Làng nghề đúc đồng đỏ lửa ngày đêm khi Tết Nguyên đán đang cận kề. Phú Lộc Tây 1 là làng nghề nức tiếng nhất ở Nam Trung bộ chuyên về sản phẩm đúc đồng.
Làng nghề có từ thời Vua Tự Đức. Hiện nay làng nghề có 60 hộ chuyên làm nghề đúc đồng, trong đó có 40 hộ chuyên gia công sản phẩm sau đúc và 20 hộ chuyên đúc các sản phẩm thô.
Để có đủ sản phẩm bán vào dịp Tết, việc đúc đồng được thực hiện từ 1-2h sáng và đến chiều tối mới kết thúc.
 |
Đồ đồng đang được nung trong lò lửa nhiệt độ cao.
Tuy nhiên, hiện tại, làng nghề này đang thiếu thợ do nhiều cụ trong làng đã già đi không thể theo nghề, trong khi lớp trẻ chưa thể thay thế. Phải mất ít nhất từ 10 đến 12 giờ đồng hồ mới nấu được một mẻ đồng. Chỉ khi nào đồng trong thì người thợ mới thực hiện công đoạn rót vào khuôn. Bình quân một mẻ đồng từ 500-600kg đồng.
Quy trình đúc đồng mất nhiều công đoạn, cần sự tỉ mỉ và đòi hỏi sự chịu đựng cao. Người thợ phải tạo khuôn mẫu bằng đất sét, sau đó làm cốt và mang khuôn đi nung với rơm, củi. Trong thời gian nung khuôn, người thợ thực hiện song song việc nấu đồng. Khi khuôn được nung chín thì đồng cũng vừa trong, thực hiện rót đồng ở nhiệt độ nóng chảy vào khuôn. Khuôn mẫu bằng đất sét được nung trong đống rơm. Một ổ khuôn đúc khoảng 100 bộ sản phẩm chân đèn và ít nhất phải nấu 3 mẻ đồng, tương đương khoảng 1,5 tấn đồng.
 |
Các chân đèn đang trong quá trình gia công.
Chủ nhiệm HTX cho biết, mùa Tết nguyên đán năm nay, mỗi hộ đúc đồng kiếm được vài chục triệu đồng/hộ từ nghề đúc sản phẩm chân đèn "thô", chưa gia công.
Dịp Tết nguyên đán năm nay, làng nghề nhận được đơn đặt hàng từ nhiều tỉnh như Bình Định, Phú Yên, Ninh Thuận, TP.HCM.... Số lượng đơn đặt hàng tăng 30% so với năm ngoái.
Hai chân đèn đã được gia công sáng mới.
Cũng vào những ngày cận Tết, các hộ gia công sản phẩm sau đúc lại hối hả vào mùa. Những hộ này mua sản phẩm đúc "thô" rồi tiến hành gia công và bán ra thị trường.
Các cụ cao niên trong làng chia sẻ, công việc gia công thường đơn giản hơn việc đúc sản phẩm đồng thô. Một bộ sản phẩm chân đèn đầy đủ sau khi gia công bao gồm hai chân đèn, hai chiếc đài đựng nước, một lư cắm hương và một cổ bồng đựng trái cây. Bộ chân đèn cỡ lớn có giá 3 triệu đồng/bộ, bộ cỡ nhỏ trị giá 2,5 triệu đồng/bộ.
Cách đây 5 năm, làng đúc đồng Phú Lộc Tây thuộc huyện Diên Khánh (Khánh Hòa) là một làng nghề buồn, bởi gần như những nhà lò không còn thổi lửa do không có khách mua. Tưởng chừng làng nghề đã có trên 100 tuổi nằm nép mình bên dòng sông Cái này sắp bị xoá sổ nhưng giờ đây, có một sự trỗi dậy thật kỳ lạ ở nơi này.
An Mai
