Trung tâm cũ TP.HCM chạm giới hạn
Suốt hơn ba thế kỷ hình thành và phát triển, Quận 1 lịch sử giữ vai trò trung tâm kinh tế của TP.HCM nhờ lợi thế giao thương đường sông. Vị thế ấy không chỉ đến từ tọa độ địa lý, mà còn được tạo lập bởi một hệ sinh thái kinh tế có khả năng vận hành liên tục và thu hút các dòng chảy thương mại, dịch vụ.
Tuy nhiên, mô hình phát triển tập trung ngày càng bộc lộ giới hạn khi hoạt động kinh tế, dân cư và giao thông cùng dồn về vùng lõi.
Trong khu vực đã phát triển dày đặc, việc tìm kiếm những quỹ đất liền khoảnh để xây dựng các thiết chế văn hóa, trung tâm hội nghị quy mô quốc tế hay không gian công cộng cũng trở nên khó khăn. Chi phí cải tạo hạ tầng ngầm và tình trạng hạ tầng đô thị chịu sức ép lớn trước tốc độ gia tăng dân số càng đặt ra cho thành phố nhu cầu mở thêm dư địa phát triển.
Kinh nghiệm từ các đô thị lớn như Singapore hay Dubai cho thấy, khi vùng lõi đô thị dần đạt giới hạn, việc mở rộng không gian phát triển về phía biển có thể tạo thêm dư địa cho logistics, kinh tế biển và dịch vụ chất lượng cao.
Quy hoạch TP.HCM được phê duyệt cũng xác định mô hình đa trung tâm và các hành lang kinh tế ven biển. Trong cấu trúc đó, Vinhomes Green Paradise Cần Giờ ở phía Đông Nam có lợi thế của một siêu đô thị hướng biển, với quỹ đất liền mạch để tổ chức các chức năng đô thị trên quy mô lớn.
Vịnh Tiên kiến tạo trung tâm mới từ cỗ máy kinh tế và sức sống ở thực
Vinhomes Green Paradise tiếp cận bài toán này bằng mô hình kết hợp không gian ven biển với thương mại, nghỉ dưỡng, văn hóa và an cư. Lợi thế hướng biển không dừng ở cảnh quan, mà còn được đặt trong một cấu trúc phát triển có khả năng tạo ra các hoạt động kinh tế và duy trì chất lượng sống lâu dài.
Trên quy mô 2.870 ha, siêu đô thị ESG++ tổ chức nhiều chức năng trong cùng một tổng thể. Riêng Vịnh Tiên rộng 1.067 ha được quy hoạch với hệ tiện ích toàn diện phục vụ các nhu cầu học tập, chăm sóc sức khỏe, vui chơi, nghỉ dưỡng, thương mại và sự kiện. Mật độ tiện ích tại đây thuộc nhóm cao nhất trong siêu đô thị biển, tạo điều kiện để các hoạt động bổ trợ lẫn nhau.
Tổ hợp Trung tâm Hội nghị và Nhà hát Sóng Xanh rộng 7 ha là một ví dụ. Trong đó, Nhà hát gồm hai khán phòng tổng cộng 5.000 chỗ; khối hội nghị có ba ballroom và 18 phòng họp đa năng, sức chứa gần 10.000 khách.
Quy mô này cho phép Vịnh Tiên tiếp nhận những chương trình cần đồng thời địa điểm tổ chức và hệ thống dịch vụ phụ trợ. Một hội nghị kéo dài nhiều ngày có thể tạo nhu cầu lưu trú, vận chuyển, ẩm thực và gặp gỡ đối tác. Một chương trình biểu diễn buổi tối có thể kéo theo nhu cầu dùng bữa, mua sắm. Khi lịch hoạt động được duy trì, dòng chi tiêu có cơ hội lan tỏa từ các công trình điểm nhấn sang hệ thống dịch vụ xung quanh.
 |
Tổ hợp Sóng Xanh tại Vịnh Tiên được thiết kế kết hợp hội nghị và biểu diễn, tạo tiền đề phát triển ngành công nghiệp sự kiện |
VinWonders 122 ha và khu mua sắm Outlet 20 ha tiếp tục bổ sung các lý do để du khách tìm đến và kéo dài thời gian lưu lại. Khách công vụ có thể kết hợp chuyến đi với gia đình; khách vui chơi có thêm lựa chọn mua sắm. Từ đó, giá trị kinh tế được nhìn ở khả năng gia tăng thời gian lưu trú và tổng mức chi tiêu, thay vì chỉ tính bằng số lượt khách.
Ở quy mô lớn hơn, khi các hạng mục đi vào vận hành, hoạt động tổ chức sự kiện, lưu trú, bán lẻ và cung ứng dịch vụ có thể tạo thêm doanh thu và việc làm. Hiệu ứng này càng rõ khi điểm đến thu hút thêm khách mới, kéo dài thời gian lưu trú và mở rộng tổng chi tiêu tại TP.HCM.
Để tạo sức sống bền vững của một trung tâm mới, Vịnh Tiên còn thu hút cộng đồng cư dân an cư và sử dụng đô thị mỗi ngày.
Tại Vịnh Tiên, bốn trường Vinschool tạo thêm cơ sở để các gia đình tính toán kế hoạch chuyển về ở. Young Paradise Hub rộng 2,8 ha bổ sung không gian phát triển năng khiếu, chăm sóc thể chất và tinh thần cho thế hệ trẻ.
Bộ năm công viên Vịnh Tiên có tổng diện tích 8 ha phục vụ các hoạt động vui chơi, vận động và thư giãn. Những không gian này tạo điều kiện cho sinh hoạt ngoài trời, gặp gỡ hàng xóm và hình thành các mối quan hệ cộng đồng - những yếu tố làm nên sức sống thường nhật của một đô thị.
 |
Quy hoạch trường học và công viên tại Vịnh Tiên hướng đến nhu cầu sinh hoạt thường ngày, tạo nền tảng cho cộng đồng cư dân bền vững |
Mảnh ghép quan trọng tiếp theo là kết nối. Tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành - Cần Giờ với vận tốc thiết kế 350 km/h dự kiến “nén” thời gian di chuyển về trung tâm TP.HCM xuống còn 13 phút. Khi khoảng cách được tính bằng phút thay vì kilomet, cư dân có thể làm việc tại nội đô nhưng vẫn tận hưởng không gian sống bên biển.
Một trung tâm đô thị mới không nhất thiết phải cạnh tranh với trung tâm cũ bằng việc sao chép mô hình cũ. Lợi thế có thể nằm ở việc tạo ra một cấu trúc khác.
Nếu Quận 1 lịch sử là trung tâm được bồi đắp qua nhiều thế kỷ bên sông Sài Gòn, Vịnh Tiên tại Vinhomes Green Paradise đang kiến tạo một “Quận Nhất mới” theo một logic khác: một trung tâm hướng biển của thế kỷ XXI, nơi kinh tế trải nghiệm, đời sống cư dân và hạ tầng kết nối cùng tạo thành một hệ sinh thái đô thị.
