Theo phương án thi THPT quốc gia 2019 mà Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đang xây dựng, nội dung đề thi nằm trong chương trình THPT, chủ yếu là lớp 12, bảo đảm phù hợp năng lực học sinh phổ thông, có độ phân hóa phù hợp. Câu hỏi được đề xuất từ nhiều nguồn, chú trọng từ nguồn đề xuất của các giáo viên, giảng viên, chuyên gia.
Đáng chú ý, quy trình xây dựng đề thi chính thức sẽ chú trọng cải tiến khâu phản biện và thẩm định để bảo đảm đề thi phù hợp với yêu cầu kỳ thi THPT quốc gia cả về độ khó và độ cân bằng giữa các mã đề.
Một chuyên gia tuyển sinh bày tỏ không ít băn khoăn vì quy trình xây dựng ngân hàng câu hỏi thi chuẩn hóa phục vụ ra đề thi THPT quốc gia mà Bộ GD&ĐT ban hành có tới 9 bước.
Điểm đặc biệt là các câu hỏi sau khi thẩm định sẽ được thử nghiệm, bảo đảm mỗi câu có tối thiểu 50 lượt học sinh làm thử, sau đó tiếp tục chỉnh sửa và thử nghiệm một lần nữa với ít nhất 50 lượt học sinh làm thử.
Sau khi hoàn thiện, câu hỏi được rà soát, lựa chọn để đưa vào ngân hàng thi chuẩn hóa. Như vậy, với những thay đổi như năm nay, Bộ GD&ĐT có thời gian cho việc xây dựng một ngân hàng đề thi đủ mạnh? Việc đưa đề thi cho học sinh làm thử thì đã có quy trình bảo mật hay chưa? Hàng nghìn học sinh được làm thử đề thi đang được hoàn thiện là không công bằng với những học sinh khác không được tiếp xúc câu hỏi thi thử, không biết về nội dung, dạng đề, độ khó - dễ để tập dượt trước kỳ thi quan trọng.
Bộ GD&ĐT cũng điều chỉnh đối với công tác coi thi. Theo đó, mỗi tỉnh tiếp tục tổ chức một hội đồng thi do sở GD&ĐT chủ trì nhưng việc điều động cán bộ, giảng viên trường ĐH, CĐ tham gia sẽ dựa trên nguyên tắc trường ở địa phương nào thì không tham gia phối hợp tại địa phương đó.
Túi đựng bài thi niêm phong bằng giấy mỏng chuyên dụng, dùng một lần. Các điểm thi và hội đồng thi sẽ đặt camera giám sát phòng chứa tủ đựng đề thi và bài thi 24/24 giờ.
Thay đổi quan trọng trong kỳ thi THPT quốc gia năm 2019 nằm ở khâu chấm thi. Dự kiến, công tác chấm thi trắc nghiệm do Bộ GD&ĐT chủ trì tổ chức chấm tập trung.
Phòng chấm thi có camera giám sát 24/24 giờ, cán bộ giám sát chấm trắc nghiệm phải am hiểu về công nghệ thông tin… Phần mềm chấm thi trắc nghiệm được sửa đổi, nâng cấp theo hướng phân quyền cụ thể và mã hóa dữ liệu để tránh người dùng can thiệp.
Cán bộ xử lý bài thi không thể biết mối liên hệ giữa thông tin cá nhân thí sinh với nội dung trả lời trắc nghiệm (đánh phách điện tử phiếu trả lời trắc nghiệm), người được cấp quyền truy cập có thể mở nhưng không sửa được thông tin…
Các trường ĐH, CĐ khi thông tin về tuyển sinh phải chỉ rõ phương thức tuyển sinh. Ngoài việc sử dụng kết quả thi THPT quốc gia, các trường có thể dùng phương thức khác để tuyển sinh…
Phát huy tính tự chủ
Việc công bố kết quả thi và xét công nhận tốt nghiệp cũng có nhiều thay đổi. Theo đó, Bộ GD&ĐT công bố thông tin tổng hợp, phân tích kết quả thi cùng các số liệu, biểu bảng thống kê và phổ điểm các môn thi; phối hợp các hội đồng thi công bố kết quả cho thí sinh. Khi xét tốt nghiệp, điểm các bài thi THPT quốc gia sẽ chiếm 70%, còn lại 30% là điểm trung bình năm lớp 12 của thí sinh.
Mục tiêu kết quả thi làm cơ sở để xét tuyển ĐH, CĐ sẽ được điều chỉnh theo hướng tăng cường phát huy tính tự chủ của các cơ sở giáo dục.
