Làm sao chấm dứt tình trạng bán thuốc lá cho người trẻ

(Ngày Nay) - Theo Điều 32, hành vi mua bán thuốc lá cho người dưới 18 tuổi là phạm luật và bị phạt tiền từ 1 đến 2 triệu đồng, nhưng thực tế tại Việt Nam, người dưới 18 tuổi rất dễ tiếp cận với sản phẩm này.
Dễ dàng bắt gặp hình ảnh này tại các quán nước gần trường học (Ảnh: internet)
Dễ dàng bắt gặp hình ảnh này tại các quán nước gần trường học (Ảnh: internet)

Không chỉ ở các địa phương vùng sâu vùng xa, kể cả các thành phố lớn, dễ dàng nhận thấy tại các tuyến đường, rất nhiều tiệm tạp hoá vô tư bày bán nhiều loại thuốc lá khác nhau. Thỉnh thoảng vẫn thấy trẻ em đến mua, và chủ tiệm vẫn hồn nhiên bán mà không hề biết đây là hành vi phạm luật. Có trẻ mua theo sự sai bảo của người lớn trong gia đình, nhưng cũng có cô cậu học trò mua để hút cùng chúng bạn.

Trong Công ước khung về kiểm soát thuốc lá của Tổ chức Y tế thế giới (FCTC), yêu cầu người bán các sản phẩm thuốc lá đặt một bảng hiệu rõ ràng và nổi bật tại các điểm bán của họ về việc cấm bán thuốc lá cho trẻ vị thành niên. Thế nhưng đến nay, việc thực thi những cam kết này vẫn còn lỏng lẻo.

Trong khi đó, ở một số nước khác như Thái Lan không cho phép trưng bày thuốc lá tại điểm bán, chỉ cho phép trưng bày dòng chữ nhỏ “ở đây có bán thuốc lá” trên quầy.

 Báo cáo 2018 của WHO cho thấy khoảng 43 triệu trẻ em (từ 13-15 tuổi) hút thuốc lá trong đó có 14 triệu bé gái và 29 triệu bé trai. Dù vấn đề bán thuốc lá cho người dưới 18 tuổi đã được đề cập từ nhiều năm nay, nhưng thực tế việc thực thi lại không dễ dàng. Đặc biệt tại Việt Nam, sự gia tăng buôn lậu thuốc lá chính là nguyên nhân dẫn đến việc khó quản lý, giám sát hành vi mua và bán. Mặc dù các doanh nghiệp sản xuất thuốc lá cũng có nhiều hoạt động ngăn chặn những người bán lẻ trong hệ thống và xử phạt nội bộ, thì những tiệm tạp hóa mua bán tự phát với những nguồn hàng không rõ nguồn gốc, thiếu luật quản lý, thiếu các biện pháp kiểm soát, ngăn chặn chính là những tác nhân gây đau đầu cho các cơ quan quản lý. Vì vậy bên cạnh khung hành lang pháp lý, việc thực thi pháp luật phải thật nghiêm minh. Kinh nghiệm tại Mỹ, một nhà bán lẻ nếu bị phát hiện bán sản phẩm thuốc lá cho người dưới 18 tuổi đến lần thứ 3 thì sẽ bị rút giấy phép kinh doanh. 
   

Làm sao chấm dứt tình trạng bán thuốc lá cho người trẻ ảnh 1

Mặc dù chưa có bằng chứng cho thấy thuốc lá thế hệ mới đang “tấn công” giới trẻ, nhưng vẫn rất cần các biện pháp kiểm soát chặt chẽ vấn đề này (Ảnh: internet)

Không chỉ thuốc lá điếu, các mặt hàng thuốc lá thế hệ mới mới xuất hiện trên thị trường gần đây qua nguồn hàng “xách tay”, nhập lậu được các tay buôn hàng quảng cáo rầm rộ trên mạng bất chấp quy định về độ tuổi và các quy định kinh doanh, tiếp thị khác. Điều đáng nói, các sản phẩm này đang được chào bán tiếp thị sai với chỉ định của nhà sản xuất và ai cũng có thể mua dễ dàng. Trong khi đó, tại các nước được phép thương mại, việc mua bán chỉ được áp dụng với những người đang hút thuốc lá đủ tuổi quy định muốn chuyển đổi. Trẻ em dưới 18 tuổi không được phép tiếp cận đến sản phẩm cũng như thông tin liên quan đến sản phẩm. Các chương trình, chính sách, tiếp thị sản phẩm này đều được báo cáo lên các cơ quan chức năng của nước sở tại để cùng đạt đến mục tiêu đưa tỉ lệ tiếp cận sản phẩm của giới trẻ ở mức thấp nhất và tiến đến gần bằng không. Chính vì thế đã có nhiều số liệu cho thấy thuốc lá thế hệ mới như thuốc lá điện tử, thuốc lá làm nóng, hiện chưa có bằng chứng cho thấy việc gia tăng tỷ lệ trẻ dưới 18 tuổi sử dụng.

Theo khảo sát toàn quốc của Đức chỉ 0,3% đã từng sử dụng sản phẩm thuốc lá làm nóng. Tại Nhật Bản, nghiên cứu năm 2018 do Bộ Y tế Nhật Bản tài trợ thực hiện cho thấy chỉ 0,1% học sinh sử dụng sản phẩm thuốc lá làm nóng hằng ngày trong cả 2 cấp trung học cơ sở và trung học phổ thông.

Tương tự vào năm 2019, Trung tâm Nghiên cứu về Hành vi Nghiện Thụy Sĩ, đã công bố phân tích trên 11.121 học sinh Thụy Sĩ ở độ tuổi 11-15. Dưới 2% trong nhóm 15 tuổi báo cáo đã từng sử dụng sản phẩm thuốc lá làm nóng ít nhất 1 lần trong đời. Trong số đó, gần như tất cả người trẻ trong khảo sát này đều hút thuốc lá điếu đốt cháy và họ chuyển đổi sang. 

Mặc dù vậy, việc kiểm soát gắt gao nhằm giảm thiểu sự tiếp cận của trẻ em tới các sản phẩm thuốc lá, bao gồm cả thuốc lá làm nóng, thuốc lá điện tử vẫn cần ưu tiên hàng đầu.  Chính vì thế, mặc dù vừa qua, FDA đã cho phép Philip Morris International Inc. (PMI) có thể kinh doanh tiếp thị các sản phẩm IQOS là sản phẩm giảm thiểu sự phơi nhiễm của người dùng với các chất hóa học gây hại có trong thuốc lá điếu, FDA vẫn nhấn mạnh yêu cầu PMI phải tiếp tục thực hiện nghiên cứu về những tác động  đối với người sử dụng, cũng như đánh giá sự nhận biết và sử dụng sản phẩm IQOS trong đối tượng thanh thiếu niên.

Bị cáo Lê Đình Chức đến toà sáng nay. Ảnh: Ngọc Thành.
Xét xử phúc thẩm vụ án ở Đồng Tâm
(Ngày Nay) -  Sáng 8-3, Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội mở phiên tòa xét xử phúc thẩm đối với sáu bị cáo có đơn kháng cáo trong vụ án "Giết người", "Chống người thi hành công vụ" xảy ra tại thôn Hoành (xã Ðồng Tâm, huyện Mỹ Ðức, TP Hà Nội).
Phun khử khuẩn tại di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám trước khi mở cửa đón khách. (Ảnh: Nhân Dân)
Hà Nội: Các di tích, danh thắng mở cửa trở lại
(Ngày Nay) - Ngày 8-3, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội có công văn số 509/SVHTT-NSVH đồng ý để các di tích, danh thắng trên địa bàn mở cửa hoạt động trở lại, đón khách tham quan từ ngày 8-3.
Giá vàng trong nước đồng loạt sụt giảm.
9/3: giá vàng tiếp tục lao dốc
(Ngày Nay) -  Giá vàng quốc tế lao dốc trở lại sau khi hồi phục đôi chút từ đáy 9 tháng. Giá vàng trong nước đồng loạt giảm mạnh, giá vàng SJC sắp “vỡ” mốc 55 triệu đồng.
Sức hấp dẫn kỳ lạ của đèn Tiffany
Sức hấp dẫn kỳ lạ của đèn Tiffany
(Ngày Nay) - Năm 1985 giới hâm mộ nghệ thuật và đồ cổ thế giới giật mình khi nghe tin hãng đấu giá Christie’s ở New York bán chiếc đèn kính màu Magnolia (Hoa Mộc lan) với giá cao chót vót là 528.000 US$. Đây là chiếc đèn có chao hình vòm được ghép bằng 1260 miếng kính màu hoà sắc dịu dàng do hãng Tiffany sản xuất 1905.
Mercedes-Benz Việt Nam giới thiệu phiên bản C 180 AMG, bản sao của C 300 AMG
Mercedes-Benz Việt Nam giới thiệu phiên bản C 180 AMG, bản sao của C 300 AMG
(Ngày Nay) -  Ngày 08/03, Mercedes-Benz chính thức giới thiệu phiên bản C 180 AMG tại thị trường Việt Nam với nhiều thay đổi về thiết kế ngoại thất. C 180 AMG được kỳ vọng sẽ trở thành chiếc xe đầu tiên trong đời của nhiều khách hàng và thu hút các chủ sở hữu nâng cấp từ xe phổ thông.