Nhìn lại “Ký ức những năm tháng không quên” qua hơn 50 tác phẩm mỹ thuật

Hướng tới kỷ niệm 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945-2/9/2026), Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam khai mạc triển lãm chuyên đề “Ký ức những năm tháng không quên”.

Triển lãm giới thiệu hơn 50 tác phẩm hội họa, đồ họa và điêu khắc, được thể hiện bằng nhiều chất liệu như sơn dầu, sơn mài, lụa, bột màu, chì… Qua màu sắc, đường nét và hình khối, các tác phẩm gợi lại không khí lao động, sản xuất và kiến thiết quê hương trong một giai đoạn nhiều gian khó nhưng giàu khát vọng.

Một phần đáng chú ý của trưng bày dành cho đời sống nông nghiệp, nông thôn – nơi những công việc quen thuộc như cấy lúa, chống hạn, gieo mạ, thu hoạch hay đóng thuyền trở thành cảm hứng sáng tạo. Những tác phẩm như Cấy của Nguyễn Văn Bình, Tát nước chống hạn của Nguyễn Tư Nghiêm, Trên đồng cỏ nông trường Đồng Giao của Tạ Thúc Bình hay Gieo mạ - Gặt mùa của Huỳnh Phương Đông ghi lại vẻ đẹp bình dị của con người trong lao động.

Bên cạnh đó là những sáng tác phản ánh sự gắn kết giữa sản xuất, xây dựng hậu phương và nhiệm vụ bảo vệ đất nước. Việt Bắc (đắp đường) của Đào Đức, Tiếp vận Tây Nguyên của Nguyễn Như Huân và Lao động vì miền Nam của Thanh Ngọc, Trọng Cát cho thấy tinh thần đoàn kết, ý chí vượt khó của nhân dân trong những năm tháng chiến tranh.

Nhịp sống công nghiệp cũng hiện diện qua hình ảnh người thợ với đường nét khỏe khoắn, chắc chắn. Các tác phẩm Tổ lắp ráp Nhà máy đóng tàu Hải Phòng của Nguyễn Kao Thương, Công nhân mỏ của Nguyễn Sĩ Tốt góp phần khắc họa diện mạo của những công trường, nhà máy trong quá trình khôi phục và phát triển đất nước.

Không dừng lại ở những không gian lao động quy mô lớn, triển lãm còn hướng sự chú ý tới các phẩm chất được nuôi dưỡng trong đời sống hằng ngày. Đó là sự sẻ chia trong Đưa cơm ra đồng của Nguyễn Quốc Hùng, nét hồn nhiên của tuổi thơ qua Bé cho gà ăn của Nguyễn Phú Cường, tính trung thực trong Không tham của rơi của Đào Văn Can, hay tinh thần ham học hỏi được thể hiện trong Học hỏi lẫn nhau của Nguyễn Đỗ Cung và Nữ công nhân đứng đọc sách của Cần Thư Công.

Theo Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam Nguyễn Anh Minh, đề tài lao động và xây dựng đất nước từng thôi thúc nhiều họa sĩ, nhà điêu khắc đi tới các nhà máy, công trường, nông trường, vùng nông thôn và miền núi để trực tiếp quan sát, sáng tác. Bởi vậy, mỗi tác phẩm vừa mang dấu ấn cá nhân của nghệ sĩ, vừa lưu giữ một phần ký ức xã hội của đất nước.

Ông Nguyễn Anh Minh cho rằng: "Triển lãm không đơn thuần đưa công chúng trở lại một giai đoạn lịch sử, mà còn tôn vinh tình yêu lao động, tinh thần cống hiến và những phẩm chất tốt đẹp đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Từ ký ức ấy, triển lãm góp phần khơi dậy niềm tự hào và ý thức trách nhiệm trong công cuộc xây dựng đất nước hôm nay".

Sự hiện diện của đông đảo học sinh, sinh viên cũng tạo nên một điểm nhấn cho không gian trưng bày. Việc người trẻ dành sự quan tâm cho các tác phẩm mang giá trị lịch sử cho thấy di sản nghệ thuật vẫn đang được tiếp nhận bằng thái độ trân trọng và tri ân.

Triển lãm không chỉ giúp người xem hiểu thêm về hành trình của các thế hệ đi trước mà còn mở ra nguồn cảm hứng sáng tác. Sự đa dạng trong cách sử dụng màu sắc, chất liệu và ngôn ngữ tạo hình của mỗi nghệ sĩ đem lại cho sinh viên mỹ thuật nhiều gợi ý cho quá trình học tập, thực hành nghề nghiệp.