Giáo sư Hà Văn Tấn từ trần

(Ngày Nay) - Giáo sư Hà Văn Tấn, người được mệnh danh là một trong "tứ trụ" của nền sử học Việt Nam, đã qua đời vào tối ngày 27/11, hưởng thọ 82 tuổi.


Giáo sư Hà Văn Tấn từ trần

Tối 27/11, xác nhận với Zing.vn, GS.TSKH Vũ Minh Giang, Phó chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, cho hay GS Hà Văn Tấn đã qua đời vào 21h2 phút, hưởng thọ 82 tuổi.

"Gần 20 năm nay thầy Tấn đã chống chọi với căn bệnh đột quỵ. Thời gian gần đây sức khỏe thầy đã rất yếu. Thầy qua đời một phần vì tuổi cao sức yếu, một phần vì căn bệnh lâu năm", GS Giang cho hay.

GS.NGND Hà Văn Tấn (1937) tốt nghiệp ngành Lịch sử tại Trường ĐH Sư phạm Hà Nội năm 1957 với vị trí Á nguyên. Sau khi tốt nghiệp, ông được giữ lại trường giảng dạy bộ môn Lịch sử cổ đại Việt Nam. Ông được công nhận chức danh Giáo sư năm 1980, được phong tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân năm 1997.

Trên nửa thế kỷ tham gia giảng dạy và nghiên cứu khoa học, ông đã hướng dẫn 25 nghiên cứu sinh bảo vệ thành công luận án tiến sĩ, đã công bố 298 bài báo, tham luận, nghiên cứu khoa học trên tạp chí trong và ngoài nước. Ông còn là tác giả và đồng tác giả của trên 25 cuốn sách.

Những cuốn sách của ông có nhiều nội dung viết về lĩnh vực khảo cổ học. Khảo cổ học đòi hỏi một hiểu biết rộng và những tri thức liên ngành. Bởi vậy, ông lấn sang nghiên cứu Nhân học hình thể, đặc biệt là nghiên cứu về sọ, toán học thống kê, khảo cổ học Đông Nam Á tiền sử.

Mỗi khi khám phá và chinh phục được lĩnh vực mới, GS.NGND Hà Văn Tấn đều để lại dấu ấn của mình trên lĩnh vực ấy với những sản phẩm khoa học được đánh giá cao. 

Niềm say mê và cũng là lĩnh vực thành công tiếp theo của GS.NGND Hà Văn Tấn là lịch sử Việt Nam từ thế kỷ X đến XIV. "Cuộc kháng chiến chống xâm lược Nguyên Mông" (viết chung) là một cuốn sách tiêu biểu cho những nghiên cứu của ông về thời kỳ này.

Từ những năm 70, GS.NGND Hà Văn Tấn bắt đầu giảng cho sinh viên Khoa Sử các chuyên đề về Sử liệu học, Văn bản học… Đến năm 1982 ông đã đề xuất với Khoa và chuẩn bị mọi điều kiện để thành lập ở Khoa Sử, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội bộ môn Phương pháp luận sử học mà sau đó ông được phân công làm chủ nhiệm Bộ môn.

GS.NGND Hà Văn Tấn còn chú trọng đào tạo chuyên môn cho các cán bộ trong Bộ môn Phương pháp luận sử học, hướng dẫn đội ngũ cán bộ trẻ xây dựng, hoàn thiện chương trình đào tạo, hỗ trợ tư liệu học tập nghiên cứu...

Đáng tiếc là dự định viết một cuốn sách giáo trình về phương pháp luận, sử liệu học, văn bản học, ấn chương học, cổ văn tự học, minh văn học,... chưa xong thì ông lâm trọng bệnh.

Ông được phong hàm Giáo sư năm 1980, được trao tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân năm 1997 và Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học - công nghệ năm 2000.

Nhưng cao hơn cả, ông là một trong “tứ trụ” của sử học Việt Nam. Sự đóng góp của những người Thầy như ông đã làm nên Khoa Lịch sử của Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia Hà Nội), theo báo VietNamNet.

Olympic mùa Đông 2026: Bước ngoặt cho tương lai
Olympic mùa Đông 2026: Bước ngoặt cho tương lai
(Ngày Nay) - Sau hơn 2 tuần tranh tài sôi động, Thế vận hội mùa Đông Milan-Cortina 2026 đã khép lại, để lại dấu ấn sâu đậm không chỉ ở thành tích mà còn ở tinh thần thể thao, những câu chuyện nhân văn và định hình lại cách tổ chức Olympic trong tương lai. Chủ tịch Ủy ban Olympic quốc tế (IOC) Kirsty Coventry nhận định kỳ đại hội này đã “vượt mọi kỳ vọng”, trở thành minh chứng cho sức sống bền bỉ của phong trào Olympic trong bối cảnh thế giới nhiều biến động.
Phát triển mô hình AI thúc đẩy thám hiểm không gian sâu
Phát triển mô hình AI thúc đẩy thám hiểm không gian sâu
(Ngày Nay) - Các nhà nghiên cứu đa ngành của Đại học Thanh Hoa (Trung Quốc) đã phát triển một mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) dành cho việc chụp ảnh thiên văn, giúp tăng cường đáng kể khả năng quan sát những vùng sâu thẳm nhất của vũ trụ.
Đoàn rước kiệu Lễ Tế.
Linh thiêng Lễ hội Đền Mẫu Âu Cơ
(Ngày Nay) -  Ngày 23/2 (tức mùng 7 tháng Giêng), nhân ngày “Tiên Giáng”, xã Hiền Lương, tỉnh Phú Thọ tổ chức Lễ dâng hương tưởng niệm, thành kính tri ân công đức Tổ Mẫu Âu Cơ.
Mỹ-Israel tấn công Iran có thể dẫn tới kết quả trái mong đợi
Mỹ-Israel tấn công Iran có thể dẫn tới kết quả trái mong đợi
(Ngày Nay) - Nhiều người từng dự đoán Mỹ sẽ không kích Iran sau làn sóng biểu tình quy mô lớn tháng trước vì khi đó, Tổng thống Donald Trump cảnh báo giới chức Iran rằng việc tiếp tục gây đổ máu nhằm vào người biểu tình sẽ kích hoạt các đòn không kích trừng phạt.
Ninh Bình bứt tốc du lịch dịp Tết, xếp thứ hai cả nước
Ninh Bình bứt tốc du lịch dịp Tết, xếp thứ hai cả nước
(Ngày Nay) - Theo Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình, trong kỳ nghỉ Tết Bính Ngọ 2026 từ ngày 14 đến 22 tháng 2, tức từ 27 tháng Chạp đến mùng 6 Tết, toàn tỉnh đón 2.375.179 lượt khách. Con số này tăng 81,4 phần trăm so với dịp Tết năm 2025. Trong đó, khách quốc tế đạt 377.790 lượt, tăng 169,4 phần trăm. Tổng doanh thu du lịch ước đạt 2.451 tỷ đồng, tăng 52,3 phần trăm so với cùng kỳ năm trước.
Nhà lãnh đạo Kim Jong Un tái đắc cử Tổng Bí thư Đảng Lao động Triều Tiên
Nhà lãnh đạo Kim Jong Un tái đắc cử Tổng Bí thư Đảng Lao động Triều Tiên
(Ngày Nay) - ãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) ngày 22/2 đưa tin Đại hội lần thứ IX của Đảng Lao động Triều Tiên, đang diễn ra tại thủ đô Bình Nhưỡng, đã hoàn toàn ủng hộ và thông qua đề xuất bầu nhà lãnh đạo Kim Jong Un tiếp tục giữ cương vị Tổng Bí thư Đảng Lao động Triều Tiên.