Trước thềm chuyến thăm, Đại sứ Cộng hòa Singapore tại Việt Nam Jaya Ratnam đã trả lời phỏng vấn báo chí về những nội dung liên quan đến chuyến thăm và quan hệ hai nước:
*Phóng viên: Đại sứ đánh giá thế nào về mục đích và ý nghĩa chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Lawrence Wong trong bối cảnh hai nước vừa nâng cấp lên quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện?
Đại sứ Jaya Ratnam: Trong hai ngày 25-26/3, Thủ tướng Lawrence Wong có chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Việt Nam kể từ khi nhậm chức, theo lời mời của Thủ tướng Phạm Minh Chính. Như các bạn đã biết, Tổng Bí thư Tô Lâm cũng đã có chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Singapore cách đây chưa đầy 2 tuần.
Khi Tổng Bí thư Tô Lâm và Thủ tướng Lawrence Wong gặp nhau tại Singapore, chúng ta đã nâng quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện. Đây là quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện đầu tiên của Singapore với một nước ASEAN và là Quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện thứ 3 của Singapore với các đối tác quan trọng. Vì vậy, có thể nói quan hệ song phương giữa hai nước đang vô cùng tốt đẹp. Chỉ trong vòng 2 tuần, chúng ta đã trao đổi các chuyến thăm cấp cao và tiếp đó là nâng mối quan hệ của chúng ta lên cấp cao nhất.
Chưa dừng lại ở đó, cả hai bên đều quyết tâm thúc đẩy phát triển hơn nữa quan hệ song phương. Đó là lý do Thủ tướng Singapore đến Việt Nam ngay sau chuyến thăm của Tổng Bí thư; đồng thời, phản ánh tầm quan trọng của mối quan hệ cũng như động lực hợp tác mạnh mẽ khi hai nước bước vào kỷ nguyên mới.
Chúng ta đang ở thời điểm quan trọng khi năm nay đánh dấu nhiều dấu mốc với cả hai nước. Đối với Singapore, năm nay, chúng tôi kỷ niệm 60 năm Ngày Độc lập, 10 năm ngày mất của Thủ tướng Lý Quang Diệu. Như các bạn đã biết, cố Thủ tướng Lý Quang Diệu và cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt là những nhà lãnh đạo đã đặt nền móng cho mối quan hệ Việt Nam - Singapore, tạo đà cho những bước phát triển sau này.
Với Việt Nam, năm nay các bạn cũng ghi dấu nhiều dấu mốc quan trọng, như kỷ niệm 95 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, 80 năm Quốc khánh, 50 năm ngày Thống nhất đất nước, 30 năm gia nhập ASEAN. Và giờ đây, Việt Nam đang bước vào một kỷ nguyên mới của sự phát triển, vươn lên mạnh mẽ; đứng trước cơ hội cất cánh cho nền kinh tế nhờ hiện đại hóa ngành công nghiệp, chuyển đổi số và tăng trưởng xanh, hội nhập khu vực và toàn cầu sâu rộng.
Hai nước kỷ niệm những dấu mốc quan trọng này trong bối cảnh thế giới đang ngày càng bất ổn và khó lường. Hệ thống đa phương dựa trên các quy tắc mở mà Singapore - Việt Nam và các quốc gia thành viên khác của ASEAN đang theo đuổi, đang chịu áp lực nghiêm trọng. Trong bối cảnh đó, thông qua chuyến thăm, hai nước cùng chia sẻ các mục tiêu chiến lược, ủng hộ mạnh mẽ chủ nghĩa đa phương, luật pháp quốc tế cũng như thương mại tự do. Cả hai nước cũng đều có lợi ích hiện hữu trong việc gắn kết và hợp tác để duy trì vai trò trung tâm của ASEAN, thúc đẩy hội nhập kinh tế khu vực.
Thủ tướng Lawrence Wong sẽ có chương trình làm việc dày đặc, tập trung vào các cuộc thảo luận thực chất với các nhà lãnh đạo cấp cao nhất của Việt Nam, tiếp nối các cuộc thảo luận với Tổng Bí thư Tô Lâm và Thủ tướng Phạm Minh Chính. Mặc dù đây là chuyến thăm chính thức đầu tiên của Thủ tướng Lawrence Wong tới Việt Nam với tư cách là Thủ tướng, nhưng ông đã thường xuyên trao đổi với Thủ tướng của các bạn trong những tháng gần đây. Trên thực tế năm 2024, hai Thủ tướng đã khởi động cuộc họp thường niên đầu tiên bên lề Hội nghị Cấp cao ASEAN tại Lào. Nội dung trọng tâm trong chuyến thăm Singapore của Tổng Bí thư Tô Lâm mới đây là tái khẳng định cam kết chung của hai nước trong việc tăng cường hợp tác song phương. Bởi vậy, lịch trình của Thủ tướng Singapore tại Việt Nam cũng phản ánh mục tiêu này, đồng thời, tìm giải pháp để Singapore và Việt Nam có thể thắt chặt hơn nữa quan hệ để cùng nhau vượt qua khó khăn, tăng cường khả năng phục hồi và vươn lên mạnh mẽ.
*Phóng viên: Đại sứ có thể chia sẻ ý nghĩa việc hai nước nâng cấp lên quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện?
Đại sứ Jaya Ratnam: Singapore và Việt Nam là hai đối tác bổ sung lẫn nhau về những lợi thế có sẵn cũng như hỗ trợ nhau trong nhiều lĩnh vực mà hai bên còn thiếu hụt. Việc nâng cấp quan hệ song phương lên Đối tác Chiến lược toàn diện không chỉ đơn thuần là sự thay đổi về tên gọi mà còn phản ánh mức độ kỳ vọng rất cao của hai nước đối với mối quan hệ này. Bước ngoặt này cũng cung cấp một khuôn khổ chiến lược cho Quan hệ Đối tác xanh và kỹ thuật số mà Thủ tướng Phạm Minh Chính và cựu Thủ tướng Lý Hiển Long đã khởi xướng vào năm 2023.
Tôi xin nêu bật hai sáng kiến song phương mới mà chúng ta đang triển khai. Đầu tiên là dự án thúc đẩy nền kinh tế xanh: Dự án Năng lượng Việt Nam - Singapore (VSEP), với những khoản đầu tư lớn của cả hai bên vào điện gió ngoài khơi và cáp ngầm, sẽ đóng vai trò là nền tảng cho lưới điện ASEAN trong tương lai. Dự án này sẽ định vị Việt Nam là trung tâm năng lượng xanh cho ASEAN và xa hơn nữa. Triển vọng việc hợp tác thương mại điện giữa Singapore và Việt Nam cũng mở ra trong chuyến thăm của Tổng Bí thư mới đây, giúp hai bên xích lại gần nhau hơn trong lĩnh vực này.
Một lĩnh vực hợp tác quan trọng khác mà hai bên đang thúc đẩy là về tín chỉ carbon, được kỳ vọng sẽ giúp cả hai đạt được các cam kết về khí hậu cũng như tạo việc làm, khuyến khích đầu tư xanh và phát triển bền vững tại Việt Nam. Chúng tôi đang xây dựng Thỏa thuận hợp tác tín chỉ carbon, với mục tiêu trở thành thỏa thuận đầu tiên giữa các nước ASEAN. Do đó, việc nâng cấp quan hệ hai nước lên Đối tác Chiến lược toàn diện không chỉ giúp hai nền kinh tế xích lại gần nhau hơn mà còn đóng góp cho lợi ích của cả khu vực.
*Phóng viên: Đại sứ có thể chia sẻ về triển vọng hợp tác giữa hai bên, khi hai nước nâng cấp quan hệ ngoại giao lên mức cao nhất?
Đại sứ Jaya Ratnam: Mối quan hệ hợp tác thương mại và đầu tư giữa hai nước phát triển mạnh mẽ qua từng năm. Từ năm 2024, Singapore đã trở thành nguồn FDI lớn thứ hai của Việt Nam với tổng vốn đầu tư vượt quá 81 tỷ USD ở khoảng 3.800 dự án. Nếu như năm 2024, Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 11 của Singapore thì đến tháng 1/2025, Việt Nam đã trở thành đối tác thương mại lớn thứ 9 của Singapore, cho thấy sự phát triển năng động, mạnh mẽ trong quan hệ song phương.
Khi Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới của tăng trưởng kinh tế cao, sự tham gia và đồng hành của Singapore sẽ càng tăng lên. Singapore là đối tác lâu dài của Việt Nam, với mô hình Khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP) kỷ niệm 30 năm thành lập vào năm 2026. Các dự án VSIP đã tăng gần gấp đôi kể từ năm 2022 - chỉ trong 3 năm đã có thêm 9 dự án VSIP mới. Các khu công nghiệp Việt Nam - Singapore hiện đã phát triển ở khắp 3 miền Bắc-Trung-Nam. Trong đó, 11 dự án VSIP đang hoạt động đã thu hút hơn 22 tỷ USD đầu tư và tạo ra 300 nghìn việc làm tại Việt Nam. Khi các dự án VSIP mới đi vào hoạt động, chúng ta sẽ thấy những con số này tăng theo cấp số nhân. Một minh chứng cho sức hấp dẫn của Việt Nam-một điểm đến đầu tư, hai bên đang tiếp tục lên kế hoạch có nhiều hơn các dự án tương tự trong tương lai. Không chỉ mở rộng về số lượng, các dự án mới sẽ được nâng cấp hơn nữa, tập trung vào tính bền vững và đổi mới để thu hút thêm nguồn vốn FDI công nghệ cao, tạo ra công ăn việc làm tốt hơn cho lực lượng lao động có tay nghề cao.
Tương lai mối quan hệ song phương Việt Nam-Singapore có rất nhiều triển vọng tươi sáng. Hai nước đều chia sẻ những thách thức chung và cam kết hợp tác hỗ trợ lẫn nhau. Chất keo gắn kết hai nước chính là quan hệ giao lưu nhân dân. Một điểm quan trọng là cam kết của Singapore trong việc hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực cho Việt Nam. Theo Chương trình hợp tác Singapore, hơn 22 nghìn cán bộ Việt Nam đã được đào tạo, phần lớn tại Trung tâm hợp tác Việt Nam - Singapore ở Hà Nội.
Trong hai năm qua, chúng tôi đã mở rộng phạm vi và quy mô hợp tác trong lĩnh vực phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt là thông qua việc ra mắt Chương trình trao đổi tài năng đổi mới Singapore - Việt Nam.
Trong chuyến thăm của Tổng Bí thư, chúng tôi đã nhất trí đẩy mạnh các chương trình đào tạo tại Singapore, thông qua Biên bản ghi nhớ được ký kết giữa Trường Chính sách công Lý Quang Diệu và Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nhằm mở rộng đào tạo cán bộ cấp cao của Việt Nam. Hiện ngày càng có nhiều người Việt Nam du lịch, làm việc hoặc học tập tại Singapore và ngược lại. Mạng lưới hữu nghị này sẽ ngày càng phát triển mạnh mẽ hơn, góp phần thúc đẩy mối quan hệ song phương đang phát triển mạnh mẽ giữa hai nước.
*Phóng viên: Trân trọng cảm ơn Đại sứ.
