Lo ngại về tác động của tai nghe chống ồn đối với khả năng nghe

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Tai nghe chống ồn ngày càng phổ biến nhờ khả năng giúp người dùng tận hưởng âm thanh một cách rõ ràng hơn và giảm thiểu tiếng ồn từ môi trường bên ngoài.
Tai nghe chống ồn. Ảnh: The Guardian
Tai nghe chống ồn. Ảnh: The Guardian

Tuy nhiên, một số chuyên gia thính học đang bày tỏ lo ngại rằng việc lạm dụng công nghệ này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng xử lý âm thanh của não bộ, đặc biệt là khi sử dụng trong thời gian dài.

Theo các chuyên gia, mặc dù tai nghe chống ồn giúp người dùng nghe nhạc ở mức âm lượng thấp hơn và giảm tác động của ô nhiễm tiếng ồn, nhưng việc liên tục lọc bỏ âm thanh xung quanh có thể gây ra hậu quả không mong muốn. Bà Renee Almeida - Trưởng nhóm lâm sàng thính học người lớn tại Imperial College Healthcare NHS Trust (Anh), nhận thấy số lượng bệnh nhân đến khám vì gặp vấn đề về thính giác ngày càng gia tăng, dù kết quả kiểm tra cho thấy tai của họ vẫn bình thường.

Bà Almeida nhận định rằng vấn đề có thể không nằm ở tai mà ở cách não bộ xử lý âm thanh. Một số người gặp khó khăn trong việc xác định hướng phát ra âm thanh hay theo dõi hội thoại trong môi trường ồn ào như trên tàu điện, trong quán bar, nhà hàng. Tình trạng này thường liên quan đến rối loạn xử lý thính giác (APD), vốn chủ yếu được chẩn đoán ở trẻ em. Việc số lượng người lớn mắc tình trạng tương tự gia tăng khiến bà Almeida đặt ra giả thuyết rằng tai nghe chống ồn có thể là một yếu tố tác động.

Theo bà, bộ não con người vốn quen với việc xử lý nhiều loại âm thanh khác nhau cùng lúc và tự động phân loại âm thanh nào cần chú ý. Tuy nhiên, khi sử dụng tai nghe chống ồn, não chỉ tiếp nhận một nguồn âm thanh duy nhất, chẳng hạn như nhạc hoặc podcast, mà không phải xử lý những âm thanh khác từ môi trường xung quanh. Điều này có thể khiến não bộ mất khả năng phân tích âm thanh trong môi trường thực tế, tương tự như cơ bắp bị suy yếu khi không được tập luyện thường xuyên.

Hiện chưa có bằng chứng khoa học chứng minh rằng tai nghe chống ồn gây ra rối loạn xử lý thính giác, cũng như chưa có dữ liệu chính xác về mức độ gia tăng của tình trạng này. Tuy nhiên, bà Almeida cho rằng cần có thêm nghiên cứu để đánh giá tác động của việc sử dụng tai nghe chống ồn trong thời gian dài, đặc biệt là ở giới trẻ.

Theo thống kê, APD ảnh hưởng đến khoảng 3-5% trẻ em trong độ tuổi đi học. Nguyên nhân có thể liên quan đến cân nặng khi sinh thấp hoặc nhiễm trùng tai giữa mãn tính. Ở người lớn tuổi, APD có thể do đột quỵ hoặc chấn thương đầu. Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân vẫn chưa được xác định rõ ràng.

Tiến sĩ Cheryl Edwards - chuyên gia thính học tại Bệnh viện Nhi Boston, cho biết trẻ mắc APD có thể gặp khó khăn trong việc nghe trong lớp học, xác định hướng phát ra âm thanh và tiếp nhận các tín hiệu ngôn ngữ như sự thay đổi giọng điệu trong giao tiếp. Tuy nhiên, khó có thể xác định liệu số ca mắc APD có thực sự gia tăng hay không, bởi lĩnh vực xử lý thính giác vốn dĩ đã là một chuyên ngành hẹp và dữ liệu theo dõi chưa đầy đủ.

Giáo sư Harvey Dillon - chuyên gia khoa học thính giác tại Đại học Manchester, nhận định rằng việc nghe có tác động đáng kể đến khả năng phân biệt lời nói trong môi trường có nhiều tạp âm. Ông cho biết trẻ em dần phát triển khả năng xác định nguồn âm thanh từ khoảng 5 đến 14 tuổi. Tuy nhiên, nếu trẻ bị nhiễm trùng tai nhiều lần trước 5 tuổi, chúng có thể gặp khó khăn trong việc tập trung vào một âm thanh cụ thể giữa môi trường ồn ào. Trong những trường hợp này, trẻ cần được rèn luyện kỹ năng nghe thông qua các chương trình chuyên biệt.

Ở người lớn, khả năng xử lý thính giác có xu hướng linh hoạt hơn. Nếu một người đeo nút tai trong một tuần, họ có thể dần thích nghi với việc nghe ở môi trường ít âm thanh. Khi tháo nút tai, khả năng xử lý âm thanh có thể bị ảnh hưởng nhưng sẽ nhanh chóng phục hồi.

Giáo sư Dillon cho rằng giả thuyết tai nghe chống ồn có thể gây APD vẫn chưa có cơ sở khoa học. Theo ông, việc nghe nhạc ở âm lượng cao có thể là nguyên nhân gây tổn thương hệ thần kinh thính giác, thay vì bản thân công nghệ chống ồn. Ông lập luận rằng nếu tai nghe chống ồn giúp giảm mức âm lượng khi nghe nhạc mà vẫn đảm bảo chất lượng âm thanh, công nghệ này có thể có lợi nhiều hơn là gây hại.

Giáo sư Dani Tomlin - Trưởng khoa thính học và bệnh lý ngôn ngữ tại Đại học Melbourne, cho biết một số người sử dụng tai nghe chống ồn trong thời gian dài có thể cảm thấy khó khăn hơn khi nghe trở lại trong môi trường bình thường. Tuy nhiên, bà cũng nhấn mạnh lợi ích của tai nghe chống ồn, chẳng hạn như giúp kiểm soát cảm giác quá tải âm thanh ở những người có sự nhạy cảm thần kinh, cũng như cải thiện trải nghiệm nghe trên máy bay và tàu hỏa.

Thay vì khuyến nghị ngừng sử dụng tai nghe chống ồn, các chuyên gia cho rằng cần có thêm nghiên cứu toàn diện hơn để đánh giá tác động thực sự của công nghệ này.

Hiện tại, bà Almeida khuyến nghị người dùng nên kết hợp sử dụng tai nghe dẫn truyền qua xương và thực hành các bài tập luyện thính giác. Bà cũng khuyến khích mọi người rèn luyện khả năng nghe bằng cách tập trung vào các cuộc tranh luận trên radio hoặc ghi lại lời bài hát rap để cải thiện khả năng phân tích âm thanh của não bộ.

Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
(Ngày Nay) - Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam, ngày 15/11, Bảo tàng - Thư viện Bà Rịa-Vũng Tàu (Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh) tổ chức khai mạc Không gian trưng bày chuyên đề “Khảo cổ học ven biển, hải đảo Thành phố Hồ Chí Minh - Những phát hiện mới giai đoạn 2020 -2025”.
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
(Ngày Nay) - Chiều 15/11, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế (thành phố Huế) cho biết, thành phố đã ban hành các quyết định triển khai ba chính sách giảm phí tham quan các điểm di tích thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế dành cho du khách sử dụng các tuyến giao thông du lịch mới, khách tham dự hội nghị, hội thảo, triển lãm (du lịch MICE) và khách sử dụng dịch vụ khám, chữa bệnh (du lịch y tế). Đây là các chính sách nhằm kích cầu du lịch của UBND thành phố Huế.
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
(Ngày Nay) - Ngày 15/11, Ngoại trưởng Sergei Lavrov khẳng định lập trường đàm phán của Moskva về Ukraine tiếp tục hướng tới các mục tiêu do Tổng thống Vladimir Putin đề ra hồi tháng 6/2024. Trong khi đó, phía Mỹ cho biết đang thúc đẩy đối thoại trực tiếp giữa Nga và các nước châu Âu về giải pháp cho cuộc xung đột.
Nghệ sĩ Đặng Văn Phúc chụp hình với một tiểu thương của khu chợ
“Chạm Đồng Xuân”: khám phá những “kho báu” nghệ thuật ẩn giấu trong lòng chợ
(Ngày Nay) - Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 từ 13-28/11/2026 , chương trình “Chạm Đồng Xuân”, với sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB), mang đến một hành trình trải nghiệm nghệ thuật độc đáo, nơi công chúng có thể tìm kiếm những “kho báu” sáng tạo ẩn mình giữa không gian giao thương tuổi đời hơn một thế kỷ.
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
(Ngày Nay) - Lễ trao giải Giải thưởng Truyền hình giải trí Châu Á lần thứ 31 - năm 2026 (31 st Asian Television Awards 2026 - ATA2026) diễn ra trong hai đêm 13 và 14/11/2026 tại Nhà hát Hòa Bình, TP.Hồ Chí Minh, quy tụ hơn 400 nghệ sĩ, nhà sản xuất, nhà làm phim và lãnh đạo các đài truyền hình châu Á và Việt Nam.
Các tác giả giao lưu, chia sẻ tâm huyết sáng tác sách tranh thiếu nhi tại chương trình “Gọi tên yêu thương, ươm mầm cảm xúc” vào sáng 14/11.
Các tác giả tìm cách giữ sức hút cho sách tranh thiếu nhi thời AI
(Ngày Nay) - Trước sự phát triển của AI và các hình thức đọc số, những người viết sách tranh thiếu nhi lựa chọn đầu tư vào câu chuyện, hình ảnh và cảm xúc; đồng thời đề cao vai trò đồng hành của cha mẹ để nuôi dưỡng thói quen đọc, giúp trẻ gắn bó với sách từ những năm đầu đời.