Louis Comfort Tiffany: Hành trình từ hội họa đến kiệt tác kính màu

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Louis Comfort Tiffany, “cha đẻ” của những chiếc đèn kính màu rực rỡ, một nghệ sĩ tiên phong nâng tầm kính màu thành một loại hình nghệ thuật thực thụ.
Nghệ sĩ, nhà thiết kế Louis Comfort Tiffany. Ảnh: Sotheby's
Nghệ sĩ, nhà thiết kế Louis Comfort Tiffany. Ảnh: Sotheby's

Louis Comfort Tiffany sinh năm 1848 trong một gia đình sở hữu công ty trang sức nổi tiếng Tiffany & Company. Dù từng đặt chân đến nhiều quốc gia, ông chủ yếu sống tại thành phố New York trước khi chuyển đến Laurel Hollow, gần Oyster Bay, Long Island. Ngay từ nhỏ, Tiffany đã bộc lộ năng khiếu nghệ thuật khi lang thang qua những khu rừng, dọc theo bờ biển, say mê ngắm nhìn phong cảnh, cây cối, hoa lá và cả những viên đá. Tuy nhiên, ông khiến cha mình thất vọng khi quyết định không theo học đại học hay kế nghiệp công ty trang sức gia đình mà chọn con đường nghệ thuật.

Bước vào tuổi 20, Tiffany bắt đầu sự nghiệp với hội họa, giai đoạn này kéo dài khoảng một thập kỷ. Mặc dù sau này vẫn tiếp tục vẽ tranh, nhưng ông chỉ xem đó như một sở thích, bởi đam mê thực sự của ông nằm ở những hình thức nghệ thuật khác. Trong thời gian du học tại Paris và chu du qua nhiều vùng đất châu Âu như Tây Ban Nha và Morocco, ông chịu ảnh hưởng sâu sắc bởi nghệ thuật của người Moor và Hồi giáo. Sau khi trở về Mỹ, ông tiếp tục vẽ tranh bằng sơn dầu và màu nước.

Tiffany đã đạt được những thành công nhất định khi trưng bày tác phẩm của mình. Nhưng bản tính không thích sự bó buộc đã thôi thúc ông khám phá nhiều lĩnh vực mới. Giai đoạn làm họa sĩ trở thành bàn đạp để ông lấn sân sang trang trí nội thất và kiến trúc. Năm 1881, ông thành lập công ty Louis C. Tiffany & Associated Artists, khởi đầu cho hàng loạt doanh nghiệp và quan hệ hợp tác về sau. Tại đây, ông quy tụ nhiều nghệ sĩ tài năng và thể hiện xuất sắc khả năng tổ chức, quản lý – yếu tố góp phần quan trọng vào thành công của ông. Dù không phải là một diễn giả hùng biện hay một nhà văn xuất sắc, Tiffany lại có tài thu hút và truyền cảm hứng để những người xung quanh cống hiến hết mình.

Trong những năm sau đó, ông tham gia thiết kế và trang trí nhiều công trình nổi tiếng như Nhà hát Madison Square, Nhà thờ Divine Paternity, căn hộ riêng của ông trên Đại lộ Madison, cũng như các dinh thự của Mark Twain, gia tộc Vanderbilt, Hamilton Fish, Havemeyers và cả Nhà Trắng dưới thời Tổng thống Arthur.

Phong cách trang trí của Tiffany không tuân theo xu hướng phổ biến đương thời. Ban đầu, ông ưa chuộng các họa tiết Moorish và phương Đông, nhưng sau khi đến Paris và Vienna, ông bị cuốn hút bởi phong trào Art Nouveau. Trường phái nghệ thuật này đáp ứng trọn vẹn khao khát sáng tạo của ông, cho phép ông thoát khỏi lối thiết kế rườm rà của phong cách Rococo Victoria. Đặc trưng của Art Nouveau là những đường nét mềm mại lấy cảm hứng từ thiên nhiên và các biểu tượng huyền bí – những yếu tố vốn luôn hiện diện trong các tác phẩm của Tiffany. Về sau, ông phát triển phong cách riêng bằng cách kết hợp các họa tiết đặc trưng như lông công rực rỡ, mạng nhện huyền bí và những biến tấu của hoa văn Moorish.

Louis Comfort Tiffany: Hành trình từ hội họa đến kiệt tác kính màu ảnh 1

Đèn kính màu Tiffany với họa tiết mạng nhện. Ảnh: Sách The Lamps of Louis Comfort Tiffany

Trong trang trí nội thất, Tiffany đã thành công khi kết hợp hài hòa giữa thêu, thảm trang trí nhiều màu sắc với những tấm rèm tinh xảo. Ở phương diện màu sắc và hiệu ứng ánh sáng, ông kế thừa tư duy hội họa để tạo nên những không gian sống động. Nếu trước đây ông sử dụng sơn dầu để tạo hiệu ứng thị giác, thì giờ đây, ông tái hiện điều đó qua chất liệu vải như lụa, nhung và gấm. Giấy dán tường do ông thiết kế là sự hòa quyện tinh tế giữa sắc màu và ánh sáng. Đam mê với hiệu ứng khúc xạ ánh sáng, Tiffany ứng dụng kính màu, gương, tranh ghép thủy tinh, gạch tráng men và giấy dán tường kim loại để tạo nên những không gian lung linh huyền ảo.

Về chiếu sáng, ông tận dụng nhiều loại đèn chùm, đèn treo tường, cửa sổ trần và cửa sổ kính màu. Tuy nhiên, loại kính có sẵn trên thị trường không đáp ứng được mong muốn của ông, khiến ông ngày càng say mê việc nghiên cứu và sản xuất kính màu. Nhờ những nỗ lực không ngừng, Tiffany đã góp phần đưa kính màu trở thành một loại hình nghệ thuật độc lập, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong sự nghiệp của ông.

Theo The Lamps of Tiffany
Phát triển mô hình AI thúc đẩy thám hiểm không gian sâu
Phát triển mô hình AI thúc đẩy thám hiểm không gian sâu
(Ngày Nay) - Các nhà nghiên cứu đa ngành của Đại học Thanh Hoa (Trung Quốc) đã phát triển một mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) dành cho việc chụp ảnh thiên văn, giúp tăng cường đáng kể khả năng quan sát những vùng sâu thẳm nhất của vũ trụ.
Mỹ-Israel tấn công Iran có thể dẫn tới kết quả trái mong đợi
Mỹ-Israel tấn công Iran có thể dẫn tới kết quả trái mong đợi
(Ngày Nay) - Nhiều người từng dự đoán Mỹ sẽ không kích Iran sau làn sóng biểu tình quy mô lớn tháng trước vì khi đó, Tổng thống Donald Trump cảnh báo giới chức Iran rằng việc tiếp tục gây đổ máu nhằm vào người biểu tình sẽ kích hoạt các đòn không kích trừng phạt.
Ninh Bình bứt tốc du lịch dịp Tết, xếp thứ hai cả nước
Ninh Bình bứt tốc du lịch dịp Tết, xếp thứ hai cả nước
(Ngày Nay) - Theo Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình, trong kỳ nghỉ Tết Bính Ngọ 2026 từ ngày 14 đến 22 tháng 2, tức từ 27 tháng Chạp đến mùng 6 Tết, toàn tỉnh đón 2.375.179 lượt khách. Con số này tăng 81,4 phần trăm so với dịp Tết năm 2025. Trong đó, khách quốc tế đạt 377.790 lượt, tăng 169,4 phần trăm. Tổng doanh thu du lịch ước đạt 2.451 tỷ đồng, tăng 52,3 phần trăm so với cùng kỳ năm trước.
Nhà lãnh đạo Kim Jong Un tái đắc cử Tổng Bí thư Đảng Lao động Triều Tiên
Nhà lãnh đạo Kim Jong Un tái đắc cử Tổng Bí thư Đảng Lao động Triều Tiên
(Ngày Nay) - ãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) ngày 22/2 đưa tin Đại hội lần thứ IX của Đảng Lao động Triều Tiên, đang diễn ra tại thủ đô Bình Nhưỡng, đã hoàn toàn ủng hộ và thông qua đề xuất bầu nhà lãnh đạo Kim Jong Un tiếp tục giữ cương vị Tổng Bí thư Đảng Lao động Triều Tiên.