Ba nhà khoa học đã chia sẻ giải thưởng Nobel Y Sinh trong năm nay vì khám phá cách cơ thể phản ứng với sự thay đổi nồng độ oxy, một trong những quá trình thiết yếu nhất cho sự sống.
William Kaelin Jr tại Viện Ung thư Dana Farber và Đại học Harvard ở Massachusetts (Mỹ); Sir Peter Ratcliffe tại Đại học Oxford và Học viện Crick Francis ở Anh và Gregg Semenza tại Đại học Johns Hopkins ở Baltimore, Maryland (Mỹ), đã tìm ra cách các tế bào cảm nhận mức oxy giảm và phản ứng bằng cách tạo ra các tế bào máu và mạch mới.
Ngoài việc mô tả một quá trình sinh lý cơ bản cho phép động vật phát triển mạnh ở một số khu vực cao nhất trên Trái đất, cơ chế này đã đưa ra cho các nhà nghiên cứu những phương pháp mới để điều trị bệnh thiếu máu, ung thư, bệnh tim,...
Ba người đoạt giải sẽ chia sẻ 9 triệu kronor Thụy Điển (918.000 USD), theo Viện Karolinska có trụ sở tại Stockholm, Thụy Điển.
Trong công trình kéo dài hơn hai thập kỷ, các nhà nghiên cứu đã tìm hiểu các khía cạnh khác nhau về cách các tế bào trong cơ thể cảm nhận trước tiên và sau đó phản ứng với mức oxy thấp.
Các nhà khoa học đã chỉ ra rằng khi thiếu oxy, một phức hợp protein mà Semenza (yếu tố gây thiếu oxy - HIF) sẽ tích tụ trong gần như tất cả các tế bào cơ thể. Sự gia tăng của HIF có một số tác dụng, nhưng đáng chú ý nhất là làm tăng hoạt động của gen được sử dụng để sản xuất erythropoietin (EPO), một loại hormone giúp tăng cường tạo ra các tế bào hồng cầu mang oxy.
Randall Johnson, giáo sư sinh lý học và bệnh lý học tại Đại học Cambridge, cho biết: "Năm nay các cá nhân đoạt giải Nobel Nobel đã mở rộng kiến thức của chúng ta về cách phản ứng sinh lý làm cho cuộc sống trở nên khả thi".
"Vai trò của HIF rất quan trọng từ những ngày đầu tiên của cuộc đời", ông Johnson nói thêm. "Nếu một phôi không có gen HIF, nó sẽ không thể sự tồn tại. Ngay cả trong bụng mẹ, cơ thể chúng ta cũng cần gen này".
Công trình nghiên cứu đã dẫn đến sự ra đời của một số loại thuốc, chẳng hạn như roxadustat và daprodustat, điều trị thiếu máu bằng cách đánh lừa cơ thể tạo ra nhiều tế bào hồng cầu hơn. Roxadustat đã có mặt trên thị trường Trung Quốc nhưng vẫn đang được các cơ quan quản lý châu Âu đánh giá.
Các loại thuốc tương tự nhằm mục đích giúp bệnh nhân ung thư tim và ung thư phổi phải vật lộn để có đủ oxy vào trong máu.
