Nắng nóng cực đoan đang làm gia tăng nguy cơ đối với phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh, ông Simon Stiell, người đứng đầu Ban Thư ký Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC) cảnh báo.
Phát biểu tại hội nghị tiền COP31 ở Nadi, ông Stiell sẽ dẫn kết quả một khảo sát mới cho thấy hơn hai phần ba nhân viên y tế tại 5 châu lục từng chứng kiến các biến chứng sức khỏe do nắng nóng gay gắt trong 5 năm qua.
Theo người đứng đầu UNFCCC, nắng nóng cực đoan do biến đổi khí hậu ngày càng được ghi nhận có mối liên hệ với tình trạng sinh non, thai chết lưu, trẻ sơ sinh nhẹ cân và các biến chứng ở người mẹ. Ông cho rằng bức tranh hiện nay rất đáng lo ngại: khi nắng nóng cực đoan trở nên nghiêm trọng hơn, quá trình mang thai và sinh nở đang trở thành một điểm dễ tổn thương mới trong cuộc khủng hoảng khí hậu toàn cầu, với những hậu quả có thể gây tử vong.
Nắng nóng ảnh hưởng đến cả mẹ và bé
Khảo sát do Quỹ Wellcome, một tổ chức từ thiện hoạt động trong lĩnh vực khoa học và sức khỏe, đặt hàng thực hiện với 1.000 bác sĩ và nữ hộ sinh tại Anh, Australia, Ấn Độ, Brazil và Zimbabwe.
Kết quả cho thấy gần như toàn bộ người tham gia từng chăm sóc những bà mẹ hoặc trẻ sơ sinh chịu ảnh hưởng của nắng nóng cực đoan. Khoảng một phần ba số người được hỏi cho biết họ đã gặp các trường hợp trẻ sơ sinh nhẹ cân hoặc chậm phát triển, trẻ gặp khó khăn khi bú, mất nước hoặc mắc bệnh liên quan đến nhiệt độ cao. Những vấn đề này được các nhân viên y tế cho là có liên quan đến nắng nóng gay gắt.
Các kết quả trên cho thấy tác động của nhiệt độ cao không chỉ dừng lại ở cảm giác mệt mỏi, kiệt sức hay nguy cơ say nắng. Đối với phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh, nắng nóng còn có thể làm gia tăng những rủi ro sức khỏe trong giai đoạn vốn đã nhạy cảm. Khi cơ thể phải đối mặt với nhiệt độ cao kéo dài, khả năng điều hòa thân nhiệt có thể bị quá tải. Tình trạng mất nước và căng thẳng nhiệt cũng làm gia tăng gánh nặng đối với cơ thể người mẹ. Trong thai kỳ, những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của cả mẹ và thai nhi.
Tuy nhiên, các số liệu khảo sát phản ánh những trường hợp được nhân viên y tế ghi nhận và đánh giá, không có nghĩa mọi ca sinh non, trẻ nhẹ cân hay biến chứng thai kỳ đều do nắng nóng gây ra.
Biến đổi khí hậu khiến các đợt nóng thêm khắc nghiệt
Các nhà khoa học cảnh báo biến đổi khí hậu đang khiến nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan trở nên dữ dội hơn, trong đó có những đợt nắng nóng kéo dài. Kỷ lục nhiệt độ cũng đang bị phá vỡ thường xuyên hơn tại nhiều khu vực trên thế giới.
Theo phân tích của hãng tin AFP từ dữ liệu của Cơ quan giám sát khí hậu Copernicus thuộc Liên minh châu Âu, khoảng 33 quốc gia, trải dài từ Tây Âu đến vùng Sahel ở châu Phi và Trung Mỹ, đã ghi nhận tháng 7 nóng nhất kể từ khi có số liệu quan trắc trong năm nay.
Nhiệt độ tăng cao khiến những nhóm dễ bị tổn thương, trong đó có phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh, người cao tuổi và người mắc bệnh nền, phải đối mặt với nguy cơ sức khỏe lớn hơn.
Bà Julia Gillard, cựu Thủ tướng Australia và Chủ tịch Quỹ Wellcome cho rằng biến đổi khí hậu đang đặt các bà mẹ và trẻ sơ sinh trước những rủi ro ngày càng lớn.
“Nắng nóng cực đoan là kẻ giết người vô hình, nhưng phụ nữ mang thai không được phép trở thành những người vô hình”, bà Gillard nhấn mạnh, đồng thời kêu gọi các nhà lãnh đạo hành động dựa trên những bằng chứng và giải pháp đã có.
Theo bà, việc nâng cao nhận thức về tác động của nhiệt độ cao đối với thai phụ và trẻ sơ sinh cần trở thành một phần quan trọng trong các chính sách ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Kêu gọi đưa sức khỏe bà mẹ, trẻ em vào trọng tâm ứng phó khí hậu
Mang thai đáng lẽ phải là khoảng thời gian tràn đầy hy vọng. Tuy nhiên, với hàng triệu phụ nữ, giai đoạn này đang trở thành thời kỳ đầy lo âu khi những tác động của biến đổi khí hậu khiến các rủi ro hiện diện trong cuộc sống hàng ngày.
Ông Stiell cảnh báo thế giới không nên để những tổn thương do nắng nóng tiếp tục làm trầm trọng thêm bất bình đẳng và bất công xã hội, đặc biệt đối với những cộng đồng có ít điều kiện tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe và khả năng chống chịu với thời tiết cực đoan.
Hội nghị tiền COP31 diễn ra tại Fiji và đảo san hô Tuvalu, quốc gia nằm ở Thái Bình Dương đang đặc biệt dễ bị tổn thương trước biến đổi khí hậu. Các nhà lãnh đạo khu vực xem đây là cơ hội để thu hút sự chú ý của cộng đồng quốc tế đến cuộc sống của người dân tại tuyến đầu của khủng hoảng khí hậu. Hội nghị là bước chuẩn bị cho Hội nghị Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu COP31, dự kiến diễn ra vào tháng 11 tại Thổ Nhĩ Kỳ.
Những cảnh báo về sức khỏe thai phụ và trẻ sơ sinh đặt ra yêu cầu cấp thiết phải kết hợp các biện pháp giảm phát thải khí nhà kính với giải pháp thích ứng, bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Trong đó, việc nâng cao năng lực của hệ thống y tế, tăng cường hướng dẫn phòng tránh nắng nóng và bảo đảm phụ nữ mang thai được chăm sóc kịp thời trong các đợt nhiệt độ cao là những vấn đề cần được quan tâm.
Khi các đợt nắng nóng ngày càng khắc nghiệt, bảo vệ những người dễ bị tổn thương không chỉ là nhiệm vụ của ngành y tế mà còn là một phần quan trọng trong nỗ lực ứng phó với biến đổi khí hậu toàn cầu.
