Theo đó, đề thi được tạo ra hoàn toàn bằng phương pháp mới, không sử dụng ngân hàng câu hỏi như trước đây và cũng không xây dựng theo ma trận có sẵn.
Khác với các năm trước, ma trận đề thi tốt nghiệp THPT năm 2025 không được thiết lập trước mà được sinh ra một cách ngẫu nhiên trong quá trình xây dựng đề. Điều này đồng nghĩa với việc các câu hỏi trong đề có thể kết hợp từ nhiều chủ đề khác nhau, các mức độ tư duy, từ nhận biết, hiểu đến vận dụng, cũng được phân bố hoàn toàn ngẫu nhiên.
GS. Nguyễn Ngọc Hà nhấn mạnh, đây là sự thay đổi lớn trong cách tiếp cận ra đề, nhằm đảm bảo tính khách quan cao và tránh tình trạng học sinh học tủ, học lệch. "Phần mềm sẽ tự động sinh ra ma trận đề theo cơ chế ngẫu nhiên. Như vậy, không ai có thể dự đoán trước đề sẽ rơi vào phần kiến thức nào, nội dung nào được ưu tiên,” ông Hà cho biết.
Đề không xây dựng từ ngân hàng câu hỏi
Cũng theo Trưởng ban Đề thi, năm nay là lần đầu tiên Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) không xây dựng đề thi dựa trên ngân hàng câu hỏi, vốn là quy trình khép kín đã áp dụng trong nhiều năm với chương trình giáo dục 2006. Đối với chương trình 2018, Bộ GD-ĐT chuyển sang sử dụng "thư viện đề" nhưng chỉ với mục đích tham khảo.
Việc xây dựng đề thi năm 2025 chủ yếu dựa vào chuyên môn của các nhóm chuyên gia và dựa trên tham khảo các đề đã từng công bố, từng thử nghiệm về độ khó và mức độ phù hợp với thực tế dạy học.
“Đây là cách tiếp cận mới, đảm bảo tính chuyên môn và linh hoạt, đồng thời phản ánh đúng năng lực thực tế của học sinh theo yêu cầu đổi mới giáo dục,” GS. Hà chia sẻ.
 |
| Giáo sư Nguyễn Ngọc Hà, Trưởng ban Đề thi Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2025 thông tin tại buổi họp báo. |
Đề thi có thực sự khó?
Một trong những điểm nóng được nêu ra tại buổi họp báo là cảm nhận chung của học sinh về mức độ khó của đề thi năm nay, đặc biệt ở các môn Toán và Tiếng Anh. Dù đánh giá đề có nhiều câu hỏi hay, sáng tạo, nhưng không ít thí sinh cho rằng mức độ khó tăng lên rõ rệt.
Giải đáp vấn đề này, ông Hà khẳng định, đây là kỳ thi đầu tiên theo chương trình GDPT 2018, với trọng tâm là đánh giá năng lực người học, một trong những mục tiêu cốt lõi của chương trình giáo dục phổ thông mới. Do đó, cấu trúc và định dạng đề thi, đặc biệt ở môn Ngoại ngữ, đã được điều chỉnh để phù hợp hơn với yêu cầu đánh giá năng lực chứ không đơn thuần kiểm tra kiến thức.
Bên cạnh đó, GS. Hà cho biết, Bộ GD-ĐT đã tổ chức các đợt thử nghiệm đề thi trên diện rộng tại cả ba miền Bắc – Trung – Nam trước khi hoàn tất khâu xây dựng đề chính thức. Dữ liệu từ các đợt thử nghiệm này giúp Ban đề thi điều chỉnh mức độ khó phù hợp, đồng thời cung cấp dữ liệu phổ điểm cho từng vùng, đảm bảo công bằng giữa các khu vực.
“Việc học sinh cảm thấy đề khó có thể xuất phát từ hai nguyên nhân: thứ nhất là sự thay đổi định dạng và yêu cầu mới khiến các em bỡ ngỡ; thứ hai là do một số câu hỏi yêu cầu tư duy sâu hơn, đúng định hướng đánh giá năng lực,” ông Hà phân tích.
Ông cũng nhấn mạnh rằng Bộ đã công bố đề tham khảo từ rất sớm, với cấu trúc tương tự đề thi chính thức để giáo viên và học sinh có định hướng ôn tập hiệu quả. Quan điểm chỉ đạo là không tạo ra sự thay đổi quá đột ngột trong năm đầu thực hiện chương trình mới, bao gồm cả về nội dung lẫn mức độ khó của đề.
Chờ kết quả chấm thi để đánh giá chính xác hơn
Mặc dù đã có những phản hồi ban đầu từ học sinh và giáo viên, GS. Hà cho rằng cần chờ kết quả chấm thi mới có thể đánh giá toàn diện về độ khó, sự phù hợp và hiệu quả của đề thi năm nay. Bộ GD-ĐT sẽ tiếp tục ghi nhận phản ánh từ thực tế, đặc biệt ở những môn được quan tâm như Toán và Tiếng Anh.
“Sau khi có kết quả chấm thi, chúng tôi sẽ phân tích dữ liệu phổ điểm để có cơ sở đánh giá toàn diện về mức độ hợp lý của đề, từ đó có điều chỉnh phù hợp trong các năm sau,” ông Hà khẳng định.
