Khảo sát mới đây của Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố Hà Nội về lĩnh vực này cho thấy, đây là bài toán nan giải và để khắc phục thì cần sớm rà soát, điều chỉnh bổ sung quy hoạch mạng lưới trường học các cấp, phân luồng học sinh ở cơ sở.
Quá tải trường học ở nhiều nơi
Theo quy chuẩn chung, mỗi phường có không quá 20 nghìn người, nhưng thực tế một số phường như: Định Công, Hoàng Liệt (quận Hoàng Mai); Mai Dịch, Trung Hòa (quận Cầu Giấy); Minh Khai, Cổ Nhuế 2 (quận Bắc Từ Liêm)… có dân số gấp từ 2 đến 4 lần. Ðiều này gây ra tình trạng thiếu trường, lớp học trên địa bàn, đặc biệt là ở địa bàn các khu đô thị mới.
Qua rà soát, thành phố Hà Nội hiện có 78 dự án khu đô thị mới có quy hoạch đất xây dựng trường học. Đến nay, hơn 60 dự án được đầu tư xây dựng với 196 trường học các cấp (42 trường công lập và 154 trường tư thục), cung cấp chỗ học cho 24.836 học sinh. Hiện còn một số dự án khu đô thị, nhà ở như: Khu đô thị mới Phùng Khoang, khu nhà ở Đài phát sóng phát thanh Mễ Trì, dự án chức năng đô thị Xuân Phương (quận Nam Từ Liêm); khu đô thị thành phố giao lưu, khu Ngoại giao đoàn, khu đô thị mới Cổ Nhuế - Xuân Đỉnh (quận Bắc Từ Liêm); khu chức năng đô thị Ao Sào (quận Hoàng Mai); khu nhà ở Vĩnh Hoàng (huyện Thanh Trì); khu đô thị Nam Cường (quận Hà Đông)... vẫn còn các ô đất quy hoạch mà chủ đầu tư chưa xây trường học dẫn đến quá tải cho các trường công lập khu vực lân cận.
Theo Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Trần Thế Cương, nguyên nhân là do một số khu đất để xây dựng trường học trong các khu đô thị mới gặp khó khăn trong giải phóng mặt bằng. Trong khi đó, do tốc độ đô thị hóa và tăng dân số cơ học quá nhanh tại một số phường, quận dẫn đến quá tải số học sinh/lớp, số lớp/trường...
Phó Trưởng ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố Hà Nội Nguyễn Quang Thắng cho biết, qua khảo sát, một số dự án đầu tư xây dựng trường học trong các khu đô thị, khu nhà ở tại các quận đã được chủ đầu tư chuyển nhượng cho các nhà đầu tư thứ cấp để triển khai xây dựng nhưng tiến độ rất chậm. Đặc biệt, những ô đất dành xây dựng trường học chủ yếu là để mở các trường tư thục và không phải gia đình nào cũng có điều kiện cho con em theo học, dẫn đến các trường công lập trên địa bàn luôn quá tải học sinh. “Việc các khu đô thị mới chưa triển khai xây dựng trường học sẽ gây áp lực lớn cho các trường học công lập trên địa bàn”, ông Nguyễn Quang Thắng thông tin thêm
Sớm điều chỉnh bổ sung quy hoạch mạng lưới trường học
Theo Trưởng ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố Hà Nội Nguyễn Thanh Bình, để giải quyết bài toán thiếu trường học trong các khu đô thị mới, rất cần Sở Giáo dục và Đào tạo rà soát, tham mưu UBND thành phố điều chỉnh bổ sung quy hoạch mạng lưới trường học các cấp. Trên cơ sở đó, HĐND thành phố bố trí các nguồn vốn đầu tư xây dựng mới trường học, bổ sung thêm phòng học và cải tạo trường, lớp học. Sở Giáo dục và Đào tạo cũng cần tập trung phân luồng học sinh nhằm điều hòa số học sinh/lớp giữa các trường cùng cấp trong khu vực lân cận; chú trọng giải pháp giảm sĩ số học sinh, gắn với việc nâng cao chất lượng dạy và học tại các trường này.
Cũng theo ông Nguyễn Thanh Bình, Sở Kế hoạch và Đầu tư cần tham mưu với UBND thành phố Hà Nội có kế hoạch đầu tư công xây dựng mới trường học các cấp tại các địa bàn thiếu trường, lớp học. Đồng thời, đẩy mạnh huy động nguồn lực xã hội, tiếp tục thực hiện chính sách khuyến khích các doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân đầu tư xây dựng mới các trường ngoài công lập, giảm gánh nặng ngân sách.
Đối với Sở Tài chính, cần ưu tiên ngân sách để đầu tư xây dựng mới trường tại các điểm quy hoạch ở các quận, huyện, thị xã với mục tiêu giải quyết tình trạng thiếu trường học, thiếu lớp học. Đối với Sở Quy hoạch - Kiến trúc, khi lập quy hoạch cải tạo các khu chung cư, tập thể cũ, phải lưu ý ưu tiên giành quỹ đất để phát triển các trường học công lập đang thiếu trên địa bàn nhằm đáp ứng nhu cầu học tập trong khu vực. Đồng thời, cho phép nâng tầng và tăng mật độ xây dựng đối với các trường học không còn quỹ đất.
Năm học 2022-2023, tình trạng quá tải trường lớp cục bộ diễn ra ở nhiều địa bàn ở Hà Nội, rõ nhất là một số quận, huyện có nhiều chung cư cao tầng như Hoàng Mai, Cầu Giấy, Hà Đông... Để giải quyết thấu đáo vấn đề này, UBND thành phố đã chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường khẩn trương rà soát, thu hồi các lô đất dự án chậm triển khai để ưu tiên xây trường học... Bên cạnh đó, UBND thành phố sẽ áp dụng cách làm mới để đầu tư đồng bộ hạ tầng; nỗ lực từng bước tháo gỡ vướng mắc, khó khăn, bảo đảm đủ trường lớp, đáp ứng nhu cầu học tập của các em học sinh.
