Bức tượng đồng khắc họa một phụ nữ da màu trẻ tuổi vừa được đặt tại Quảng trường Trafalgar, London, mang thông điệp về sự tự do, bình đẳng và niềm tin vào tương lai.
Tác phẩm “Lady in Blue” của nghệ sĩ New York Tschabalala Self vừa được ra mắt tại Quảng trường Trafalgar và sẽ hiện diện tại đây trong 2 năm tới. Bức tượng đồng mô tả một phụ nữ da màu trẻ tuổi không rõ danh tính, mặc váy xanh ôm sát, đi giày cao gót đồng màu và đeo trang sức bằng hạt thủy tinh. Nhân vật có dáng đứng mạnh mẽ, bước chân hướng về phía trước, tạo cảm giác tự tin và đầy năng lượng.
“Lady in Blue” là tác phẩm thứ 16 được đặt trên Fourth Plinth, bệ tượng nổi tiếng tại Quảng trường Trafalgar dành cho chương trình nghệ thuật công cộng được khởi xướng bởi Royal Society of Arts và hiện nhận được sự hỗ trợ của Thị trưởng London, Arts Council England cùng Bloomsbury Philanthropies. Tác phẩm tạo sự tương phản rõ nét với những công trình mang dấu ấn lịch sử của quảng trường, như Cột Nelson và các tượng sư tử của Edwin Landseer.
Nếu những công trình này gợi nhắc về quá khứ, Self muốn “Lady in Blue” đại diện cho con người đương đại và hướng ánh nhìn tới tương lai. “Tôi muốn hướng sự chú ý của mọi người đến tương lai. Tôi không nghĩ có đủ những tượng đài nói về tương lai chung mà chúng ta sẽ cùng tạo dựng”, nữ nghệ sĩ chia sẻ.
“Lady in Blue” cũng gây chú ý bởi đây là một trong số rất ít tượng đài tại Anh khắc họa một phụ nữ da màu. Trong khoảng 1.500 bức tượng tại London, chỉ một số ít đại diện cho phụ nữ thuộc các cộng đồng sắc tộc thiểu số. Self, người nổi tiếng với những tác phẩm khắc họa hình thể phụ nữ da màu và đặt ra các vấn đề về chủng tộc, giới tính và tình dục, cho rằng sự thiếu vắng này phản ánh một thực tế lâu nay của nghệ thuật công cộng.
Tuy nhiên, bà không muốn “Lady in Blue” chỉ được nhìn nhận thông qua vấn đề bản sắc. “Tôi muốn mọi người cảm nhận rằng họ có thể tự do tồn tại đúng với con người mình mà không cần phải giải thích”, Self nói.
Theo nữ nghệ sĩ, việc chỉ tập trung vào màu da hay bản sắc chính trị có thể khiến công chúng vô tình thu hẹp ý nghĩa của tác phẩm, thay vì nhìn thấy những thông điệp rộng hơn về con người và xã hội.
 |
“Lady in Blue” là tác phẩm điêu khắc công cộng đầu tiên của Self tại Anh kể từ năm 2023, sau khi tác phẩm “Seated” của bà ở Bexhill-On-Sea bị phá hoại. Những kẻ phá hoại khi đó đã phun sơn trắng lên phần da của bức tượng một phụ nữ da màu.
Self cho biết bà rất buồn trước sự việc. Tuy nhiên, trải nghiệm này cũng khiến bà nhận ra rằng những gì xảy ra với một tác phẩm nghệ thuật có thể phản ánh những vấn đề mà con người thực sự phải đối mặt trong đời sống, từ hành vi gây hấn đến bạo lực và đe dọa.
Sau vụ việc, cộng đồng địa phương đã tổ chức một ngày cùng nhau làm sạch tác phẩm và loại bỏ lớp sơn trắng. Với Self, quá trình phục hồi cũng cho thấy mong muốn của cộng đồng trong việc vượt qua những vấn đề xã hội.
Nữ nghệ sĩ cho biết bà sẵn sàng đối diện với những cuộc tranh luận, kể cả khi chúng có thể trở nên gay gắt, về vai trò của nghệ thuật tượng hình và sự hiện diện của nhiều nhóm người khác nhau trong không gian công cộng.
Màu xanh đặc trưng của “Lady in Blue” được lấy cảm hứng từ lapis lazuli, loại đá quý từng được sử dụng làm chất tạo màu từ thời cổ đại. Self chia sẻ, điều đặc biệt nhất nằm ở chuyển động của nhân vật. “Cô ấy không đứng yên. Cô ấy có mong muốn được bước đi”, nữ nghệ sĩ nói.
Bước chân ấy tượng trưng cho sự can đảm để lạc quan và tiến về phía trước. Self hy vọng hình ảnh này sẽ truyền cảm hứng cho những người đi qua quảng trường, nhắc họ rằng mỗi người đều có khả năng tiến về phía trước và định hình tương lai của chính mình.
Hàng ngày, hàng nghìn người đi qua Quảng trường Trafalgar, một trong những không gian công cộng nổi tiếng nhất London. Self mong muốn họ có thể nhìn thấy một phần của chính mình trong “Lady in Blue”. “Tôi muốn cuối cùng cô ấy đơn giản trở thành một người London”, nữ nghệ sĩ nói.
Theo CNN
