Đồ chơi nghệ thuật, hay còn gọi là đồ chơi thiết kế riêng, ngày càng khẳng định vị thế của mình như một loại hình nghệ thuật độc đáo, thu hút sự quan tâm của cả những nhà sưu tầm chuyên nghiệp và những người yêu thích sự sáng tạo. Bên cạnh các nghệ sĩ và nhà sản xuất đồ chơi nhỏ, thị trường này còn được thúc đẩy bởi những nhà sưu tập "kidult", những người lớn có sở thích và đam mê đồ chơi như trẻ con. Họ tìm thấy ở những món đồ chơi này sự kết nối với tuổi thơ, những ký ức đẹp đẽ và niềm vui thuần khiết.
Yếu tố then chốt tạo nên sự bùng nổ của đồ chơi nghệ thuật chính là trào lưu "hộp bí ẩn" (blind box). Với mức giá phải chăng và được phân phối rộng rãi tại các cửa hàng và máy bán hàng tự động, "hộp bí ẩn" đã trở thành cơn sốt trong giới trẻ. Mỗi hộp là một bất ngờ, chứa đựng một mô hình bí ẩn. Thông thường, các hộp được phát hành theo bộ sưu tập, và những mô hình hiếm được gọi là "mô hình bí mật" trở thành mục tiêu săn lùng của các nhà sưu tập. Sự hấp dẫn của "hộp bí ẩn" không chỉ nằm ở tính bất ngờ mà còn ở sự tỉ mỉ trong thiết kế, chất liệu đa dạng từ gỗ, thép, nhựa resin, vinyl đến vải nhung, tất cả tạo nên giá trị sưu tầm cao.
"Kidult" không chỉ đơn thuần là những người mua đồ chơi, họ là những người tiêu dùng có sức mua lớn, sẵn sàng chi trả cho những sản phẩm gợi nhớ về tuổi thơ, những nhân vật hoạt hình, siêu anh hùng, những món đồ gắn liền với ký ức và niềm đam mê. Chính sự ủng hộ nhiệt tình của nhóm đối tượng này đã giúp ngành đồ chơi nghệ thuật phát triển mạnh mẽ trên toàn cầu.
Tại Trung Quốc, trào lưu "hộp bí ẩn" đang càn quét thị trường, đặc biệt được thúc đẩy bởi 280 triệu người tiêu dùng Gen Z. Họ không chỉ tìm kiếm một món đồ chơi, mà là một trải nghiệm, một sự kết nối với cảm xúc cá nhân. Hiệu ứng FOMO (Nỗi sợ bỏ lỡ) đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy cơn sốt này. Những người có sức ảnh hưởng liên tục chia sẻ những món đồ độc đáo của mình trên mạng xã hội, tạo nên sức hút lớn đối với giới trẻ.
Các nhà bán lẻ cũng không bỏ lỡ cơ hội, nhanh chóng tạo ra những bộ sưu tập độc quyền và hợp tác với các nghệ sĩ để tăng thêm sức hấp dẫn cho sản phẩm. Do đó, thị trường "hộp bí ẩn" tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ, thu hút không chỉ người mua cá nhân mà còn cả một cộng đồng sưu tập sôi động.
Điển hình cho sự thành công của trào lưu "hộp bí ẩn" là Pop Mart International Group, một công ty đồ chơi của Trung Quốc đã đạt doanh thu 642 triệu USD trong nửa đầu năm 2024 nhờ các sản phẩm "hộp bí ẩn" độc đáo. Với sự phát triển mạnh mẽ, cổ phiếu của Pop Mart đã tăng gần gấp ba lần, đưa nhà sáng lập, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Vương Ninh lọt vào danh sách tỷ phú với khối tài sản ròng trị giá 5,5 tỷ USD.
Với hơn 500 cửa hàng trên toàn thế giới và kế hoạch mở rộng sang thị trường Mỹ, Pop Mart đã chứng tỏ sức hút của đồ chơi nghệ thuật là vô cùng lớn. Bên cạnh đó, việc ra mắt các trò chơi trên điện thoại cũng cho thấy sự sáng tạo của Pop Mart trong việc tiếp cận người tiêu dùng. Tháng 6/2024, Pop Mart đã cho ra mắt Dream Home, trò chơi trên điện thoại đầu tiên có sự góp mặt của Molly và những nhân vật khác từ các bộ sưu tập đồ chơi như Skullpanda, Dimoo và Pucky.
Tại Thái Lan, thị trường đồ chơi nghệ thuật cũng đang phát triển mạnh mẽ, với sự tham gia của các doanh nghiệp nhỏ và sự sáng tạo của những nghệ sĩ tài năng. Năm 2023, các doanh nghiệp nhỏ tại Thái Lan đã tạo ra doanh thu khoảng 573 triệu USD từ thị trường này, một con số đáng kể. Các nhà đầu tư từ Trung Quốc và Nhật Bản đã tìm đến các nghệ sĩ Thái Lan để tạo ra những sản phẩm độc đáo, mang đậm dấu ấn văn hóa địa phương.
Nhân vật "Cry Baby", một cô bé với đôi mắt đẫm lệ, đã trở thành một hiện tượng trên khắp Đông Nam Á, chứng minh sự sáng tạo và tiềm năng của các nghệ sĩ. Xuất khẩu đồ chơi Thái Lan, bao gồm đồ chơi nghệ thuật, đạt 255,3 triệu USD vào năm 2023. Trong bốn tháng đầu năm 2024, xuất khẩu đồ chơi Thái Lan tăng 51,4% so với cùng kỳ năm trước, trong đó Trung Quốc là thị trường hàng đầu, tiếp theo là Mỹ và Nhật Bản.
Thị trường đồ chơi nghệ thuật đang chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ, nhờ sự kết hợp hài hòa giữa yếu tố hoài niệm, sáng tạo và công nghệ. Cả ở Thái Lan và Trung Quốc, ngành công nghiệp này đều đang cho thấy tiềm năng tăng trưởng đáng kể, với sự tham gia của các doanh nghiệp nhỏ, những nghệ sĩ tài năng và số lượng người tiêu dùng hùng hậu của thế hệ "kidult" và Gen Z. Sự kết hợp giữa nghệ thuật, văn hóa và công nghệ đã tạo nên một thị trường đồ chơi đầy tiềm năng, hứa hẹn sẽ tiếp tục bùng nổ và định hình lại ngành công nghiệp giải trí trong tương lai.
