Đáp ứng nguồn cung sách giáo khoa, nâng cao chất lượng đào tạo đại học

Sau hơn một năm triển khai, Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã tạo những chuyển biến rõ nét tại các địa phương.

Chuyển biến này thể hiện từ việc chủ động chuẩn bị cơ sở vật chất, bảo đảm nguồn cung sách giáo khoa trước thềm năm học mới, đến mục tiêu nâng cao chất lượng đào tạo, thu hút chuyên gia quốc tế, phát triển chương trình tài năng và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn 2035.

Bảo đảm đủ sách giáo khoa trước ngày khai giảng

Những ngày cận kề năm học mới 2026-2027, nhiều địa phương trên cả nước đang tập trung bổ sung nguồn sách, đồng thời triển khai chủ trương miễn, giảm tiền sách giáo khoa cho học sinh.

Tuy nhiên, tại một số khu vực xảy ra tình trạng thiếu cục bộ một số đầu sách do lượng lớn phụ huynh và học sinh dồn dập mua sắm tại các cửa hàng bán lẻ trong thời gian ngắn. Nhu cầu tăng đột biến tạo thêm áp lực cho khâu in ấn, phân phối và đưa sách đến các điểm bán.

Cùng với đó, năm học 2026-2027 là thời điểm bắt đầu thực hiện thống nhất một bộ sách giáo khoa trên phạm vi toàn quốc. Việc chuyển đổi phương thức cung ứng trong khi sức mua tập trung cao điểm khiến nguồn hàng ở một số thời điểm chưa đáp ứng kịp.

Giải quyết tình trạng này, ngày 21/8, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Công văn số 5655/BGDĐT-GDPT gửi các Sở Giáo dục và Đào tạo, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam về việc bảo đảm cung ứng sách giáo khoa.

Bộ yêu cầu các Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp chặt chẽ với Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam xây dựng phương án cung ứng phù hợp, thuận tiện, bảo đảm đầy đủ và kịp thời trước ngày 30/8/2026.

Phương án cung ứng cần đáp ứng đủ số lượng theo đăng ký của các trường, bao gồm các cơ sở giáo dục mới thành lập; đồng thời sẵn sàng xử lý các nhu cầu phát sinh từ học sinh và phụ huynh.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng chỉ đạo thực hiện hiệu quả việc điều phối sách giáo khoa giữa các trường và địa bàn trong tỉnh theo nguyên tắc nơi thừa hỗ trợ nơi thiếu, phát huy tối đa nguồn sách sẵn có tại thư viện và sách cũ còn giá trị sử dụng.

Tại Nghệ An, trên cơ sở rà soát nhu cầu thực tế đã được Ủy ban Nhân dân tỉnh thống nhất, ngành giáo dục địa phương phối hợp với Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam chủ động chuẩn bị nguồn hàng. Đến nay, khoảng 80% đơn vị đã nhận đủ sách, không xảy ra tình trạng thiếu hụt. Từ ngày 17/8, các trường cũng vận động học sinh khóa trước tặng lại sách đã qua sử dụng cho học sinh khóa sau.

Tại Hưng Yên, Công ty Sách và Thiết bị trường học Thái Bình chủ động nhập khoảng 4 triệu bản sách, gồm 2/3 sách giáo khoa và 1/3 sách tham khảo, phục vụ năm đầu tiên sử dụng thống nhất một bộ sách chung. Đến thời điểm hiện tại, đơn vị đã cung ứng 3,5 triệu bản, đạt 90% kế hoạch. Số sách còn lại đang tiếp tục được bổ sung, quyết tâm không để học sinh thiếu sách khi bước vào năm học mới.

Việc các nhà xuất bản tăng tốc cung ứng cùng các giải pháp hỗ trợ kinh phí, hình thành tủ sách dùng chung được kỳ vọng sẽ giải tỏa áp lực khan hiếm tại các điểm bán, giảm nhu cầu mua mới và hỗ trợ kịp thời cho học sinh.

Lựa chọn cơ sở đại học dẫn dắt, đào tạo nhân tài công nghệ

Cùng với giáo dục phổ thông, giáo dục đại học ghi nhận bước đi chiến lược mới. Nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, thu hút chuyên gia quốc tế, phát triển chương trình tài năng và ứng dụng AI, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu đã ký Quyết định số 1612/QĐ-TTg ngày 20/8/2026 phê duyệt Đề án phát triển, nâng cao chất lượng các cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn 2035.

Theo Đề án, đến năm 2030, Hà Nội phát triển ít nhất 12 cơ sở giáo dục đại học dẫn dắt. Mục tiêu phấn đấu có ít nhất 2 cơ sở thuộc nhóm 150 trường đại học hàng đầu châu Á và ít nhất 6 cơ sở có tối thiểu một ngành hoặc lĩnh vực nằm trong nhóm 200 châu Á theo các bảng xếp hạng quốc tế uy tín.

Danh sách 12 cơ sở được lựa chọn bao gồm: Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường Đại học Luật Hà Nội, Trường Đại học Y Hà Nội, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, Trường Đại học Giao thông vận tải, Đại học Kinh tế Quốc dân, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Đại học Phenikaa, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Trường Đại học VinUni và Trường Đại học Xây dựng Hà Nội.

Đề án tập trung đầu tư cho các chương trình thuộc khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược, công nghệ cao và các ngành trọng điểm.

Cùng với nâng cao chất lượng đào tạo các cơ sở giáo dục đại học trong nước, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu ký Quyết định số 1600/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Chương trình học bổng toàn phần dành cho các nhà khoa học trẻ, sinh viên xuất sắc đi đào tạo tại các trường đại học hàng đầu thế giới về các công nghệ chiến lược.”

Đề án đặt mục tiêu đến hết năm 2035 sẽ tuyển chọn và cấp học bổng toàn phần cho 1.500 người đi học tập, nghiên cứu ở nước ngoài.

Cơ cấu đào tạo dự kiến gồm: 100 người trình độ đại học, 400 thạc sỹ, 500 tiến sỹ và 500 người thực hiện nghiên cứu sau tiến sỹ. Đối tượng thụ hưởng là công dân Việt Nam có năng lực học tập, nghiên cứu và tiềm năng phát triển, đáp ứng tiêu chuẩn đầu vào của các cơ sở giáo dục đại học quốc tế thuộc phạm vi đề án.

Sự kết hợp giữa Quyết định 1612/QĐ-TTg và Quyết định 1600/QĐ-TTg tạo ra tác động kép đối với hạ tầng tri thức. Việc nâng cấp 12 cơ sở đại học nòng cốt giúp xây dựng các trung tâm đào tạo và nghiên cứu chuẩn hóa ngay tại Thủ đô, trong khi chính sách cử người đi đào tạo tại nước ngoài giúp bổ sung kịp thời đội ngũ chuyên gia tiệm cận mặt bằng quốc tế.

Giải pháp đồng bộ này trực tiếp chuẩn bị nguồn nhân lực trình độ cao cho các mục tiêu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.