(Ngày Nay) -Từ hình tượng một giọt nước theo dòng sông Hồng, “Những lớp phù sa” mở ra hành trình khám phá đất, làng, con người và ký ức Bắc Bộ, nơi những giá trị văn hóa được bồi đắp và trao truyền qua nhiều thế hệ.
Tối 2/9, tại Nhà hát Thực hành Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội, chương trình nghệ thuật đương đại “Những lớp phù sa” chính thức công diễn. Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội và Công ty TNHH Sáng tạo nghệ thuật CNA phối hợp sản xuất, tác phẩm lựa chọn dòng sông Hồng và những lớp phù sa làm hình tượng xuyên suốt để kể câu chuyện về văn hóa Bắc Bộ.
Thay vì phục dựng một không gian Bắc Bộ xưa cũ, chương trình đặt các chất liệu truyền thống trong cuộc đối thoại với nghệ thuật đương đại, qua đó mang đến một cách tiếp cận mới đối với những giá trị văn hóa vốn quen thuộc.
Ý tưởng của “Những lớp phù sa” bắt đầu từ một hình ảnh giản dị: một giọt nước rời khỏi mây, theo dòng sông Hồng đi qua đất, làng và con người.
Trong hành trình ấy, giọt nước vừa là nhân vật, vừa đóng vai trò người dẫn chuyện. Từ một hành trình của tự nhiên, tác phẩm mở ra hành trình của văn hóa qua 5 hồi: Giọt nước – Làng – Chợ – Yêu – Hội.
Phù sa vốn được tạo nên từ những vật chất nhỏ bé được dòng sông mang theo và bồi đắp qua thời gian. Từ những lớp phù sa, đất đai trở nên màu mỡ, sự sống bén rễ và cộng đồng cư dân hình thành. Tác phẩm sử dụng quy luật ấy như một ẩn dụ cho sự hình thành và tiếp nối của văn hóa.
Lịch sử, ký ức, phong tục, tín ngưỡng và nghệ thuật cũng được bồi đắp qua thời gian, từ thế hệ này sang thế hệ khác. Vì vậy, không gian văn hóa Bắc Bộ trong tác phẩm không bắt đầu từ những biểu tượng lớn lao mà từ những hình ảnh gần gũi như làng quê, bến nước, cây đa, con đò, phiên chợ, làng nghề và những cuộc hẹn hò lứa đôi.
Đặc biệt, các làng nghề truyền thống trở thành một trong những nguồn chất liệu quan trọng của chương trình. Từ gốm, lụa, mây tre đan, sơn mài đến nhiều nghề thủ công khác, mỗi sản phẩm không chỉ mang giá trị vật chất mà còn chứa câu chuyện về vùng đất, kỹ nghệ và con người.
“Những lớp phù sa” sử dụng múa dân gian đương đại làm ngôn ngữ biểu đạt chính, kết hợp với hát ru, hát xẩm, hát văn và âm nhạc truyền thống. Câu chuyện không chỉ được kể bằng chuyển động của nghệ sĩ mà còn được dẫn dắt bởi âm nhạc, ánh sáng, hình ảnh và công nghệ. Hệ thống âm thanh vòm mở rộng không gian cảm nhận, từ tiếng thiên nhiên, tiếng mái chèo đến nhịp trống hội và những làn điệu dân gian.
Cách tiếp cận đa phương tiện được kỳ vọng giúp khán giả cảm nhận câu chuyện bằng cả thị giác và thính giác, đồng thời giảm bớt rào cản ngôn ngữ đối với du khách quốc tế. Theo ê-kíp sáng tạo, mục tiêu của tác phẩm không phải tái hiện nguyên trạng một Bắc Bộ trong quá khứ, mà đặt những chất liệu quen thuộc vào một không gian biểu đạt mới. Qua đó, truyền thống được nhìn lại bằng ngôn ngữ của sân khấu đương đại nhưng vẫn giữ những đặc trưng văn hóa làm nên bản sắc của vùng đất.
Với ý tưởng gốc của NSƯT Cao Ngọc Ánh, chương trình quy tụ ê-kíp sáng tạo hoạt động ở nhiều lĩnh vực nghệ thuật. NSND Trần Ly Ly đảm nhiệm kịch bản và tổng đạo diễn; nhạc sĩ Đặng Tiến Đạt (Đạt Kìm) giữ vai trò đạo diễn âm nhạc. NSƯT Cao Ngọc Ánh là chỉ đạo nghệ thuật, trong khi phần thiết kế sân khấu do Phùng Nam Thắng đảm nhiệm.
NSND Trần Ly Ly là một trong những gương mặt nổi bật của nghệ thuật múa đương đại Việt Nam, từng đảm nhận nhiều vai trò như nghệ sĩ múa, biên đạo, giảng viên và quản lý nghệ thuật. Bà cũng là tổng đạo diễn Lễ khai mạc và bế mạc SEA Games 31. Trong “Những lớp phù sa”, thế mạnh của NSND Trần Ly Ly trong việc chuyển hóa chất liệu dân gian và di sản văn hóa thành ngôn ngữ sân khấu đương đại tiếp tục được phát huy.
Ở phần âm nhạc, Đạt Kìm là nghệ sĩ gắn bó với âm nhạc dân tộc và từng tham gia, đảm nhiệm vai trò giám đốc âm nhạc tại nhiều chương trình, festival như Festival Bạc Liêu - 100 năm Dạ cổ hoài lang, Festival Cà phê Buôn Ma Thuột, Festival Hoa Đà Lạt, Festival Hang động Quảng Bình, Festival Trầm hương Nha Trang…
Sự kết hợp giữa tư duy sân khấu đương đại và chất liệu âm nhạc dân tộc tạo nên một không gian trình diễn trong đó truyền thống không đứng yên mà được phát triển bằng các phương thức biểu đạt mới.
Chương trình còn có sự tham gia của TS Vũ Tiến Dũng, TS - nghệ nhân hầu đồng Nguyễn Đức Hiền cùng các nghệ sĩ, biên đạo và chuyên gia trong lĩnh vực sân khấu, nghệ thuật thị giác, kỹ xảo, âm thanh và trang phục.
“Những lớp phù sa” không chỉ được định hướng như một chương trình biểu diễn đơn lẻ mà còn hướng tới việc trở thành một dự án nghệ thuật có đời sống lâu dài.
Theo kế hoạch, sau đêm công diễn đầu tiên, chương trình dự kiến được duy trì định kỳ vào cuối tuần tại Nhà hát Thực hành Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội. Đây cũng là định hướng của nhà trường trong việc mở rộng không gian thực hành nghệ thuật, từ một địa điểm phục vụ đào tạo trở thành nơi sáng tạo, biểu diễn và kết nối nghệ thuật với công chúng.
Việc duy trì chương trình được kỳ vọng góp phần hình thành một sản phẩm nghệ thuật gắn với văn hóa, làng nghề, di sản và du lịch văn hóa – những lĩnh vực đang được chú trọng trong phát triển công nghiệp văn hóa của Thủ đô.
Với khán giả trong nước, chương trình mang đến một góc nhìn mới đối với những chất liệu vốn quen thuộc của văn hóa Bắc Bộ. Với du khách quốc tế, hình ảnh sông Hồng, làng nghề, âm nhạc dân gian và nghệ thuật thị giác được kết nối thành một câu chuyện có thể cảm nhận mà không phụ thuộc quá nhiều vào ngôn ngữ.
Việc lựa chọn ngày 2/9 Quốc khánh Việt Nam cho đêm công diễn đầu tiên cũng tạo thêm một lớp ý nghĩa cho tác phẩm. Từ một giọt nước nhỏ bé, dòng sông được hình thành. Từ những hạt phù sa, đất đai trở nên màu mỡ. Và từ những lớp ký ức được trao truyền, văn hóa tiếp tục được gìn giữ, sáng tạo và nối dài qua các thế hệ.
(Ngày Nay) - Thứ trưởng Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc gắn kết các ưu tiên khí hậu quốc gia với vấn đề tài chính thông qua "Cầu nối Thực thi Khí hậu."
(Ngày Nay) - Nhằm mang đến một góc nhìn đầy mới mẻ về hình tượng phái đẹp trong thế giới của các tác phẩm truyện cổ tích dân gian Việt Nam, triển lãm “Tiếng vọng dân gian - Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam” chính thức diễn ra từ ngày 20/10 đến 8/11 tại không gian Nhà Thái học, di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội).
(Ngày Nay) - Văn phòng Chính phủ có văn bản số 545/TB-VPCP ngày 22/10/2026 thông báo kết luận của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, Chủ tịch Ủy ban quốc gia về an ninh hàng không và tạo thuận lợi hàng không tại Phiên họp thứ nhất của Ủy ban quốc gia này.
(Ngày Nay) - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 23/10 đã ký sắc lệnh bãi bỏ mức thuế nhập khẩu 50% đối với một số sản phẩm nông nghiệp và lâm nghiệp từ Canada, nhằm giảm bớt áp lực chi phí đối với các doanh nghiệp Mỹ phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu và hàng hóa từ quốc gia láng giềng, đặc biệt là tại các bang giáp biên giới phía Bắc như Maine và Michigan.
(Ngày Nay) - Theo một nghiên cứu do Quỹ Nghiên cứu Sao Paulo công bố ngày 22/10, trong giai đoạn 2010–2024, trung bình mỗi năm, khu vực rừng Amazon tại Brazil thải ra lượng carbon dioxide (CO2) nhiều hơn 1,17 tỷ tấn so với lượng khí hấp thụ được. Sự mất cân bằng này đang làm trầm trọng thêm tình trạng Trái Đất ấm lên, đồng thời làm suy giảm vai trò của rừng mưa nhiệt đới này là nơi điều hòa khí hậu nhiệt đới quan trọng nhất trên thế giới.
(Ngày Nay) - Chính phủ Indonesia đang tăng cường lực lượng và phương tiện chữa cháy rừng và đất tại tỉnh Đông Java - nơi các vụ cháy đang đe dọa những khu rừng bảo tồn và hệ sinh thái tại các điểm du lịch nổi tiếng như núi Arjuno, Bromo, Semeru, Butak và Ijen.
(Ngày Nay) - Bộ Công Thương vừa thông báo điều chỉnh giá bán xăng dầu từ 15 giờ hôm nay, theo đó xăng E10RON95-III giảm xuống ngưỡng 25.213 đồng/lít, dầu diesel 0.05S tăng lên 29.550 đồng/lít.
(Ngày Nay) - Trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động, doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động tái cấu trúc chiến lược, tài chính, công nghệ và nhân lực nhằm nâng cao khả năng thích ứng, củng cố sức cạnh tranh và hướng tới tăng trưởng bền vững.
(Ngày Nay) - Thành phố Hồ Chí Minh đang đẩy mạnh chuyển đổi năng lượng xanh, phát triển hạ tầng giao thông đô thị bền vững, kiểm soát phát thải phương tiện giao thông theo các mục tiêu bảo vệ môi trường.
(Ngày Nay) - Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 5 luật thuộc lĩnh vực Nội vụ đề xuất bổ sung ngày nghỉ hưởng nguyên lương; cắt giảm giấy phép, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh.
