà Liên Xô phải trả là 27 triệu chiến sỹ Hồng quân và người dân Liên Xô đã ngã xuống. Trung Quốc mất 35 triệu người. Mỹ mất khoảng 500.000 người. Serbia đã tổ chức phong trào du kích lớn nhất ở châu Âu, trong khi các anh hùng từ Mỹ Latinh, châu Á và châu Phi tiến hành các cuộc đấu tranh vì nền độc lập, tự do của dân tộc.
Đại diện của Nga bày tỏ: "Chúng tôi sẽ mãi mãi ghi nhớ chiến công vĩ đại mà nhân dân Liên Xô, những người tham gia vào sự kiện lịch sử này, đã giành được. Đó là một thời kỳ vô vàn khó khăn nhưng rất thiêng liêng. Một người trải qua những thử thách lớn lao và vượt qua được sẽ mãi mãi có được sức mạnh từ chiến thắng đó."
Về phần mình, Đại diện thường trực của Trung Quốc tại Liên hợp quốc, ông Phó Công, nhắc lại sự hy sinh và đóng góp của nước này trong chiến thắng trước chủ nghĩa phátxít. 80 năm sau sự kiện lịch sử, thế giới bước vào giai đoạn mới đầy biến động, với chủ nghĩa đơn phương trỗi dậy. Trong bối cảnh đó, đại diện Trung Quốc kêu gọi cộng đồng quốc tế cùng nhau thúc đẩy "hiểu biết đúng đắn” về lịch sử Chiến tranh Thế giới thứ 2.
Ngoài ra, ông Phó Công cũng hối thúc thế giới duy trì quyền uy và vị thế của Liên hợp quốc. "Chúng ta phải kiên quyết duy trì hệ thống quốc tế lấy Liên hợp quốc làm trung tâm, trật tự quốc tế dựa trên luật pháp và hệ thống thương mại đa phương dựa trên luật lệ," ông nói.
Đại diện thường trực của Đức tại Liên hợp quốc, bà Antje Leendertse, cho biết cuộc chiến tranh do Đức Quốc xã phát động đã gây ra nỗi thống khổ tại châu Âu và xa hơn nữa.
Bà nói: "Nỗi đau đớn, hủy diệt và mất mát để lại sẽ mãi gắn liền với tên đất nước tôi. Chúng tôi mang gánh nặng này với sự khiêm nhường và trách nhiệm đạo đức, và chúng tôi không do dự khi chấp nhận điều đó."
Theo quan chức ngoại giao Đức, tuyên bố “không bao giờ lặp lại cuộc chiến" không chỉ là cam kết của Đức mà còn là nghĩa vụ chung ràng buộc tất cả các nước trên thế giới. Bà Leendertse khẳng định đây là “nghĩa vụ cứu các thế hệ mai sau khỏi thảm họa chiến tranh, bảo vệ sinh mạng dân thường và những người dễ bị tổn thương; duy trì phẩm giá con người; bảo vệ các nguyên tắc của Hiến chương Liên hợp quốc cho tất cả, bao gồm cả các thế hệ tương lai."
Đại sứ Liên minh châu Âu (EU) tại Liên hợp quốc, ông Stavros Lambrinidis, nhấn mạnh đây là dịp tôn vinh và tưởng nhớ những người đã thiệt mạng trong và sau chiến tranh. Ngoài ra, đây cũng là cơ hội tái khẳng định cam kết hợp tác với tất cả các thành viên Liên hợp quốc để đảm bảo một tương lai hòa bình, công bằng và thịnh vượng hơn cho các thế hệ mai sau.
80 năm sau khi Chiến tranh Thế giới thứ hai kết thúc, ông Lambrinidis gợi nhắc về trách nhiệm thiêng liêng của các nước trên thế giới đó là luôn trung thành với cam kết tập thể trong duy trì các nguyên tắc của Hiến chương Liên hợp quốc và đảm bảo không bao giờ lặp lại nỗi kinh hoàng do chiến tranh gây ra.
Tháng 3 vừa qua, Đại hội đồng Liên hợp quốc đã thông qua nghị quyết kỷ niệm 80 năm kết thúc Chiến tranh Thế giới thứ hai. Trong đó kêu gọi tổ chức phiên họp đặc biệt vào tuần thứ hai của tháng 5/2025 và sau đó 5 năm một lần để tưởng nhớ các nạn nhân của cuộc chiến. Việt Nam là một trong những nước đồng bảo trợ chính của Nghị quyết và ủng hộ mạnh mẽ các nội dung chính của văn kiện này.
