Phát hiện chưa từng có trong lịch sử thiên văn học

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Các nhà thiên văn học vừa phát hiện một hệ sao đôi kỳ lạ, gồm hai sao lùn trắng - những lõi sao đã chết và cực kỳ đậm đặc - đang bị cuốn vào một định mệnh khốc liệt.
Ảnh minh họa. Nguồn: AFP
Ảnh minh họa. Nguồn: AFP

Theo một nghiên cứu công bố trên Nature Astronomy, các nhà thiên văn học vừa phát hiện một hệ sao đôi kỳ lạ, gồm hai sao lùn trắng – những lõi sao đã chết và cực kỳ đậm đặc – đang bị cuốn vào một định mệnh khốc liệt: một vụ nổ siêu tân tinh loại 1a với 4 giai đoạn nổ liên tiếp chưa từng được ghi nhận trước đây.

Hai sao lùn trắng này đang nằm trong một hệ nhị phân – nghĩa là chúng bị ràng buộc với nhau bằng lực hấp dẫn – trong Dải Ngân Hà, cách Trái Đất chỉ khoảng 160 năm ánh sáng.

Dù kích thước chỉ tương đương hoặc nhỉnh hơn Trái Đất đôi chút, nhưng khối lượng của chúng lại vô cùng lớn: một ngôi sao bằng 83% khối lượng Mặt Trời, còn ngôi sao kia là 72%.

Theo nhà nghiên cứu James Munday làm việc tại Đại học Warwick (Anh) - tác giả chính của nghiên cứu, đây là cặp sao lùn trắng có tổng khối lượng lớn nhất từng được phát hiện.

Hai ngôi sao quay quanh nhau với chu kỳ chỉ khoảng 14 tiếng, nhanh đến mức khoảng cách giữa chúng nhỏ hơn 25 lần so với khoảng cách giữa Sao Thủy và Mặt Trời. Khoảng cách ấy ngày một thu hẹp khi hệ thống mất năng lượng - một quá trình chậm rãi kéo dài hàng tỷ năm.

Và rồi, định mệnh sẽ gọi tên chúng. Một khi 2 sao lùn tiến đủ gần, ngôi sao nặng hơn - do lực hấp dẫn mạnh hơn – sẽ bắt đầu hút vật chất từ ngôi sao nhẹ hơn.

Khi khối lượng tăng vượt ngưỡng cho phép, 2 ngôi sao sẽ kích hoạt chuỗi phản ứng nhiệt hạch dữ dội tạo ra vụ nổ siêu tân tinh loại 1a, lần này không chỉ một mà tận 4 tầng nổ liên tiếp.

Nhà thiên văn học Ingrid Pelisoli - đồng tác giả nghiên cứu - giải thích: “Sao lùn trắng có cấu trúc nhiều lớp giống như củ hành: lõi gồm carbon và oxy, bao quanh bởi lớp helium và lớp hydrogen. Khi ngôi sao nhẹ hơn truyền khối lượng cho ngôi sao nặng hơn, lớp helium của ngôi sao nặng hơn sẽ trở nên quá dày, gây ra vụ nổ đầu tiên. Làn sóng xung kích từ đó sẽ kích hoạt vụ nổ thứ hai ở lõi carbon-oxy. Sau đó, ngôi sao nhẹ hơn cũng phát nổ theo cách tương tự – helium trước, rồi lõi carbon-oxy.”

Theo tính toán của các nhà khoa học, tất cả quá trình đó sẽ diễn ra trong chưa đầy 4 giây và dự kiến sẽ xảy ra trong khoảng 22,6 tỷ năm nữa. Khi đó, nếu Trái Đất – hiện mới 4,5 tỷ năm tuổi – còn tồn tại, chúng ta sẽ chứng kiến một quầng sáng chói gấp 10 lần Mặt Trăng trên bầu trời đêm.

Ông James Munday cho biết nếu khoảng cách giữa hai ngôi sao xa hơn, có thể chúng đã ung dung tự tại, không va chạm nhau.

Ông nêu rõ: “Trong một quỹ đạo rộng hơn, chúng hoàn toàn có thể tồn tại ổn định mà không xảy ra tai họa nào. Nhưng lần này, chúng tôi biết chắc vụ nổ sẽ xảy ra và sẽ thắp sáng một phần của Dải Ngân Hà”.

Trao tặng nhiều phần quà cho các bạn giao lưu, viết cảm nhận, ước mơ, vẽ tranh, tô màu
500 cuốn sách chuyền tay nhau trong “Mở Sách – Mở Tương Lai”
(Ngày Nay) -Trong chuỗi hưởng ứng Ngày sách và Văn hóa đọc Việt Nam, chương trình “Mở Sách – Mở Tương Lai” tiếp tục hành trình mang “chuyến xe tri thức” đến với các bạn nhỏ Trường Tiểu học Tân Đông Hiệp, phường Tân Đông Hiệp, TPHCM hôm 25/4.
Dấu ấn về công cuộc bài trừ tham nhũng của Tả quân Lê Văn Duyệt, tiêu biểu là việc xét xử Phó tổng trấn Huỳnh Công Lý (tương truyền là cha vợ vua Minh Mạng) đã tạo nên sức hấp dẫn kỳ lạ cho nhân vật Lê Văn Duyệt trên sân khấu.
“Đức Tả quân Lê Văn Duyệt” và 9 phiên bản nghệ thuật
(Ngày Nay) -Tối 25/4, tại Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang, đông đảo khán giả mộ điệu và người yêu thích lịch sử đã đến thưởng thức vở cải lương lịch sử “Đức Tả quân Lê Văn Duyệt - Người mang 9 án tử” (tác giả: Phạm Văn Quý, chỉnh lý và chuyển thể: Võ Tử Uyên, đạo diễn: NSƯT Hoa Hạ).
Khai mạc triển lãm 51 năm - Bản hùng ca thống nhất
Khai mạc triển lãm 51 năm - Bản hùng ca thống nhất
(Ngày Nay) - Sáng 24/4, tại Trung tâm Triển lãm 45 Tràng Tiền (Hà Nội), Báo Tiền Phong khai mạc triển lãm ảnh “51 năm - Bản hùng ca thống nhất”, mở ra hành trình cảm xúc đặc biệt tái hiện khát vọng độc lập và sức sống mãnh liệt của dân tộc qua hơn nửa thế kỷ.
Tọa đàm “Xuất bản trong thời đại AI” được tổ chức nhân kỷ niệm 3 năm thành lập ANA Hà Nội (26/4/2023 - 26/4/2026)
AI đã thay đổi “cuộc chơi” của ngành xuất bản như thế nào?
(Ngày Nay) - Xu hướng xuất bản thế giới năm 2026 cho thấy công nghệ kỹ thuật số và đặc biệt là AI đã chuyển dịch từ một công cụ hỗ trợ sang một thực thể tham gia sâu vào chuỗi giá trị. Đó là thách thức mà hội thảo “Xuất bản trong thời đại AI” đưa ra vào chiều ngày 24/4.
Những tín hiệu về khả năng Mỹ - Iran "tiếp xúc âm thầm" ở Pakistan
Những tín hiệu về khả năng Mỹ - Iran "tiếp xúc âm thầm" ở Pakistan
(Ngày Nay) - Bất chấp những phủ nhận công khai về khả năng diễn ra đàm phán tại thủ đô Islamabad của Pakistan, những gì diễn ra hiện tại gợi lại những thời điểm trước đây khi cả hai bên vừa theo đuổi tiếp xúc vừa duy trì lập trường cứng rắn trước công chúng.