Mỹ gia tăng sức ép, EU khẳng định không thương lượng về quyền tự chủ pháp lý

Liên minh châu Âu (EU) ngày 14/8 phản ứng trước sức ép mới từ Mỹ liên quan đến các quy định về môi trường, quyền con người và thương mại, sau khi Washington cáo buộc EU tạo điều kiện để hàng hóa Trung Quốc né thuế của Mỹ và yêu cầu Brussels điều chỉnh một số quy định theo thỏa thuận thương mại EU-Mỹ đạt được năm ngoái.

Đại sứ Mỹ tại EU Andrew Puzder kêu gọi EU “đồng bộ hóa” các quy định trong hai đạo luật quan trọng về trách nhiệm của doanh nghiệp đối với môi trường và chuỗi cung ứng với thỏa thuận thương mại EU-Mỹ.

Ông cảnh báo Washington sẽ áp dụng “mọi biện pháp cần thiết” nếu những quy định mà Mỹ cho là gây bất lợi cho doanh nghiệp nước này không được giải quyết.

Phản ứng trước yêu cầu trên, người phát ngôn Ủy ban châu Âu (EC) Arianna Podesta cho biết EU vẫn đang trao đổi với Mỹ về cả các vấn đề thuế quan và phi thuế quan, đồng thời đánh giá quá trình này mang tính xây dựng. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh EU “rất rõ ràng và nhất quán” rằng khung pháp lý của EU cũng như quyền tự chủ trong xây dựng các quy định không phải là vấn đề để đàm phán.

Hai đạo luật bị phía Mỹ phản đối gồm Chỉ thị về trách nhiệm thẩm định của doanh nghiệp đối với phát triển bền vững (CSDDD), yêu cầu các doanh nghiệp lớn xử lý những tác động tiêu cực đối với quyền con người và môi trường trong chuỗi cung ứng toàn cầu, và Chỉ thị về báo cáo phát triển bền vững của doanh nghiệp (CSRD), yêu cầu doanh nghiệp công bố thông tin về tác động khí hậu, lượng phát thải và các biện pháp giảm phát thải.

EU trước đó đã thu hẹp phạm vi áp dụng và lùi thời hạn thực thi hai đạo luật này dưới sức ép của cộng đồng doanh nghiệp, đồng thời miễn trừ một số doanh nghiệp nhỏ. Tuy nhiên, Washington cho rằng những điều chỉnh này vẫn chưa đủ, và các quy định hiện hành có thể làm tăng chi phí và gây bất lợi cho doanh nghiệp Mỹ hoạt động tại thị trường EU.

Sức ép của Mỹ diễn ra một ngày sau khi ông Puzder chỉ trích Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU, cho rằng đây thực chất là một dạng thuế quan dù được EU đặt dưới danh nghĩa chính sách khí hậu.

Trong một diễn biến khác, EU cũng nằm trong danh sách các đối tác thương mại bị Nhà Trắng cảnh báo về nguy cơ chuyển tải bất hợp pháp hàng hóa Trung Quốc qua nước thứ ba nhằm né tránh thuế quan của Mỹ.

Báo cáo của Mỹ cho biết Washington sẽ sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo để tăng khả năng phát hiện các hành vi này. EC khẳng định EU chia sẻ mục tiêu chống gian lận hải quan của Mỹ và đang trao đổi với Washington để đánh giá những tác động có thể xảy ra đối với EU.

Sức ép thuế quan cũng đang đặt ra đối với một số đồng minh khác của Mỹ. Thủ tướng Australia Anthony Albanese ngày 14/8 cho biết ông đã đề nghị Tổng thống Donald Trump miễn hoàn toàn, hoặc ít nhất không tăng thêm, mức thuế 12,5% mà Washington áp dụng đối với hàng hóa Australia từ tháng trước liên quan đến những cáo buộc về lao động cưỡng bức. Theo ông Albanese, Tổng thống Trump đã đồng ý xem xét đề nghị này.

Ông Albanese cho biết đã đề nghị Washington cân nhắc vị thế của Australia với tư cách là một đồng minh và đối tác của Mỹ, đồng thời khẳng định Canberra phản đối thuế quan, coi đây là gánh nặng kinh tế đối với các nước áp dụng và ủng hộ thương mại tự do, công bằng. Hai nhà lãnh đạo cũng thảo luận về tiến triển của thỏa thuận AUKUS và tình hình Trung Đông.