Nghệ sĩ Thành Lễ: Người bạn chân thành của các nghệ sĩ khuyết tật

Tính đến năm 2024, Ngọc Trong Tim đã tròn 15 năm hoạt động. Cuối năm 2024, người sáng lập Ngọc Trong Tim, nghệ sĩ Thành Lễ đã về Việt Nam để tham gia công tác thiện nguyện tại một số chùa và nhà thờ. Nhân dịp này, chúng tôi đã có dịp trao đổi cùng anh về ý nghĩa của Ngọc Trong Tim.

Chào anh Thành Lễ, do anh ít xuất hiện trong đời sống nghệ thuật trong nước nên nhiều thế hệ khán giả ít biết anh, xin anh giới thiệu đôi nét về bản thân?

Nghệ sĩ Thành Lễ: Tôi thi đậu vào khoa diễn viên kịch trường Cao đẳng Nghệ thuật sân khấu 2 (giờ là Đại học Sân khấu & điện ảnh TPHCM) vào năm 1984. Lớp tôi lúc ấy có 8 diễn viên, trong đó có Hoàng Sơn và Nhật Cường. Chủ nhiệm lớp tôi lúc đó là thầy Huy Thống. Chúng tôi lao vào học với tất cả đam mê và mong mỏi một ngày mình sẽ có cơ hội trở thành nghệ sĩ chuyên nghiệp. Nhưng sang năm thứ hai, một sự cố xảy ra khiến cuộc đời tôi rẽ sang bước ngoặt khác.

Đó là sự kiện gì, thưa anh?

Nghệ sĩ Thành Lễ: Thời của tôi học, sinh viên được nhận vô trường là cắt luôn hộ khẩu tại gia đình nhập vào trường. Đi học có học bổng nên trường quản lý sinh viên rất chặt chẽ. Một hôm có một lá thứ nặc danh gửi vào trường cáo buộc tôi là tú ông dắt gái. Tôi không hiểu vì sao chỉ với một lá thư không bằng chứng và vật chứng mà ban giám hiệu trường lúc đó đã quyết định đuổi học tôi. Tôi rất đau khổ vì nghệ thuật là đam mê, mà trở về nhà với lý do bị đuổi học quá xấu hổ. Tôi quyết định bằng mọi giá ở lại TPHCM.

Tôi xin vào ngủ nhờ ở văn phòng của phường vào ban đêm, còn ban ngày tôi kiếm việc làm để có cái ăn. Rất vất vả và tinh thần kiệt quệ vì uất ức. Quanh quẩn một lúc tôi nghe tin đoàn múa rối tuyển sinh, tôi đã ứng tuyển. Người phỏng vấn tôi lúc đó cũng là cô giáo của ngôi trường tôi vừa bị đuổi. Cô ra cho tôi đề bài tiểu phẩm chủ đề “Tôi bị oan”. Tôi bước ra sàn diễn và cứ thế đứng khóc nghẹn chứ không thoại, không diễn được gì thêm. Ấy vậy mà tôi được chọn. Tôi thuộc dạng có năng khiếu nên nhanh chóng học xong các kỹ thuật diễn rối. Ban ngày diễn rối còn ban đêm tôi đi hát vì tôi cũng có năng khiếu ca hát.

Lúc này, nghệ sĩ múa lửa Kim Ngân rất nổi tiếng với phong cách sexy, lạ lẫm, đi trước thời đại. Tôi kết hợp với chị thành cặp đôi ca sĩ và nghệ sĩ múa lửa Kim Ngân – Thành Lễ. Tôi hát nhạc sôi động và chị Kim Ngân múa rất nóng bỏng, chúng tôi nổi tiếng khắp các tụ điểm ca nhạc của Sài Gòn giữa thập niên 1980 qua đầu 1990. Sau đó, tôi sang Mỹ định cư.

Nghệ sĩ Teresa Mai là một thành viên của Ngọc Trong Tim nhận được bằng khen của chính phủ Mỹ

Vì sao anh sáng lập ra quỹ từ thiện Ngọc Trong Tim?

Nghệ sĩ Thành Lễ: Tôi có một người chị bị khuyết tật, và chị bị kỳ thị rất nặng. Thậm chí mẹ tôi còn bị nói rằng do ăn ở thiếu đức mà sinh ra quái thai. Điều này khiến tôi tổn thương. Trong thời gian ở Mỹ, tôi thấy sự kỳ thị này không lớn, ít ra là ứng xử bên ngoài, phần lớn người bình thường không xem thường người khuyết tật. Từ đây, tôi thành lập quỹ Ngọc Trong Tim để giúp người khuyết tật bằng cách tạo cơ hội việc làm cho họ, nhưng có lẽ tôi là nghệ sĩ nên những người được tôi giúp phần lớn là nghệ sĩ khuyết tật tại Việt Nam.

Cụ thể từ năm 2013, Ngọc Trong Tim đã lần lượt đưa các em nghệ sĩ khiếm thị, khiếm thính sang Mỹ trình diễn. Từ đó, đến giờ trung bình mỗi năm, chúng tôi đưa 4 em sang trình diễn phục vụ nghệ thuật cho kiều bào lẫn người Mỹ bản địa. Đây là những tour diễn kéo dài nên thu nhập các em rất tốt. Quan trọng là nhiều em trình diễn liên tục nên tạo được tên tuổi, còn đời sống vật chất ổn định, tự tin vào bản thân. Nhiều em đã tạo lập được cơ ngơi rất vững chắc tại Việt Nam, có em kết hôn với chồng Mỹ và nhập quốc tịch Mỹ. Hoạt động của Ngọc Trong Tim cũng nhận được nhiều bằng khen nhân đạo của chính phủ Hoa Kỳ.

Chương trình Ngọc Trong Tim nhận bằng khen của chính phủ Mỹ

Sự vận hành của Ngọc Trong Tim thế nào và nguồn kinh phí lấy từ đâu, thưa anh?

Nghệ sĩ Thành Lễ: Tôi là người sáng lập nhưng đứng tên giấy giờ còn có vài thành viên khác cùng chịu trách nhiệm pháp lý. Tôi đề ra các hướng hoạt động và lấy ý kiến chung. Về kinh phí, chúng tôi nhận sự đóng góp từ xã hội, phần đông là các cá nhân có tinh thần thiện nguyện đang sinh sống tại Mỹ. Tôi là người có khả năng trình diễn và tổ chức show, đạo diễn chương trình nên chúng tôi thường tự tổ chức nhiều hoạt động nghệ thuật và giải trí. Đây cũng là một nguồn thu nhập đáng kể nhưng cá nhân tôi vẫn nghèo vì mọi nguồn tiền dùng để vận hành quỹ. Đây là một chương trình thuần tính nhân đạo xã hội.

Dự định trong tương lai của Ngọc Trong Tim là gì, thưa anh?

Nghệ sĩ Thành Lễ: Tôi đang phác họa kế hoạch mở hẳn trung tâm tại Việt Nam. Ở đó, chúng tôi thành lập cơ sở nuôi dưỡng và đào tạo nghề cho người khuyết tật. Tôi cũng sẽ liên hệ đến các nơi sẵn sàng nhận nhân viên là người khuyết tật để tạo đầu ra việc làm cho các em. Bằng cách này, tôi nghĩ, quỹ chúng tôi sẽ giúp đỡ được nhiều người hơn.

Cảm ơn anh về buổi trò chuyện & chúc anh gặp mọi điều an lành!