Dự thảo Thông tư được xây dựng nhằm cụ thể hóa các quy định mới của Luật Giáo dục, phù hợp với chủ trương tổ chức dạy học 2 buổi/ngày; đồng thời tạo hành lang pháp lý thống nhất cho việc triển khai giáo dục STEM tại các cơ sở giáo dục phổ thông, khắc phục tình trạng thực hiện chưa đồng bộ giữa các địa phương, nhà trường.
Giáo dục STEM hướng tới phát triển phẩm chất, năng lực học sinh theo Chương trình giáo dục phổ thông; tăng cường năng lực khoa học, công nghệ, tin học, năng lực số và khả năng vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề thực tiễn.
Dự thảo cũng đặt mục tiêu bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục STEM công bằng cho học sinh, trong đó có học sinh vùng khó khăn, học sinh khuyết tật, học sinh dân tộc thiểu số; từng bước hình thành hệ sinh thái giáo dục STEM, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong nhà trường. Bên cạnh mục tiêu chung, dự thảo xác định mục tiêu cụ thể đối với từng cấp học; chú trọng phát hiện, khuyến khích và tạo điều kiện phát triển những học sinh có năng lực, sở thích, năng khiếu trong các lĩnh vực khoa học, kỹ thuật và công nghệ.
Thông qua tăng cường định hướng nghề nghiệp, kết nối với cơ sở giáo dục đại học, cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp, giáo dục STEM cũng được kỳ vọng góp phần tạo nguồn người học cho các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược của quốc gia.
Theo dự thảo, giáo dục STEM trong trường phổ thông được tổ chức theo ba hình thức gồm: bài học STEM, hoạt động trải nghiệm STEM và hoạt động nghiên cứu khoa học, kỹ thuật của học sinh. Trong đó, bài học STEM được thiết kế trong quá trình dạy học các môn học theo hướng tích hợp liên môn hoặc nội môn. Hoạt động trải nghiệm STEM có thể được tổ chức thông qua câu lạc bộ hoặc trải nghiệm thực tế trên tinh thần tự nguyện, không bắt buộc triển khai đại trà. Hoạt động nghiên cứu khoa học, kỹ thuật dành cho những học sinh có năng lực, sở thích và được giáo viên hoặc nhà khoa học hướng dẫn.
Nội dung giáo dục STEM được triển khai theo hai quy trình gồm: khám phá khoa học và thiết kế kỹ thuật. Các nội dung về lập trình, điều khiển, chế tạo robot, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) có thể được lồng ghép phù hợp với từng cấp học. Yếu tố nghệ thuật, nhân văn cũng có thể được tích hợp theo định hướng giáo dục STEAM. Việc đánh giá kết quả giáo dục STEM được thực hiện theo hướng phát triển năng lực và trong khuôn khổ quy định đánh giá học sinh hiện hành, không hình thành môn học, đầu điểm hay học bạ riêng cho giáo dục STEM.
Dự thảo cũng cho phép tổ chức hoạt động giáo dục STEM ngoài nhà trường tại các cơ sở sản xuất, cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu, bảo tàng và các địa điểm phù hợp khác. Các hoạt động này phải bảo đảm nguyên tắc tự nguyện, an toàn, có sự đồng thuận của cha mẹ học sinh và không nhằm mục đích quảng cáo, bán hàng.
Đối với đội ngũ, dự thảo quy định cán bộ quản lý, giáo viên phụ trách giáo dục STEM cần có năng lực dạy học tích hợp liên môn, sử dụng thiết bị và khai thác các công cụ trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm.
Việc phân công giáo viên tham gia hoạt động STEM không làm phát sinh nhiệm vụ, thời gian làm việc ngoài quy định. Giáo viên được bồi dưỡng chuyên môn; được xem xét quy đổi tiết dạy hoặc hưởng thù lao khi hướng dẫn các hoạt động ngoài giờ chính khóa theo quy định.
Về cơ sở vật chất, dự thảo không bắt buộc các trường phải có phòng học riêng dành cho giáo dục STEM. Thiết bị được trang bị theo lộ trình ba mức, phù hợp với điều kiện và nhu cầu của từng cơ sở giáo dục. Ở mức 1, các trường khai thác thiết bị dạy học tối thiểu và vật liệu sẵn có, bảo đảm mọi cơ sở giáo dục đều có thể triển khai. Mức 2 bổ sung thiết bị gắn với chuyển đổi số. Mức 3 phục vụ giáo dục STEM chuyên sâu, phù hợp với các trường chuyên, trường trọng điểm và những cơ sở có điều kiện.
Dự thảo Thông tư ban hành kèm theo các phụ lục về danh mục thiết bị giáo dục STEM theo từng cấp học. Đây là danh mục khung mang tính định hướng, mô tả thiết bị theo tên gọi, tính năng và chức năng giáo dục cơ bản, không quy định nhãn hiệu, xuất xứ hoặc thông số kỹ thuật chi tiết và không phải danh mục thiết bị dạy học tối thiểu bắt buộc.
Dự thảo đồng thời quy định yêu cầu bảo đảm an toàn trong thực hành, chế tạo, thí nghiệm; an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân của học sinh khi ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo.
Kinh phí tổ chức giáo dục STEM được huy động từ ngân sách nhà nước, nguồn thu hợp pháp của cơ sở giáo dục và các nguồn tài trợ hợp pháp khác. Đáng chú ý, dự thảo quy định việc triển khai không làm phát sinh nghĩa vụ đóng góp bắt buộc đối với học sinh và cha mẹ học sinh.
