Indonesia đã phải ứng phó với các đám cháy rừng kéo dài nhiều tuần tại một số khu vực trên đảo Borneo và Sumatra, gây khói mù dày đặc trên nhiều vùng của Indonesia và lan sang các nước láng giềng Malaysia, Singapore.
Theo báo cáo của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên quốc tế (IUCN) ngày 26/9, các đám cháy hiện ảnh hưởng đến sinh cảnh của 52% quần thể đười ươi Borneo, trong đó có 13 trong số 20 quần thể lớn nhất còn lại của loài này.
IUCN cho biết khói và lửa gây ra những tác động rõ rệt về sinh lý, hành vi và sinh thái đối với đười ươi, đặc biệt tại các khu rừng than bùn. Trong thời gian khói mù, đười ươi có dấu hiệu tăng phân giải chất béo trong cơ thể dù ăn và nghỉ ngơi nhiều hơn. Điều này cho thấy nhu cầu năng lượng tăng cao, có thể liên quan đến việc hệ miễn dịch phải hoạt động mạnh hơn để ứng phó với tác động của khói.
Không chỉ đười ươi, cháy rừng cũng được ghi nhận tại sinh cảnh của 5 loài vượn trên đảo Sumatra và Borneo. IUCN cảnh báo các loài này phải hít thở cùng không khí đầy khói như con người sống trong khu vực, đồng thời chịu thêm tác động từ mất sinh cảnh và sự xáo trộn các tập tính cần thiết để duy trì quần thể hoang dã.
Theo người phát ngôn Bộ Lâm nghiệp Indonesia, tính đến ngày 22/9, lực lượng chức năng đã giải cứu 100 động vật bị đe dọa bởi các đám cháy, trong đó có 53 con đười ươi.
Các tổ chức bảo tồn kêu gọi Indonesia không chỉ tập trung vào ứng phó khẩn cấp mà cần đầu tư lâu dài cho công tác phòng ngừa cháy rừng. Các biện pháp được đề xuất gồm bảo vệ và tái làm ướt các vùng đất than bùn, kiểm soát tình trạng tháo nước và phá rừng, đồng thời bảo vệ những khu rừng đã bị cháy khỏi nguy cơ chuyển đổi mục đích sử dụng và phục hồi phù hợp. Chính phủ Indonesia cũng đã thành lập một cơ quan quốc gia chuyên trách quản lý các vùng đất than bùn và rừng ngập mặn, nhằm tăng cường các biện pháp phòng ngừa cháy rừng và cháy đất tái diễn.
Phát biểu với báo giới ngày 25/9, Thư ký Nội các Indonesia Teddy Indra Wijaya cho biết cơ quan mới sẽ tập trung vào nghiên cứu, lập bản đồ, phát hiện sớm và giám sát các điểm nóng cháy. Chính phủ cũng sẽ huy động các nhà khoa học và chuyên gia tham gia công tác quản lý đất than bùn. Bên cạnh đó, Indonesia sẽ tăng cường năng lực ứng phó với cháy rừng thông qua việc mở rộng các hoạt động chữa cháy trên mặt đất, đồng thời sử dụng thêm máy bơm nước, thiết bị cơ động và các giếng nông tại những khu vực đất than bùn.
Đất than bùn của Indonesia, đặc biệt tại các đảo Sumatra và Kalimantan, có nguy cơ cháy cao khi bị tháo nước. Đây cũng là một trong những nguồn phát sinh khói mù theo mùa, ảnh hưởng đến chất lượng không khí trong khu vực.
Chính phủ Indonesia cho biết theo số liệu mới nhất được công bố, hơn 202.000 ha đất đã bị cháy trên cả nước trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 7. Trong khi đó, dự án Nusantara Atlas ước tính diện tích bị cháy trong 8 tháng đầu năm lên tới gần 900.000 ha. Các số liệu khác nhau cho thấy quy mô cháy rừng tại Indonesia đang là vấn đề môi trường đáng quan tâm, đồng thời đặt thêm sức ép đối với công tác bảo tồn các loài động vật hoang dã đang bị đe dọa.
