Mô hình bệnh tật tại Việt Nam và trên thế giới đã thay đổi sâu sắc. Tỷ lệ tử vong do bệnh mạn tính không lây tại Việt Nam đang chiếm khoảng 80%, đặt ra yêu cầu chuyển từ tư duy sang chăm sóc sức khỏe chủ động, phòng bệnh từ sớm, từ xa.
Tiến sỹ Trương Hồng Sơn - Phó Tổng thư ký Tổng hội Y học Việt Nam nhấn mạnh như vậy tại Lễ ra mắt văn phòng mới Trung tâm Truyền thông và Chăm sóc sức khỏe cộng đồng, do Tổng hội Y học Việt Nam ngày 22/5 tại Hà Nội.
Phó Tổng thư ký Tổng hội Y học Việt Nam cho hay khoảng 50 năm trước, phần lớn ca tử vong liên quan đến bệnh truyền nhiễm. Tuy nhiên hiện nay, khoảng 80% ca tử vong bắt nguồn từ các bệnh mạn tính không lây như tim mạch, đái tháo đường, ung thư… Trong bối cảnh tuổi thọ trung bình tăng và tốc độ già hóa dân số diễn ra nhanh, nhóm bệnh này sẽ tiếp tục tạo áp lực lớn lên hệ thống y tế cũng như từng gia đình. Vì vậy, chìa khóa để giảm gánh nặng này là chăm sóc sức khỏe cộng đồng chủ động.
Việc chăm sóc sức khoẻ chủ động cũng là nội dung trong Nghị quyết số 72-NQ/TW do Bộ Chính trị ban hành ngày 09/9/2025 về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân, trong đó nhấn mạnh quan điểm chuyển mạnh từ tư duy "khám, chữa bệnh" sang "quản lý sức khỏe và phòng bệnh chủ động."
Theo bác sỹ Sơn, chăm sóc sức khỏe chủ động không chỉ là đi khám khi có triệu chứng. Điều này bao gồm thay đổi lối sống, kiểm soát các yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, ít vận động, ăn uống thiếu cân bằng, căng thẳng kéo dài và ngủ không đủ chất lượng.
Các chuyên gia cho rằng, dinh dưỡng hợp lý, vận động thường xuyên, chăm sóc sức khỏe tinh thần và duy trì giấc ngủ tốt có vai trò quan trọng trong phòng ngừa bệnh tật. Đây cũng là nền tảng giúp người dân không chỉ sống lâu hơn mà còn sống khỏe hơn.
Trao đổi về việc chủ động phòng bệnh, Thạc sỹ Nguyễn Chính Nghĩa - Giám đốc Trung tâm Truyền thông và Chăm sóc sức khỏe cộng đồng cho rằng, nếu hệ thống y tế tiếp tục vận hành theo hướng “đợi bệnh rồi chữa”, áp lực quá tải sẽ ngày càng lớn. Do đó, việc xây dựng nền tảng y tế phòng ngừa bổ trợ là yêu cầu bắt buộc.
Theo định hướng đến năm 2030, Trung tâm Truyền thông và Chăm sóc sức khỏe của Tổng hội Y học Việt Nam sẽ lấy truyền thông và giáo dục sức khỏe cộng đồng làm trụ cột cốt lõi, hướng tới xây dựng văn hóa chăm sóc sức khỏe chủ động trong người dân.
Phó giáo sư Nguyễn Thị Xuyên - Nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam cho biết một trong những nhiệm vụ quan trọng được giao cho Tổng hội là tuyên truyền, giáo dục sức khỏe và tổ chức các hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Việc Trung tâm Truyền thông và Chăm sóc sức khỏe cộng đồng kiện toàn tổ chức, bổ sung nhân lực và cơ sở vật chất là bước khởi đầu quan trọng để đẩy mạnh các hoạt động trong thời gian tới. Mục tiêu là góp phần nâng cao kiến thức cho cán bộ y tế và người dân, từ đó cải thiện toàn diện tình trạng sức khỏe cộng đồng.
Hiện nay, Tổng hội Y học Việt Nam đã giao Trung tâm Truyền thông Giáo dục Sức khỏe Chủ động kết nối thông tin từ các hội chuyên khoa nhằm xây dựng hệ thống truyền thông sức khỏe chính thống, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng trước “ma trận” thông tin trên không gian mạng.
Trong khuôn khổ của buổi lễ, Trung tâm đã thực hiện lễ ký kết hợp tác chiến lược cùng các đối tác là các Viện Y học ứng dụng Việt Nam (Viam), Trung tâm hỗ trợ đào tạo liên tục (CSCE), Viện nghiên cứu và đào tạo cấp cứu ngoại viện và Chitta Group. Đây là những đơn vị hoạt động trong lĩnh vực nghiên cứu, đào tạo, đầu tư chăm sóc sức khỏe chủ động và toàn diện các mặt thân – tâm – trí nhằm thúc đẩy các hoạt động nghiên cứu, đào tạo và truyền thông sức khoẻ trong thời gian tới, đặc biệt là các giải pháp liên ngành về chăm sóc sức khoẻ cá nhân hóa, phòng ngừa sớm, phát hiện sớm các bệnh mạn tính và nâng cao chất lượng sống của cộng đồng.
