New York công bố hơn 170.000 trang tài liệu về chất lượng không khí sau vụ 11/9

Thị trưởng New York Zohran Mamdani công bố số tài liệu trên tại cuộc họp báo ngày 8/9, chỉ vài ngày trước lễ tưởng niệm 25 năm vụ khủng bố 11/9.

“Gần 25 năm sau, số người tử vong vì các bệnh liên quan đến 11/9 đã nhiều hơn số người thiệt mạng ngay trong ngày xảy ra vụ tấn công”, ông Mamdani nói.

Gần 3.000 người thiệt mạng trong vụ khủng bố ngày 11/9/2001. Tuy nhiên, hàng nghìn người khác, trong đó có những nhân viên cứu hộ và cứu hỏa làm việc nhiều tháng tại hiện trường, sau đó mắc bệnh và tử vong do ung thư cùng nhiều bệnh lý liên quan.

Các tài liệu được công bố là một phần trong số 68 thùng hồ sơ của chính quyền thành phố được phát hiện vào năm ngoái. Chúng bao gồm các báo cáo kiểm tra chất lượng không khí tại Ground Zero, các bản ghi nhớ nội bộ và tài liệu trao đổi giữa giới chức.

Một số tài liệu cho thấy trong khoảng tháng 10-11/2001, các cuộc kiểm tra môi trường thường xuyên phát hiện nồng độ cao của các chất độc, trong đó có amiăng và những hóa chất khó phát hiện nhưng nguy hiểm đối với sức khỏe.

Các mối lo ngại về chất lượng không khí cũng được đề cập trong một tài liệu do Hạ nghị sĩ Mỹ Jerry Nadler, đại diện New York, gửi tới văn phòng Thị trưởng khi đó là Michael Bloomberg vào tháng 2/2002.

Ông Nadler cho rằng Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) đã không hoàn thành trách nhiệm giám sát chất lượng không khí trong các tòa nhà quanh Ground Zero.

Theo tài liệu, ông Nadler cũng cáo buộc cựu Giám đốc EPA Christine Todd Whitman đã gây hiểu lầm cho công chúng khi tuyên bố không khí tại khu vực này “an toàn để hít thở”, trong khi vào thời điểm phát biểu chưa có cuộc kiểm tra chất lượng không khí trong nhà nào của chính phủ được thực hiện. Nghiên cứu của các nhà khoa học Đại học California Davis cho thấy, không khí chứa nồng độ đáng báo động các hạt bụi siêu mịn có khả năng xâm nhập sâu vào phổi.

Bà Whitman bác bỏ cáo buộc trên. Trong tuyên bố ngày 8/9, cựu Giám đốc EPA cho biết những phát biểu của mình về chất lượng không khí được đưa ra dựa hoàn toàn trên phân tích của các nhà khoa học thuộc EPA.

EPA đã công khai dữ liệu trên một trang web và thường xuyên cập nhật thông tin. Theo Whitman, cơ quan này cũng nhiều lần phân biệt giữa điều kiện tại Ground Zero và chất lượng không khí ở những khu vực khác của thành phố, đồng thời cảnh báo những rủi ro đối với người làm việc tại hiện trường.

Một tài liệu đáng chú ý khác là bản ghi nhớ được gọi là “Harding Memo”, gửi tới Phó thị trưởng khi đó Robert Harding. Văn bản dẫn ước tính của Sở Tư pháp thành phố rằng khoảng 35.000 người có thể khởi kiện liên quan đến hậu quả vụ 11/9, trong đó khoảng 10.000 trường hợp có khả năng thực sự nộp đơn.

Bản ghi nhớ cũng liệt kê nguy cơ thành phố phải chịu trách nhiệm pháp lý nếu các cảnh báo sức khỏe khiến người dân quay lại khu vực quá sớm và bị phơi nhiễm chất độc, hoặc quay lại quá muộn và chịu thiệt hại kinh tế.

Theo 9/11 Memorial, ít nhất 140.000 người tại cả 50 bang đã đăng ký Chương trình Y tế World Trade Center. Khoảng 49.000 người được chẩn đoán mắc các bệnh ung thư được xác nhận có liên quan đến WTC.

Thị trưởng Mamdani cho biết vẫn còn nhiều người đủ điều kiện nhận hỗ trợ nhưng chưa tham gia chương trình, trong đó có những người từng sống gần Ground Zero nhưng chưa được tiếp cận thông tin và những người hiện sống ngoài New York.

Việc công bố tài liệu là kết quả của một vụ kiện do tổ chức 9/11 Health Watch khởi xướng nhằm buộc thành phố công khai hồ sơ.

Ben Chevat, Giám đốc điều hành 9/11 Health Watch, cho rằng các tài liệu mới sẽ giúp những người bị ảnh hưởng tiếp cận hỗ trợ liên bang và tạo cơ sở cho các nghiên cứu sâu hơn về hậu quả sức khỏe của vụ 11/9.

Khi được hỏi liệu việc chậm công bố hồ sơ trong nhiều năm có phải là một hành động “che giấu” hay không, ông Mamdani cho rằng nhiều chính quyền thành phố liên tiếp đã từ chối công bố những tài liệu mà người dân New York có quyền được biết.

Thành phố đã thiết lập một cổng thông tin để người dân tra cứu các tài liệu. Chính quyền New York dự kiến tiếp tục bổ sung hồ sơ trong những tháng tới, đồng thời cho phép công chúng xem và tải tài liệu miễn phí.