Có 7 ngân hàng tăng trưởng tín dụng vượt mức cho phép
Báo cáo của Kiểm toán Nhà nước chỉ rõ, có 7 ngân hàng có mức tăng trưởng tín dụng vượt mức tối đa cho phép năm 2019 của Ngân hàng nhà nước. Tổng số dư nợ tăng trưởng vượt hạn mức tối đa này là gần 26.000 tỷ đồng. Đáng chú ý, trong số 7 ngân hàng này có hơn nửa là nhà băng ngoại.
Danh sách được đề cập gồm Ngân hàng TMCP Đại Chúng (PVcombank) vượt 13.656 tỷ đồng, Ngân hàng TMCP Sài Gòn vượt 8.654 tỷ đồng, Ngân hàng TMCP Bảo Việt vượt 3.153 tỷ đồng, Ngân hàng Shinhan Bank vượt 132 tỷ đồng, Ngân hàng Mizuho Hồ Chí Minh vượt 192 tỷ đồng, Ngân hàng Busan - Chi nhánh Hồ Chí Minh vượt 83 tỷ đồng, Ngân hàng Liên doanh Việt - Nga vượt 69 tỷ đồng.
Kết quả kiểm toán cũng chỉ rõ việc Ngân hàng Nhà nước quy định việc xác định giá trị tài sản đảm bảo, việc hạch toán giá trị tài sản cho thuê tài chính chưa phù hợp.
Cụ thể, việc xác định giá trị tài sản bảo đảm cho thuê tài chính theo Thông tư số 02/2013/TT-NHNN ngày 21/01/2013 chưa căn cứ vào giá trị thực tế hợp lý của tài sản mà phụ thuộc vào dư nợ cho thuê, chưa phản ánh đúng bản chất của tài sản bảo đảm.
Bên cạnh đó, việc hạch toán, theo dõi, phản ánh giá trị tài sản cho thuê tài chính theo giá gốc ban đầu theo quy định tại Văn bản hợp nhất số 05/VBHN-NHNN ngày 17/01/2018 chưa phù hợp với nguyên tắc giá trị tài sản cho thuê giảm dần và được chuyển giao cho bên đi thuê khi hết thời gian thuê.
Ngoài các tồn tại kể trên, báo cáo kiểm toán còn cho thấy, một số đơn vị đầu tư tài chính không hiệu quả hoặc hiệu quả thấp hay có những ngân hàng hạch toán doanh thu, thu nhập, chi phí chưa phù hợp, chính xác.
Cụ thể như Ngân hàng VCB ghi nhận lãi dự thu không đúng quy định đối với các khoản nợ được cơ cấu lại 85,47 tỷ đồng; hạch toán thiếu 29,25 tỷ đồng phí bảo lãnh, phí phát hành; hạch toán thừa lãi dự chi 19,07 tỷ đồng; Ngân hàng Agribank hạch toán thừa lãi dự thu 114,7 tỷ đồng; Ngân hàng Bảo Minh hạch toán thiếu doanh thu 7,04 tỷ đồng đối với các hợp đồng bảo hiểm đã phát sinh trách nhiệm…
Ngân hàng Chính sách xã hội xóa 19,44 tỷ đồng nợ chưa phù hợp
Qua công tác kiểm tra, Kiểm toán nhà nước cũng phát hiện, Ngân hàng Chính sách xã hội xóa nợ 19,44 tỷ đồng (nợ gốc 14,78 tỷ đồng; nợ lãi 4,66 tỷ đồng) cho nhiều khách hàng được coi là mất tích theo xác nhận của chính quyền cấp xã, không phù hợp với quy định của Bộ Luật dân sự năm 2015, trong đó có 17 trường hợp vẫn đóng bảo hiểm xã hội.
Ngoài ra, Ngân hàng Chính sách xã hội cũng đã điều chỉnh kế hoạch vốn Chương trình cho vay hộ dân tộc thiểu số nghèo chưa kịp thời dẫn đến năm 2018, 2019 có 3.135 trường hợp không được vay lãi suất ưu đãi tương ứng tiền lãi ưu đãi 2,56 tỷ đồng; hay áp dụng thời gian ân hạn 12 tháng đối với hầu hết các khoản cho vay học sinh sinh viên (HSSV) không phù hợp quy định tại Quyết định 157/2007/QĐ-TTg (chỉ áp dụng trong trường hợp HSSV ra trường chưa có việc làm/không có thu nhập).
Chính sách giảm lãi cho HSSV khi trả nợ trước hạn còn bất cập. Cụ thể, đối tượng thực sự khó khăn lâu dài (như HSSV mồ côi, hoặc hộ nghèo) không được hưởng chính sách do không có khả năng trả nợ trước hạn. Chính sách miễn giảm lãi giúp thu hồi và tăng nhanh vòng quay vốn không còn phù hợp do dư nợ của chương trình giảm nhiều. Gia tăng cấp bù lãi suất từ Ngân sách nhà nước.
Kết quả kiểm toán cũng chỉ ra, Ngân hàng Chính sách xã hội cũng chưa triển khai quản trị hệ thống công nghệ thông tin đầy đủ theo định hướng, kế hoạch và quy định của Ngân hàng nhà nước, khả năng hỗ trợ quản lý của hệ thống công nghệ thông tin chưa hiệu quả; chưa thực hiện đầy đủ các quy định của ngân hàng nhà nước về đảm bảo an toàn thông tin như chưa ban hành đầy đủ quy định về vận hành hệ thống dự phòng thảm họa, quy trình xử lý các tình huống mất an toàn, gián đoạn hoạt động của từng cấu phần trong hệ thống thông tin từ mức độ 2 trở lên; quản lý sử dụng thiết bị di động, sử dụng vật mang tin; quản lý mã khóa bí mật, kết nối internet…
Ứng dụng công nghệ thông tin vào các nghiệp vụ liên quan đến báo cáo tài chính còn hạn chế: Quản lý thông tin cá nhân khách hàng chưa chặt chẽ, dẫn đến cho vay ưu đãi vượt hạn mức đối với khách hàng dùng 2 CMND; chưa bắt buộc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý khách hàng vay là hộ gia đình, dẫn đến cho vay chồng chéo, sai quy định; quản lý các đối tượng xóa nợ trên hệ thống công nghệ thông tin chưa chặt chẽ...
