Theo thông tin đăng tải trên Zing.vn, phát biểu tại cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Ngoại giao ngày 28/5, Phó phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Đoàn Khắc Việt khẳng định: “Việt Nam có đầy đủ bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lý để khẳng định chủ quyền không thể tranh cãi của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa phù hợp với luật pháp quốc tế. Mọi hoạt động tại các quần đảo này mà không được sự cho phép của Việt Nam là vi phạm chủ quyền của Việt Nam và vi phạm luật pháp quốc tế”.
 Phó phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Việt Nam Đoàn Khắc Việt. - Ảnh: Bộ Ngoại giao. |
Trước đó, Hoàn Cầu Thời Báo, cơ quan ngôn luận của đảng Cộng sản Trung Quốc, ngày 19/5 đưa tin binh sĩ Trung Quốc đồn trú trái phép trên đảo Phú Lâm, thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam, thu hoạch 750 kg rau xanh vào ngày 12/5, nhờ thử nghiệm công nghệ “biến cát thành đất trồng”.
Hoàn Cầu Thời Báo cho biết thêm rằng nhiệt độ nóng, độ ẩm cao, độ mặn cao khiến việc trồng trọt ở các quần đảo rất khó khăn.
Tờ báo này còn cho biết việc trồng được rau sẽ dẫn đến các bước tiếp theo như nuôi lợn, gà, nhờ vậy sẽ phục vụ cho toan tính của Trung Quốc muốn nói được rằng đảo này có thể hỗ trợ cộng đồng tự sinh sống, hòng thách thức phán quyết năm 2016 của Tòa Trọng tài Thường trực (PCA).
Nhưng phán quyết năm 2016 của PCA khẳng định các “đảo đá không thích hợp cho con người đến ở và có đời sống kinh tế riêng không có vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa”.
Toà kết luận rằng quy định này phụ thuộc vào khả năng khách quan của các cấu trúc khi chúng ở tình trạng tự nhiên để có thể duy trì một cộng đồng dân cư ổn định hoặc các hoạt động kinh tế mà không phụ thuộc vào các nguồn lực từ bên ngoài hoặc hoàn toàn chỉ có tính chất khai thác.
Toà cũng nhận thấy rằng sự có mặt của các nhân viên công vụ trên các cấu trúc là phụ thuộc vào sự hỗ trợ từ bên ngoài và không phản ánh khả năng khách quan, tự nhiên của các cấu trúc.
 Binh lính Trung Quốc đồn trú trái phép trên đảo Phú Lâm thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam thu hoạch rau xanh trồng trên cát - Ảnh chụp màn hình Hoàn Cầu thời báo |
Trong một diễn biến có liên quan, báo Tuổi Trẻ dẫn lời của nhà phân tích người Mỹ - Zachary Haver cho rằng, Phú Lâm ở Hoàng Sa cũng như Chữ Thập ở Trường Sa vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn cung từ đảo Hải Nam. Tuy nhiên, gần đây Trung Quốc đã tăng tốc các nỗ lực đảm bảo khả năng tự cung tự cấp trên các thực thể này.
Đá Chữ Thập thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam đã bị Trung Quốc chiếm đóng và cải tạo trái phép thành đảo nhân tạo bất chấp sự lên án của Việt Nam và cộng đồng quốc tế.
Đây vừa là nơi tiếp liệu, cung cấp nhu yếu phẩm cho các tàu công vụ Trung Quốc vừa là nơi đặt trụ sở của cái gọi là quận đảo Nam Sa mà Bắc Kinh ngang ngược tuyên bố hồi tháng trước.
Theo ông Haver, ngoài công nghệ trồng rau trên cát, Bắc Kinh còn ngang nhiên xây trái phép các cơ sở sản xuất điện và khử nước mặn trên Phú Lâm. Chính quyền cái gọi là thành phố Tam Sa mà Trung Quốc tự tiện đặt ra để quản lý Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam gần đây còn chiêu dụ "dân thường" đến sinh sống bằng các khoản trợ cấp và nhà ở miễn phí.
"Trung Quốc thường thử nghiệm các mô hình ở Phú Lâm trước khi áp dụng tại các thực thể khác trên Biển Đông. Bắc Kinh đã bắt đầu tiến hành các động thái đáng chú ý ở Đảo Cây thuộc quần đảo Hoàng Sa. Việc mở rộng mô hình ở Phú Lâm sang các thực thể nhân tạo khác tại Trường Sa là chuyện sớm chiều", ông Haver cảnh báo.
Việt Nam đã nhiều lần phản đối mạnh mẽ việc thành lập cái gọi là thành phố Tam Sa và yêu cầu Trung Quốc hủy bỏ các quyết định sai trái liên quan. Tuy nhiên Trung Quốc vẫn ngang nhiên lặp đi lặp lại các hành động xem thường luật quốc tế bất chấp là một nước lớn.
Theo đài CGTN của chính phủ Trung Quốc, "hiện có khoảng 1.800 cư dân sinh sống ở Tam Sa". Hồi năm 2016, Bắc Kinh đã ngang ngược cho hạ cánh 2 máy bay dân sự xuống đá Chữ Thập để thử nghiệm mức độ an toàn của đường băng xây bất hợp pháp trên thực thể này.
