Lõi Trái đất rò rỉ hơn 2,5 tỷ năm qua, điều gì đang xảy ra?

Phát hiện này giải quyết cuộc tranh luận nổ ra trong nhiều thập kỷ: Liệu lõi và các lớp phủ bên dưới có trao đổi bất kỳ vật liệu nào với bề mặt Trái Đất hay không?
Những lớp đá nóng chảy có xu hướng tràn xuống lõi. (Ảnh: Universal-sci).
Những lớp đá nóng chảy có xu hướng tràn xuống lõi. (Ảnh: Universal-sci).

Phần lõi Trái Đất không cách biệt hoàn toàn với những lớp còn lại. Vật chất bên trong lõi có khả năng rò rỉ ra ngoài và “xì” lên mặt đất. Quá trình này đã diễn ra trong suốt 2,5 tỷ năm qua.

Nguyên tố Tunsten (W) đứng thứ 74 trong bảng tuần hoàn được tìm thấy rất nhiều trong lõi Trái Đất có một số đồng vị hoá học. Bằng cách nghiên cứu các đồng vị W-182 (có 108 neutron) và W-184 (có 110 neutron), giới khoa học kết luận chúng có nguồn gốc từ trong lõi.

Một nguyên tố khác, Hafnium (Hf) được tìm thấy trong lớp phủ giàu silicat của Trái Đất. Với chu kỳ bán rã 8,9 triệu năm, đồng vị phóng xạ của Hafnium là Hf-182 phân rã thành W-182. Điều này có nghĩa lớp phủ phải có nhiều W-182 hơn lõi.

Do đó, sự trao đổi hóa học giữa lõi và lớp phủ có thể được phát hiện bằng cách so sánh tỷ lệ W-182 và W-184 của lớp đất bazan trong đại dương.

Thế nhưng, sự khác biệt Vonfram này nếu có cũng cực kỳ nhỏ: Thành phần Vonfram-182 trong lớp phủ và lõi được dự kiến chỉ khác nhau khoảng 200 phần triệu (ppm). Không tới năm phòng thí nghiệm trên toàn thế giới có đủ khả năng thực hiện loại phân tích này.

Ngoài ra, nghiên cứu lõi hành tinh không phải dễ dàng, bởi nó bắt đầu ở độ sâu khoảng 2.900 km dưới lòng đất. Những lỗ khoan sâu nhất con người từng đào là giếng khoan Kola Superdeep ở Nga chỉ khoảng 12,3km.

Lõi Trái đất rò rỉ hơn 2,5 tỷ năm qua, điều gì đang xảy ra? ảnh 1

Các cấu trúc tạo nên Trái Đất. (Ảnh: Wikipedia).

Vì vậy, các nhà nghiên cứu đã tìm đối tượng khác để ngoại suy: Những lớp đá nóng chảy từ lớp phủ sâu tại Pilbara Craton, Tây Australia, đảo Réunion và Kerguelen Archipelago ở Ấn Độ Dương. Những lớp đá nóng chảy này có xu hướng tràn xuống lõi.

Các nhà nghiên cứu nhận thấy tỷ lệ W-182 so với W-184 của đá trong lõi cao hơn hầu hết loại đá ngày nay trong lớp phủ. Trong khi đúng ra, đá của lớp phủ phải có tỷ lệ này cao hơn.

Vì tỷ lệ W-182 so W-184 cao hơn, điều đó có nghĩa Tunsgten từ lõi đã trào lên mặt đất được một thời gian khá dài.

Trái đất khoảng 4,5 tỷ năm tuổi, tuy nhiên, lớp đá lâu đời nhất của vỏ hành tinh không có bất kỳ thay đổi đáng kể nào về đồng vị Vonfram. Điều này cho thấy từ 4,3 tỷ đến 2,7 tỷ năm trước, rất ít hoặc không có trao đổi vật chất từ lõi và lớp phủ.

Nhưng trong 2,5 tỷ năm qua, thành phần đồng vị vonfram trong lớp phủ đã thay đổi đáng kể. Các nhà nghiên cứu cho biết oxy được tạo ra từ sinh vật có thể đã ảnh hưởng đến Tungsten.

Các lớp đá nóng chảy từ vỏ Trái Đất mang theo lượng oxy dồi dào khi đến biên của lớp phủ và làm Tungsten tách khỏi lõi, trào lên trên lớp phủ.

Hoặc cũng có thể sau khi Trái Đất định hình, lõi đông đặc lại dần làm nồng độ oxy tập trung ở lõi ngoài tăng lên, gây hiện tượng rò rỉ vật chất. Trong trường hợp đó, các nghiên cứu sâu hơn về hiện tượng này có thể cho chúng ta biết cách mà lõi Trái Đất đã chuyển hoá, đồng thời tìm ra nguồn gốc sinh ra từ trường của hành tinh chính.

Các học thuyết ngày nay đều cho rằng lõi nóng chảy gồm sắt và Nikel chính là nguyên nhân sinh ra lớp từ trường bảo vệ hành tinh chúng ta khỏi bức xạ vũ trụ chết người.

Theo khoahoc.tv
Thành lập Hội đồng Nhà nước xét tặng danh hiệu nghệ nhân trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể
Thành lập Hội đồng Nhà nước xét tặng danh hiệu nghệ nhân trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể
(Ngày Nay) - Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà vừa ký Quyết định số 1998/QĐ-TTg ngày 16/10/2026 về việc thành lập Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng danh hiệu “Nghệ nhân Nhân dân”, “Nghệ nhân Ưu tú” trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể lần thứ Tư (Hội Đồng).
Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung làm Trưởng Ban Tổ chức Hội nghị cấp cao CLMV 12, ACMECS 11
Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung làm Trưởng Ban Tổ chức Hội nghị cấp cao CLMV 12, ACMECS 11
(Ngày Nay) - Phó Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Giang vừa ký Quyết định số 1996/QĐ-TTg ngày 16/10/2026 về việc thành lập Ban Tổ chức Hội nghị cấp cao Hợp tác Campuchia-Lào-Myanmar-Việt Nam lần thứ 12 (CLMV 12) và Hội nghị cấp cao Chiến lược hợp tác kinh tế Ayeyawady-Chao Phraya-Mekong lần thứ 11 (ACMECS 11).
Tập 10 Sao Nhập Ngũ 2026: 8 chiến sĩ vững vàng bản lĩnh trong trận đánh cuối cùng
Tập 10 Sao Nhập Ngũ 2026: 8 chiến sĩ vững vàng bản lĩnh trong trận đánh cuối cùng
(Ngày Nay) - Sự đầu tư và chuẩn bị chỉn chu của Ekip Sao Nhập Ngũ 2026 đã mang lại nhiều bất ngờ và cảm xúc cho 8 chiến sĩ mới, từ bữa tiệc sinh nhật bất ngờ khiến Quốc Trường, Thúy Ngân xúc động, đến màn hành quân “không thể tưởng tượng” trong đêm. Phần diễn tập đổ bộ đường biển ở cuối tập khiến khán giả liên tục cất lời khen ngợi vì quá hùng tráng.
Ngành bảo hiểm Pháp đối mặt hóa đơn khổng lồ do cháy rừng
Ngành bảo hiểm Pháp đối mặt hóa đơn khổng lồ do cháy rừng
(Ngày Nay) - Theo số liệu do liên đoàn bảo hiểm Pháp France Assureurs công bố ngày 16/10, các vụ cháy rừng xảy ra tại Pháp trong mùa Hè năm nay có thể khiến ngành bảo hiểm nước này phải chi trả tới 563 triệu euro (634 triệu USD), với khoảng 22.500 hồ sơ yêu cầu bồi thường.
WHO nâng mức độ sẵn sàng ứng phó dịch bệnh Ebola tại 22 quốc gia trên ba châu lục
WHO nâng mức độ sẵn sàng ứng phó dịch bệnh Ebola tại 22 quốc gia trên ba châu lục
(Ngày Nay) - Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đang khẩn trương đẩy mạnh các biện pháp sẵn sàng ứng phó với dịch bệnh Ebola, giữa bối cảnh bóng ma xung đột vũ trang và làn sóng ly tán đang đe dọa sinh mạng của hàng triệu người tại một khu vực rộng lớn trải dài qua các phần lãnh thổ của châu Phi, châu Á và châu Âu.