Hiện nay, ở các buôn Yang Lành, Trí A, Trí B (xã Krông Na, huyện Buôn Đôn, Đắk Lắk) nhiều người dân vào rừng Quốc gia Yok Đôn săn kỳ đà. Việc săn bắt diễn ra sôi động suốt ngày đêm; thậm chí, người dân sẵn sàng ăn dầm ở dề trong rừng sâu để săn lùng loại bò sát này.
Thợ săn tự trang bị cho mình đồ ăn thức uống để có thể bám rừng dài ngày. Ngoài ra, các dụng cụ săn bắt như lưới, dây thòng lọng, giỏ, cưa, mồi nhử… được chuẩn bị kỹ lưỡng. Đặc biệt, để việc săn bắt diễn ra thuận lợi, họ đưa cả chó đi theo nhằm để chó đánh hơi tìm ra nơi ẩn náu của kỳ đà.
Anh Y Đen-một thợ săn kỳ đà ở buôn Yang Lành cho biết, sử dụng chó đi săn sẽ giúp việc tìm kiếm, định vị nơi ẩn náu của kỳ đà dễ dàng hơn. Trước đây phải mất nhiều thời gian, công sức mới có thể tiếp cận được nơi trú của kỳ đà và mỗi cuộc săn có thể kéo dài tới cả tuần. Nhưng bây giờ có chó đi theo, việc săn bắt thuận lợi, thời gian mỗi chuyến đi được rút ngắn xuống còn 2-3 ngày.
Tại các buôn Yang Lành, Trí A, Trí B, người dân thường tập trung thành nhiều tốp, mỗi tốp khoảng 3-4 người để săn bắt. Họ bắt đầu chuyến đi vào sáng sớm và không đi trên các đường chính mà lần theo các lối mòn tiến sâu vào rừng Yok Đôn để tránh mặt kiểm lâm.
 |
| Kỳ đà con cũng được người dân "truy bắt" đem bán |
Một người dân địa phương cho biết, việc săn bắt, mua bán kỳ đà đã có từ lâu và thường diễn ra mạnh nhất vào thời điểm cuối năm. Ban đầu, việc thu mua chỉ diễn ra nhỏ lẻ với giá thấp nhưng sau này, các đầu nậu thâu gom bán lại cho thương lái Trung Quốc nên giá của kỳ đà được đẩy lên cao ngất ngưởng.
“Thời gian đầu, thấy người người đổ xô đi bắt kỳ đà bán, tôi thấy làm lạ. Mình đi làm rẫy khổ cực mà không có tiền, trong khi nhiều người chỉ đi săn kỳ đà mà tiền rủng rỉnh, nên tôi cũng vào rừng tìm bắt. Việc nương rẫy cứ để đó đã, không bắt kỳ đà thì người khác sẽ bắt hết mất”, anh Y Đen thật thà cho biết.
Đến hỏi mua kỳ đà tại nhà ông Ma Ven (buôn Trí B), ông này cho hay, muốn mua phải đặt hàng trước bởi mọi người đều có mối tiêu thụ rồi, đi rừng về là đầu nậu gom hết. Hiện tại ở nhà ông chỉ còn con nhỏ khoảng nửa kg.
“Giá của nó trời ơi đất hỡi à. Khi thì cao ngất ngưởng, khi thì xuống thấp thê thảm. Giá kỳ đà lên xuống thất thường và phụ thuộc vào đầu nậu. Có khi họ thu mua từ 300.000 đến 350.000 đồng/kg, nhưng đột ngột một cái lại rớt giá xuống còn 120.000 đồng/kg. Hiện tại giá kỳ đà là 180.000 đồng/kg. Kỳ đà càng hiếm dần giá càng tăng thêm”, ông Ma Ven tặc lưỡi.
Cũng theo ông Ven, mỗi chuyến đi rừng, người dân có thể bắt được 5-10 kg kỳ đà trong chuyến đi rừng 2-3 ngày. Hiện tại ở xã có nhiều đầu nậu chuyên thu mua kỳ đà, rắn, kỳ nhông… với số lượng lớn.
 |
| Sau khi thu gom, số kỳ đà này sẽ được bán cho thương lái Trung Quốc ? |
Khi chúng tôi hỏi mua kỳ đà tại nhà đầu nậu tên San ở ngã 3 đường rẽ vào khu du lịch Bản Đôn. Thấy người lạ, ông San hất hàm hỏi: “Ai chỉ tới đây?”. Chỉ khi nghe nói, ông Ma Ven giới thiệu, ông San mới dẫn ra phía sau nhà “mục sở thị” nguồn hàng.
Nhà ông San như một khu rừng thu nhỏ, có nhiều loại “hàng độc” từ núi rừng như: mang, cá lăng, heo rừng, rắn các loại… Sau khi dẫn khách xem, ông hỏi mua loại nào để định giá.
Giá kỳ đà tại nhà ông San được bán cao hơn so với khi thu gom của người dân từ 70.000 đến 100.000 đồng/kg. Chúng tôi thắc mắc vì sao kỳ đà con lớn lại có giá rẻ hơn so với loại nhỏ, ông San lý giải: “Ở đây tôi bán quán ăn và bán cho cả khách du lịch, con lớn ai mà ăn nổi, chủ yếu là mang đi phố tiêu thụ”.
“Tại TP.Buôn Ma Thuột tôi còn một địa điểm tập kết kỳ đà tại đường Nguyễn Trãi, khi cần gọi điện cho tôi rồi qua đó lấy cũng được. Ngoài ra, địa điểm này còn là nơi tôi đưa “hàng” ra các bến xe mang ra Cao Bằng, Lạng Sơn bán cho các thương lái Trung Quốc”, ông San tiết lộ.
Ông Y Lươm Knul, Phó chủ tịch xã Krông Na cho biết, việc người dân địa phương vào rừng săn kỳ đà là có thật. Tuy nhiên, việc mua bán của họ với các đầu nậu thường diễn ra lén lút nên việc xác định họ có bán kỳ đà cho thương lái Trung Quốc hay không thì sắp tới chúng tôi sẽ tiến hành kiểm tra, xác định lại thông tin.
