Các nhà khoa học Trung Quốc đã phát triển thành công một phân tử có khả năng ngăn chặn các tế bào ung thư ức chế chức năng miễn dịch của cơ thể, đồng thời kích hoạt “bộ nhớ miễn dịch” sẵn có của cơ thể để tấn công khối u.
Liệu pháp này được kỳ vọng sẽ mở ra hướng tiếp cận mới trong điều trị ung thư một cách chuẩn xác.
Nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm vịnh Thâm Quyến và Đại học Bắc Kinh thực hiện, vừa được công bố trực tuyến trên tạp chí Nature.
Theo nhóm nghiên cứu, thông thường hệ miễn dịch luôn có các "chốt kiểm soát" để ngăn chặn việc tấn công các tế bào khỏe mạnh.
Tuy nhiên, các tế bào ung thư cũng thường lợi dụng các "chốt kiểm soát" này để trốn tránh hệ miễn dịch.
Mặc dù liệu pháp ức chế “chốt kiểm soát” miễn dịch đã tạo ra bước ngoặt lớn trong điều trị ung thư thông qua việc tăng cường khả năng của hệ miễn dịch để tiêu diệt khối u hiệu quả hơn nhưng phương pháp này vẫn không có hiệu quả đối với nhiều bệnh nhân, chủ yếu do các tế bào ung thư có số lượng đột biến thấp, tạo ra ít kháng nguyên mới khiến hệ miễn dịch khó nhận diện và tiêu diệt.
Để khắc phục vấn đề trên, nhóm nghiên cứu tập trung vào các tế bào T ngoại lai (bystander T cell) vốn ít được biến đến trước đây. Đó là những tế bào T được tạo ra từ những lần nhiễm virus như cytomegalovirus (CMV).
Các tế bào này tồn tại âm thầm trong cơ thể và vẫn lưu giữ "bộ nhớ miễn dịch" đã hình thành trước đây.
Nhóm nghiên cứu đặt giả thuyết rằng nếu có thể “đánh dấu" khối u bằng kháng nguyên CMV, các tế bào T ngoại lai sẽ được kích hoạt và chuyển hướng tấn công các tế bào ung thư.
Nhóm nghiên cứu đã tạo ra một dạng phân tử tổng hợp mang tên intratumoral vaccination chimera (iVAC) có 2 chức năng: vừa phân hủy protein PD-L1 trên bề mặt tế bào ung thư để đánh thức hoạt động của hệ miễn dịch, vừa đưa một đoạn kháng nguyên CMV vào khối u.
Chính đoạn kháng nguyên này sẽ định vị tế bào ung thư trở thành mục tiêu tấn công của các tế bào T chống CMV có sẵn trong cơ thể.
Các thử nghiệm trên chuột và các cụm khối u lấy từ bệnh nhân cho thấy iVAC kích hoạt mạnh các tế bào T ngoại lai và tạo ra hiệu quả chống khối u rõ rệt. Điều này mở ra tiềm năng khai thác "bộ nhớ miễn dịch" cho việc điều trị ung thư.
Hiện nhóm nghiên cứu đang tiếp tục phát triển các phân tử ứng dụng dựa trên cơ chế trên với mục tiêu thúc đẩy công nghệ và tiến tới tiến hành các thử nghiệm lâm sàng trong tương lai.
