Louis Comfort Tiffany: Hành trình từ hội họa đến kiệt tác kính màu

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Louis Comfort Tiffany, “cha đẻ” của những chiếc đèn kính màu rực rỡ, một nghệ sĩ tiên phong nâng tầm kính màu thành một loại hình nghệ thuật thực thụ.
Nghệ sĩ, nhà thiết kế Louis Comfort Tiffany. Ảnh: Sotheby's
Nghệ sĩ, nhà thiết kế Louis Comfort Tiffany. Ảnh: Sotheby's

Louis Comfort Tiffany sinh năm 1848 trong một gia đình sở hữu công ty trang sức nổi tiếng Tiffany & Company. Dù từng đặt chân đến nhiều quốc gia, ông chủ yếu sống tại thành phố New York trước khi chuyển đến Laurel Hollow, gần Oyster Bay, Long Island. Ngay từ nhỏ, Tiffany đã bộc lộ năng khiếu nghệ thuật khi lang thang qua những khu rừng, dọc theo bờ biển, say mê ngắm nhìn phong cảnh, cây cối, hoa lá và cả những viên đá. Tuy nhiên, ông khiến cha mình thất vọng khi quyết định không theo học đại học hay kế nghiệp công ty trang sức gia đình mà chọn con đường nghệ thuật.

Bước vào tuổi 20, Tiffany bắt đầu sự nghiệp với hội họa, giai đoạn này kéo dài khoảng một thập kỷ. Mặc dù sau này vẫn tiếp tục vẽ tranh, nhưng ông chỉ xem đó như một sở thích, bởi đam mê thực sự của ông nằm ở những hình thức nghệ thuật khác. Trong thời gian du học tại Paris và chu du qua nhiều vùng đất châu Âu như Tây Ban Nha và Morocco, ông chịu ảnh hưởng sâu sắc bởi nghệ thuật của người Moor và Hồi giáo. Sau khi trở về Mỹ, ông tiếp tục vẽ tranh bằng sơn dầu và màu nước.

Tiffany đã đạt được những thành công nhất định khi trưng bày tác phẩm của mình. Nhưng bản tính không thích sự bó buộc đã thôi thúc ông khám phá nhiều lĩnh vực mới. Giai đoạn làm họa sĩ trở thành bàn đạp để ông lấn sân sang trang trí nội thất và kiến trúc. Năm 1881, ông thành lập công ty Louis C. Tiffany & Associated Artists, khởi đầu cho hàng loạt doanh nghiệp và quan hệ hợp tác về sau. Tại đây, ông quy tụ nhiều nghệ sĩ tài năng và thể hiện xuất sắc khả năng tổ chức, quản lý – yếu tố góp phần quan trọng vào thành công của ông. Dù không phải là một diễn giả hùng biện hay một nhà văn xuất sắc, Tiffany lại có tài thu hút và truyền cảm hứng để những người xung quanh cống hiến hết mình.

Trong những năm sau đó, ông tham gia thiết kế và trang trí nhiều công trình nổi tiếng như Nhà hát Madison Square, Nhà thờ Divine Paternity, căn hộ riêng của ông trên Đại lộ Madison, cũng như các dinh thự của Mark Twain, gia tộc Vanderbilt, Hamilton Fish, Havemeyers và cả Nhà Trắng dưới thời Tổng thống Arthur.

Phong cách trang trí của Tiffany không tuân theo xu hướng phổ biến đương thời. Ban đầu, ông ưa chuộng các họa tiết Moorish và phương Đông, nhưng sau khi đến Paris và Vienna, ông bị cuốn hút bởi phong trào Art Nouveau. Trường phái nghệ thuật này đáp ứng trọn vẹn khao khát sáng tạo của ông, cho phép ông thoát khỏi lối thiết kế rườm rà của phong cách Rococo Victoria. Đặc trưng của Art Nouveau là những đường nét mềm mại lấy cảm hứng từ thiên nhiên và các biểu tượng huyền bí – những yếu tố vốn luôn hiện diện trong các tác phẩm của Tiffany. Về sau, ông phát triển phong cách riêng bằng cách kết hợp các họa tiết đặc trưng như lông công rực rỡ, mạng nhện huyền bí và những biến tấu của hoa văn Moorish.

Louis Comfort Tiffany: Hành trình từ hội họa đến kiệt tác kính màu ảnh 1

Đèn kính màu Tiffany với họa tiết mạng nhện. Ảnh: Sách The Lamps of Louis Comfort Tiffany

Trong trang trí nội thất, Tiffany đã thành công khi kết hợp hài hòa giữa thêu, thảm trang trí nhiều màu sắc với những tấm rèm tinh xảo. Ở phương diện màu sắc và hiệu ứng ánh sáng, ông kế thừa tư duy hội họa để tạo nên những không gian sống động. Nếu trước đây ông sử dụng sơn dầu để tạo hiệu ứng thị giác, thì giờ đây, ông tái hiện điều đó qua chất liệu vải như lụa, nhung và gấm. Giấy dán tường do ông thiết kế là sự hòa quyện tinh tế giữa sắc màu và ánh sáng. Đam mê với hiệu ứng khúc xạ ánh sáng, Tiffany ứng dụng kính màu, gương, tranh ghép thủy tinh, gạch tráng men và giấy dán tường kim loại để tạo nên những không gian lung linh huyền ảo.

Về chiếu sáng, ông tận dụng nhiều loại đèn chùm, đèn treo tường, cửa sổ trần và cửa sổ kính màu. Tuy nhiên, loại kính có sẵn trên thị trường không đáp ứng được mong muốn của ông, khiến ông ngày càng say mê việc nghiên cứu và sản xuất kính màu. Nhờ những nỗ lực không ngừng, Tiffany đã góp phần đưa kính màu trở thành một loại hình nghệ thuật độc lập, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong sự nghiệp của ông.

Theo The Lamps of Tiffany
Đề án chỉnh trang đô thị khu vực nhà ở trên và ven sông, kênh, rạch giai đoạn 2025 - 2030 đặt mục tiêu tiếp tục di dời hơn 41.500 căn.
Sống ven kênh rạch - Bài 3: Nâng cao chất lượng sống và bảo đảm lợi ích chính đáng của người dân
(Ngày Nay) - Hàng chục năm qua, thành phố đã di dời và giải phóng mặt bằng hơn 44.500 căn nhà trên và ven kênh rạch. Đề án chỉnh trang đô thị khu vực nhà ở trên và ven sông, kênh, rạch giai đoạn 2025 - 2030 đặt mục tiêu tiếp tục di dời hơn 41.500 căn, tổng nhu cầu vốn dự kiến trên 396.000 tỷ đồng.
Dự án cải tạo rạch Văn Thánh dài khoảng 2,24 km từ đường Võ Oanh đến kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè.
Sống ven kênh rạch - Bài 2: Đi đâu, ở đâu?
(Ngày Nay) - Người dân hai bờ rạch Văn Thánh đang xôn xao câu chuyện đi hay ở, đi thì đi đâu, ở thì ở đâu sau khi UBND P.Thạnh Mỹ Tây tiến hành niêm yết công khai dự thảo các thông tin đền bù, hỗ trợ, tái định cư dự án chỉnh trang một trong những con rạch ô nhiễm bậc nhất TP.HCM.
Hai hồ chứa lớn nhất nước Mỹ chạm mức thấp kỷ lục giữa hạn hán khắc nghiệt ở miền Tây
Hai hồ chứa lớn nhất nước Mỹ chạm mức thấp kỷ lục giữa hạn hán khắc nghiệt ở miền Tây
(Ngày Nay) - Mực nước tại Lake Powell và Lake Mead, hai hồ chứa lớn nhất của Mỹ đã giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh miền Tây nước Mỹ tiếp tục hứng chịu hạn hán nghiêm trọng. Diễn biến này làm gia tăng sức ép lên sông Colorado, nguồn nước thiết yếu của hơn 40 triệu người và hàng triệu hécta đất nông nghiệp.
Vị trí và đường đi của áp thấp nhiệt đới. (Ảnh: thoitietvietnam.gov.vn)
Áp thấp nhiệt đới hình thành trên Biển Đông, Bắc Bộ mưa rất to
(Ngày Nay) - Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, sáng sớm 18/8, vùng áp thấp trên vùng biển phía Đông khu vực Bắc Biển Đông đã mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới, gây gió mạnh, sóng lớn trên biển. Trên đất liền, Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến Bắc Quảng Trị được dự báo có mưa lớn, cục bộ trên 250mm.