“Điều gì khiến con người xích lại gần nhau?” Đó là câu hỏi được Giáo sư George Manolakos đặt ra trong bài phát biểu mang tên: Mặt trời, nền văn minh và sự gặp gỡ giữa các dân tộc. Theo ông, câu trả lời có thể bắt đầu từ một nhận thức giản dị nhưng sâu sắc: tất cả chúng ta đều là một phần của công trình sáng tạo vĩ đại, cùng tồn tại trong không gian bao la mà chúng ta gọi là Vũ trụ và cùng sinh sống trên một hành tinh nhỏ bé mang tên Trái Đất.
Đất đai, không khí, nguồn nước và trên hết là ánh sáng mặt trời, những yếu tố không thuộc riêng bất kỳ quốc gia hay dân tộc nào mà là nền tảng chung của nhân loại. Ánh sáng và hơi ấm từ mặt trời không chỉ duy trì sự sống, mà còn có thể trở thành biểu tượng cho những giá trị kết nối con người vượt qua mọi ranh giới địa lý và văn hóa.
Dòng chảy từ Đông sang Tây: Hành trình của ánh sáng và văn minh
Nhìn từ góc độ văn minh nhân loại, giáo sư nhắc đến chuyển động của mặt trời mọc ở phía Đông và lặn ở phía Tây. Khởi nguồn từ phương Đông, nơi tọa lạc của dải đất hình chữ S Việt Nam, những tia nắng ban mai đầu tiên tô điểm màu sắc cho đường chân trời, báo hiệu cho một khởi đầu mới.
Hành trình của ánh sáng từ từ lan tỏa về phía Tây khi những tia nắng ấy tiếp tục len lỏi qua vùng đất Ephesus - thành phố Hy Lạp cổ đại nằm trên lãnh thổ Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay, chiếu rọi đến thủ đô Athens huyền thoại trước khi đến thành Rome. Dọc theo tuyến đường lộ trình ấy, những giá trị nền tảng quan trọng của văn minh nhân loại được đơm hoa kết trái, định hình nên thế giới hiện đại.
Trong suốt hành trình đó, ánh sáng trở thành biểu tượng của tri thức, sức sáng tạo và sự kết nối. Đó là thứ ánh sáng vàng óng không thuộc riêng về bất kỳ vùng đất hay dân tộc nào mà nhắc nhở chúng ta về những điều con người có thể đạt được khi cùng hợp tác và chia sẻ.
Nhắc đến nền văn minh phương Tây, Giáo sư George Manolakos đặc biệt đề cập đến thế kỷ V trước Công nguyên - giai đoạn thế giới Hy Lạp cổ đại đã chứng kiến sự hội tụ văn hóa đặc sắc: nơi nghệ thuật, khoa học, tư tưởng, đạo đức và mỹ học giao thoa với nhau ấy. Trong môi trường trí tuệ ấy, triết học giữ một vị trí chủ đạo như một khát vọng miệt mài theo đuổi chân lý và ý nghĩa nhân sinh.
Tuy nhiên, giáo sư cũng cho rằng giá trị của di sản ấy không chỉ nằm lại ở những công kiến trúc cổ kính hay thành tựu của quá khứ. Quan trọng hơn cả, gia sản quý giá đó thể hiện ở nỗ lực của nhân loại trong việc thấu hiểu lẫn nhau, cùng đối diện với những mối quan tâm chung, gìn giữ sự chung sống hòa bình và tiếp tục đồng hành trên hành trình phát triển của nhân loại.
Việt Nam và Hy Lạp: Gặp gỡ qua ngôn ngữ chung của nhân loại
Giáo sư tiếp tục khẳng định chính khát vọng thấu hiểu đó đang kéo chúng ta xích lại gần hơn trong thế giới ngày nay. Trong những nụ cười thân thiện của người dân Việt Nam, trong lòng hiếu khách – một phẩm chất đáng quý và trong khát vọng cùng nhau lên con thuyền ánh sáng, chúng ta nhận ra một ngôn ngữ chung của nhân loại, vượt qua mọi ranh giới.
Trong mạch cảm xúc ấy, Athens, thành phố được soi sáng bởi vẻ huy hoàng của đền Parthenon, được gợi mở như một điểm hẹn giữa các nền văn hóa. Thành phố không chỉ là một điểm đến trên bản đồ mà còn có thể trở thành nơi những con người đến từ các quốc gia khác nhau gặp gỡ, trao đổi và sát cánh bên nhau trên bước đường tương lai.
Dư âm và lời hẹn ước mùa xuân
Tinh thần kết nối ấy được ẩn dụ qua câu chuyện ngắn mà giáo sư George Manolakos muốn chia sẻ. Đó là hành trình của hai cậu bé đến từ Việt Nam: Lac Conan và Son Tin đã dắt tay nhau đi theo con đường của Mặt trời, vượt muôn trùng vạn lý với hy vọng khám phá nơi Mặt trời nghỉ ngơi khi ngày tàn.
Tại buổi lễ hôm ấy, bài phát biểu của ông đã buộc phải tạm dừng do thời lượng chương trình có hạn. Dù vậy, trước sự tiếc nuối cùng lời động viên nồng nhiệt của khán phòng mong muốn giáo sư tiếp tục, phần tiếp theo của câu chuyện sẽ được truyền tải trọn vẹn đến công chúng Việt Nam trong chuyến thăm Hà Nội vào mùa xuân sắp tới với sự đồng hành đặc biệt của 260 sinh viên ưu tú.
Hành trình của ánh sáng trong bài phát biểu của Giáo sư George Manolakos có thể vẫn còn dang dở nhưng thông điệp về sự kết nối giữa các nền văn minh đã được khơi mở.
