Gối tựa đầu trên ô tô - vật đơn giản nhưng 'cứu' tính mạng chủ xe

(Ngày Nay) - Khi tai nạn xảy ra, xe ô tô lao về phía trước với vận tốc lớn, dây an toàn sẽ giữ chặt thân người vào ghế nhưng lực quán tính sẽ giật mạnh đầu người trên xe về phía sau. Điều này sẽ khiến cho vùng cổ gặp chấn thương nặng.
Gối tựa đầu trên ô tô - vật đơn giản nhưng 'cứu' tính mạng chủ xe

Tổn thương cổ là một trong những vấn đề nghiêm trọng và phổ biến nhất trong các vụ tai nạn xe hơi. Theo các nhà nghiên cứu, khi và chạm bất ngờ xảy ra, xe ô tô sẽ lao về phía trước với gia tốc lớn. Lúc này, dây an toàn sẽ giữ chặt thân người vào ghế nhưng lực quán tính sẽ giật mạnh đầu hành khách về phía sau rồi lao lên phía trước. Sau va chạm này khoảng một ngày, những dấu hiệu bất thường sẽ xuất hiện như đau cổ, nhức đầu, đau vai hoặc giữa bả vai, đau lưng thấp; đau/tê ở cánh tay; hoa mắt, chóng mặ, ù tai, khó tập trung, dễ bị kích thích...

Sở dĩ có những hiện tượng này là do người dùng đã sử dụng gối tựa đầu chưa đúng cách. Gối tựa đầu được tạo ra nhằm làm giảm các tổn thương ở vùng cổ và vai trong các vụ va chạm. Chính vì ý thức rõ tầm quan trọng của nó mà từ năm 1969, chính phủ Mỹ đã yêu cầu trang bị gối tựa đầu cho ghế trước của xe ô tô.

Gối tựa đầu trên ô tô - vật đơn giản nhưng 'cứu' tính mạng chủ xe ảnh 1

Gối tựa đầu có tác dụng bảo vệ tốt khi va chạm xảy ra

Hiện nay, đa phần các xe ô tô đều có gối tựa đầu chỉnh tay. Theo tiêu chuẩn Mỹ, để đạt được độ an toàn tối đa, vị trí thấp nhất của gối tựa đầu đối với xe du lịch là không thấp hơn 29,5 inch (749,3 mm) so với khớp hông của người ngồi và vị trí cao nhất của gối tựa đầu này không thấp hơn 31,5 inch (800,1 mm). Bên cạnh đó, để tạo hiệu quả tối đa thì khoảng cách giữa gối và đầu người phải nhỏ hơn 2 inch (50,8 mm). Các kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra một vấn đề đáng lo ngại là hầu hết các lái xe không điều chỉnh gối tựa đầu đúng quy định mà thường đặt chúng ở mức thấp nhất nên hiệu quả của trang bị này không được phát huy tối đa.

Gối tựa đầu trên ô tô - vật đơn giản nhưng 'cứu' tính mạng chủ xe ảnh 2

mô tả tình huống xảy ra khi có va chạm 

Theo khuyến nghị của Ủy ban an toàn giao thông quốc gia Mỹ NHTSA, đỉnh gối tựa phải nằm ở vị trí giữa đỉnh đầu và đỉnh tai. Nếu gối được thiết kế có khớp bản lề thì người dùng nên đặt nó sao cho gần đầu nhất nhưng không đẩy đầu về phía trước. Ngoài ra, vị trí tựa lưng cũng rất quan trọng. Tựa lưng ở tư thế đứng sẽ tốt hơn khi ngả.

Hiện nay, ngoài gối tựa đầu chỉnh tay thì các nhà sản xuất còn có thêm hai loại nữa là gối điều chỉnh tự động và gối tựa đầu tích cực. Trong đó, loại gối tựa đầu tích cực có hiệu quả bảo vệ tốt nhất. Loại gối này được thiết kế với khả năng tự động thay đổi khi tai nạn xảy ra. Thông qua cách kết hợp với tựa lưng, gối tựa đầu này vừa hạn chế sự di chuyển của đầu vừa hạn chế sự di chuyển của cả thân. Hai hãng sản xuất đi tiên phong trong việc phát triển tính năng an toàn này là Volvo và Saab. Trong đó, với hệ thống giảm tổn thương khớp cổ WHIPS (Whiplash Injury Prevention System) của Volvo thì thành phần cốt yếu chính là khớp bản lề liên kết giữa phần ghế và tựa lưng. Trong trường hợp xảy ra va chạm, khớp này sẽ bị uốn cong cục bộ và đẩy ghế tựa lưng ra sau, làm giảm sự di chuyển của thân người. WHIPS còn có một gối tựa đầu cố định, hình dạng tối ưu, được đặt ở vị trí ưu việt đủ cao, đủ gần đầu người dùng giúp giảm gia tốc thân, hạn chế sự di chuyển của đầu và đạt hiệu quả bảo vệ cổ cao.

Trong khi đó, hệ thống Active Head Restraint (SAHR) của Saab cũng có chức năng tương tự lại được phát triển trên cơ sở quy tắc đòn bẩy. Khi có va chạm từ phía sau, thân người sẽ bị ép chặt vào phần tựa lưng ghế, lực ép này tác động lên một tấm phẳng trong tựa lưng. Lực này sẽ đẩy gối tựa về phía trước theo cơ cấu truyền động và ngăn không cho đầu bị giật lại phía sau. Không chỉ có vậy, thiết kế phần tựa lưng cũng có đệm và các thanh ngang giúp hấp thụ năng lượng va chạm để hạn chế di chuyển của thân người.

Ở Việt Nam, để giảm giá thành, các hãng xe thậm chí còn cắt bỏ cả trang thiết bị an toàn này. Toyota Wigo, Honda Brio là những mẫu xe hạng A bị cắt ghế tựa đầu trên phiên bản thấp nhất. 

Gối tựa đầu trên ô tô - vật đơn giản nhưng 'cứu' tính mạng chủ xe ảnh 3

Ghế trước Honda Brio G

Gối tựa đầu trên ô tô - vật đơn giản nhưng 'cứu' tính mạng chủ xe ảnh 4

Ghế trước Toyota Wigo

TIN LIÊN QUAN
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
(Ngày Nay) - Sáng 4/10 đã diễn ra Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề: “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”. Sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với UBND thành phố Hà Nội tổ chức. Tham dự có: Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn; Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng đông đảo đại biểu.
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
(Ngày Nay) - Biến đổi khí hậu đang làm gia tăng nhiệt độ toàn cầu và thay đổi chu kỳ lượng mưa, tạo điều kiện thuận lợi cho các loài muỗi Anopheles (truyền bệnh sốt rét) và Aedes (truyền bệnh sốt xuất huyết) sinh sôi, mở rộng địa bàn hoạt động. Đây là cảnh báo vừa được các nhà khoa học thuộc Đại học Monash (Australia) công bố trên tạp chí Science Advances, với lời kêu gọi cộng đồng quốc tế cần khẩn cấp phối hợp ứng phó với gánh nặng dịch bệnh đang gia tăng.
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
(Ngày Nay) - Ngày 4/10, Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) đưa tin nước này đã tiến hành cuộc huấn luyện phóng tên lửa đạn đạo chiến lược tầm trung có khả năng cơ động quỹ đạo và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), nhằm nâng cao khả năng tác chiến của lực lượng tên lửa.
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
(Ngày Nay) - Từng được xem là một trong những sông băng ổn định hiếm hoi trên thế giới, Perito Moreno, một trong những thắng cảnh nổi tiếng nhất của Argentina và là biểu tượng của vùng băng tuyết Patagonia, đang tan chảy và thu hẹp với tốc độ chưa từng thấy trong lịch sử.
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
(Ngày Nay) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Canada đánh dấu bước nâng cấp đáng kể trong quan hệ Việt Nam - Canada, đưa quan hệ hai nước từ khuôn khổ hợp tác vốn tập trung nhiều vào thương mại và giao lưu nhân dân sang một giai đoạn mang tính chiến lược hơn, với phạm vi hợp tác mở rộng sang chuỗi cung ứng, công nghệ tiên tiến, an ninh năng lượng, quốc phòng và an ninh hàng hải.
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
(Ngày Nay) - Ngày 2/10, công ty Google thuộc Tập đoàn Alphabet đã phóng vệ tinh mẫu thử nghiệm lên quỹ đạo nhằm đánh giá khả năng hoạt động của chip TPU trong môi trường khắc nghiệt của không gian.
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
(Ngày Nay) - Ngày 1/10/2026, Công ty CPĐT &PT Đường sắt Cao tốc VinSpeed - chủ đầu tư hai tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên tại Việt Nam và Công ty CPĐT&XD SGC - đơn vị thi công đã chính thức triển khai đúc những phiến dầm đầu tiên cho hai tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh và Bến Thành - Cần Giờ. Đây là cột mốc đặc biệt, đánh dấu khả năng làm chủ công nghệ và thời điểm thi công bước vào giai đoạn tăng tốc nhằm đưa hai tuyến đi vào vận hành sớm ngay trong năm 2029.