Đại biểu Bùi Xuân Hải, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng, Ủy viên Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, đánh giá Quy định 224-QĐ/TW là thay đổi có ý nghĩa quan trọng trong nhận thức về chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của đảng viên trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.
Theo đại biểu, việc tạo điều kiện để đảng viên tham gia đầu tư, kinh doanh theo quy định sẽ góp phần phát huy nguồn lực tài chính, tri thức, kinh nghiệm quản lý và năng lực điều hành trong xã hội. Đây cũng là cơ sở để đảng viên đóng góp trực tiếp hơn vào hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và giải quyết các vấn đề xã hội.
Quy định mới đồng thời góp phần thay đổi quan niệm cho rằng hoạt động kinh doanh có thể mâu thuẫn với lý tưởng của người đảng viên. Việc làm giàu chính đáng bằng năng lực và tài sản hợp pháp không mâu thuẫn với lý tưởng của Đảng, nếu hoạt động đầu tư, kinh doanh tuân thủ pháp luật và các quy định của Đảng.
Tuy nhiên, đại biểu Bùi Xuân Hải cho rằng, việc mở rộng cơ hội tham gia kinh doanh cần đi đôi với hướng dẫn cụ thể về quyền và giới hạn đối với từng nhóm đảng viên. Đặc biệt, cần phân định rõ điều kiện góp vốn, mua cổ phần, thành lập doanh nghiệp, trực tiếp quản lý và điều hành doanh nghiệp đối với cán bộ, công chức, viên chức và người giữ vị trí lãnh đạo, quản lý.
Theo đại biểu, hướng dẫn càng cụ thể thì càng thuận lợi cho quá trình thực hiện, đồng thời hạn chế cách hiểu và áp dụng khác nhau. Cùng với đó, cần nghiên cứu cơ chế kê khai, công khai thông tin phù hợp về hoạt động đầu tư, kinh doanh, tỷ lệ sở hữu, quyền chi phối và vai trò quản lý của đảng viên, qua đó tạo cơ sở nhận diện và kiểm soát xung đột lợi ích.
Vai trò của chi bộ và tổ chức đảng cơ sở cũng cần được phát huy trong định hướng, theo dõi, kiểm tra việc thực hiện. Các hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn để phục vụ hoạt động kinh doanh của bản thân hoặc người thân, sử dụng thông tin có được từ vị trí công tác để trục lợi, tạo lợi thế không chính đáng cần bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật và kỷ luật Đảng.
Cùng quan điểm đánh giá cao ý nghĩa của quy định mới, đại biểu Trịnh Xuân An, Đoàn thành phố Đồng Nai cho rằng, Quy định 224-QĐ/TW ra đời trong bối cảnh Đảng và Nhà nước đang tập trung khơi thông nguồn lực, hoàn thiện thể chế và tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng cao. Việc thay thế Quy định số 15-QĐ/TW ngày 28/8/2006 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X về đảng viên làm kinh tế tư nhân cho thấy sự thay đổi trong cách tiếp cận đối với vai trò của đảng viên trong phát triển kinh tế.
Theo đại biểu, điểm đáng chú ý của Quy định 224 là cách tiếp cận cụ thể hơn, với việc phân loại sáu nhóm đảng viên và bốn lĩnh vực sản xuất, kinh doanh theo hướng quản trị rủi ro. Cách tiếp cận này giúp các cấp ủy và đảng viên có căn cứ rõ ràng hơn trong quá trình triển khai, đồng thời tạo điều kiện để phát huy nguồn lực của đảng viên trong hoạt động kinh tế.
Đáng chú ý, quy định mở ra khả năng để đảng viên trong khu vực công tham gia các hoạt động sản xuất, kinh doanh phù hợp với vị trí của mình. Đây là bước chuyển biến mang tính đột phá, thể hiện tinh thần trách nhiệm của người đảng viên đóng góp cùng xã hội, phát huy nguồn lực, nếu không tận dụng được nguồn lực này, thiếu sót rất lớn.
Tuy nhiên, để chủ trương được triển khai hiệu quả, các cấp ủy, nhất là tổ chức đảng cơ sở, cần cụ thể hóa quy định; đồng thời, hệ thống pháp luật cần được rà soát, hoàn thiện để bảo đảm tính đồng bộ và thống nhất.
Đại biểu Trịnh Xuân An nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát rủi ro, phòng ngừa xung đột lợi ích trong quá trình thực hiện. Một trong những điều quan trọng của Quy định 224 là Điều 12 quy định về nhận diện để xử lý xung đột lợi ích nhằm tránh vi phạm. Nội dung này cần phải có văn bản hết sức cụ thể để hướng dẫn đảng viên, cá nhân có khả năng tham gia làm kinh tế thực hiện đúng đắn.
Theo đại biểu, giám sát phải được thực hiện nghiêm túc nhưng không trở thành rào cản đối với hoạt động kinh doanh hợp pháp. Cơ chế giám sát cần phát huy vai trò của tổ chức đảng, cơ quan dân cử, nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp, dựa trên thông tin công khai, minh bạch.
Các đại biểu cho rằng, việc triển khai Quy định 224-QĐ/TW cần được thực hiện đồng bộ từ hoàn thiện hướng dẫn, làm rõ trách nhiệm của từng nhóm đảng viên đến xây dựng cơ chế giám sát và xử lý vi phạm. Đây là điều kiện quan trọng để vừa phát huy nguồn lực đầu tư, kinh doanh của đảng viên, vừa bảo đảm kỷ luật, kỷ cương, phòng ngừa xung đột lợi ích và nâng cao hiệu quả thực thi quy định trong thực tiễn.
