Năm 2025 sẽ diễn ra cuộc chiến giữa trật tự cũ và mới?

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Năm 2025 có thể chứng kiến một trật tự thế giới hoàn toàn mới khi Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump trở lại nắm quyền, trong khi các quốc gia Nam toàn cầu đang nỗ lực thách thức sự thống trị của phương Tây thông qua các sáng kiến đa phương và công cụ pháp lý quốc tế.
Năm 2025 sẽ diễn ra cuộc chiến giữa trật tự cũ và mới?

Theo nhận định của Richard Falk - Giáo sư danh dự về Luật quốc tế Milbank tại Đại học Princeton và là cựu báo cáo viên đặc biệt của Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc về Palestine, với hãng thông tấn Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ ngày 25/12, năm 2024 đã để lại nhiều nỗi thất vọng và lo ngại với những cuộc xung đột kéo dài ở Ukraine và Gaza. Điều đáng nói là Liên hợp quốc tỏ ra bất lực trong việc ngăn chặn cuộc chiến đẫm máu ở Gaza, xung đột ở Ukraine và thảm sát hàng loạt ở Sudan.

Giáo sư Falk lưu ý đã có nhiều nỗ lực đa phương vào năm 2024 để thoát khỏi sự thống trị quốc tế của Mỹ sau Chiến tranh Lạnh. Sự thống trị này đã thúc đẩy một nền chính trị toàn cầu đầy biến động và tìm kiếm một trật tự thế giới thay thế được quản lý theo luật pháp. Hiện tại, 5 cường quốc chiến thắng trong Thế chiến II được trao quyền phủ quyết không hạn chế tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, điều này đã làm tê liệt các nỗ lực đảm bảo tuân thủ luật pháp quốc tế trong thời gian dài. Đặc biệt, tất cả năm quốc gia này đều sở hữu vũ khí hạt nhân.

Câu hỏi đặt ra hiện nay là liệu những diễn biến này trong năm nay có tiếp tục trong năm tới hay không. Một diễn biến gần như chắc chắn là sự chuyển hướng sang cánh hữu của chính trị nội bộ ở phương Tây, với một bước ngoặt đáng kể do triển vọng thay đổi lớn liên quan đến sự trở lại Nhà Trắng của ông Trump. Tổng thống đắc cử Trump đã đề cử những nhân vật chính trị gây nhiều tranh cãi vào Nội các của mình, với kỳ vọng thực hiện một chương trình nghị sự trong nước cực hữu. Ngoài ra, các chính phủ hàng đầu của châu Âu, bao gồm Đức, Pháp và Italy, đều cho thấy dấu hiệu nghiêng nhiều hơn về chủ nghĩa chuyên chế.

Tuy nhiên, cũng có một số tín hiệu tích cực khi ông Trump có vẻ sẽ thúc đẩy đàm phán hòa bình ở Ukraine và chấm dứt "cuộc chiến địa chính trị" của Tổng thống Joe Biden, bao gồm việc ngừng cung cấp viện trợ cho Kiev và quay trở lại con đường ngoại giao.

Về tình hình Israel-Palestine, viễn cảnh năm 2025 có vẻ ảm đạm hơn khi ông Trump được dự đoán sẽ ủng hộ vô điều kiện cho Israel, đặc biệt là ủng hộ dự án mở rộng nhà nước Israel, bao gồm việc sáp nhập Bờ Tây, một số phần của Dải Gaza và mở rộng "vùng đệm" ở Syria và Liban. Ngoài ra, Israel cũng có thể tăng cường nỗ lực phá hủy chương trình hạt nhân của Iran.

Đáng chú ý là những nỗ lực của các quốc gia Nam toàn cầu trong việc viện dẫn luật pháp quốc tế thông qua Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) và Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC). ICJ đã có những phản ứng tích cực khi ủng hộ các biện pháp tạm thời đáp lại đơn đệ trình của Nam Phi và tuyên bố vô hiệu hóa việc Israel tiếp tục chiếm đóng Gaza, Bờ Tây và Đông Jerusalem.

Năm 2025 cũng được dự báo sẽ chứng kiến làn sóng các sáng kiến đa phương mới, đặc biệt là sự tăng cường của các mạng lưới đa cực theo mô hình BRICS. Việc phi USD thương mại và tài chính có thể dẫn đến phản ứng dữ dội dưới hình thức thuế quan cao và mối đe dọa về một cuộc chiến tranh thương mại. Tình hình này càng trở nên phức tạp hơn khi xu hướng thay thế lao động con người bằng công nghệ số ngày càng gia tăng.

Tóm lại, Giáo sư Falk cho rằng 2025 sẽ là năm chứng kiến sự căng thẳng gia tăng giữa việc Mỹ tiếp tục duy trì vị thế thống trị trong an ninh toàn cầu và sự trỗi dậy từ Nam toàn cầu trong cuộc chiến chính danh đang diễn ra với phương Tây.

Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
(Ngày Nay) - Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam, ngày 15/11, Bảo tàng - Thư viện Bà Rịa-Vũng Tàu (Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh) tổ chức khai mạc Không gian trưng bày chuyên đề “Khảo cổ học ven biển, hải đảo Thành phố Hồ Chí Minh - Những phát hiện mới giai đoạn 2020 -2025”.
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
(Ngày Nay) - Chiều 15/11, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế (thành phố Huế) cho biết, thành phố đã ban hành các quyết định triển khai ba chính sách giảm phí tham quan các điểm di tích thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế dành cho du khách sử dụng các tuyến giao thông du lịch mới, khách tham dự hội nghị, hội thảo, triển lãm (du lịch MICE) và khách sử dụng dịch vụ khám, chữa bệnh (du lịch y tế). Đây là các chính sách nhằm kích cầu du lịch của UBND thành phố Huế.
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
(Ngày Nay) - Ngày 15/11, Ngoại trưởng Sergei Lavrov khẳng định lập trường đàm phán của Moskva về Ukraine tiếp tục hướng tới các mục tiêu do Tổng thống Vladimir Putin đề ra hồi tháng 6/2024. Trong khi đó, phía Mỹ cho biết đang thúc đẩy đối thoại trực tiếp giữa Nga và các nước châu Âu về giải pháp cho cuộc xung đột.
Nghệ sĩ Đặng Văn Phúc chụp hình với một tiểu thương của khu chợ
“Chạm Đồng Xuân”: khám phá những “kho báu” nghệ thuật ẩn giấu trong lòng chợ
(Ngày Nay) - Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 từ 13-28/11/2026 , chương trình “Chạm Đồng Xuân”, với sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB), mang đến một hành trình trải nghiệm nghệ thuật độc đáo, nơi công chúng có thể tìm kiếm những “kho báu” sáng tạo ẩn mình giữa không gian giao thương tuổi đời hơn một thế kỷ.
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
(Ngày Nay) - Lễ trao giải Giải thưởng Truyền hình giải trí Châu Á lần thứ 31 - năm 2026 (31 st Asian Television Awards 2026 - ATA2026) diễn ra trong hai đêm 13 và 14/11/2026 tại Nhà hát Hòa Bình, TP.Hồ Chí Minh, quy tụ hơn 400 nghệ sĩ, nhà sản xuất, nhà làm phim và lãnh đạo các đài truyền hình châu Á và Việt Nam.
Các tác giả giao lưu, chia sẻ tâm huyết sáng tác sách tranh thiếu nhi tại chương trình “Gọi tên yêu thương, ươm mầm cảm xúc” vào sáng 14/11.
Các tác giả tìm cách giữ sức hút cho sách tranh thiếu nhi thời AI
(Ngày Nay) - Trước sự phát triển của AI và các hình thức đọc số, những người viết sách tranh thiếu nhi lựa chọn đầu tư vào câu chuyện, hình ảnh và cảm xúc; đồng thời đề cao vai trò đồng hành của cha mẹ để nuôi dưỡng thói quen đọc, giúp trẻ gắn bó với sách từ những năm đầu đời.
Hiệp hội xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam mở rộng cơ hội tiếp xúc giữa nghệ sĩ và khán giả
Hiệp hội xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam mở rộng cơ hội tiếp xúc giữa nghệ sĩ và khán giả
(Ngày Nay) - Từ ngày 21 đến 23/11/2026, 11 bộ phim Việt Nam sẽ được trình chiếu với 22 suất chiếu tại hai cụm rạp ở Hải Phòng, kết hợp các hoạt động giao lưu giữa khán giả với đạo diễn, diễn viên, nhà sản xuất và thành viên các đoàn phim. Đây là một trong những hoạt động trọng tâm dành cho công chúng trong khuôn khổ Diễn đàn điện ảnh “Hải Phòng – Cửa ngõ điện ảnh” (Hai Phong Film Port) do Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) phối hợp với thành phố Hải Phòng tổ chức.