Phát hiện chưa từng có trong lịch sử thiên văn học

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Các nhà thiên văn học vừa phát hiện một hệ sao đôi kỳ lạ, gồm hai sao lùn trắng - những lõi sao đã chết và cực kỳ đậm đặc - đang bị cuốn vào một định mệnh khốc liệt.
Ảnh minh họa. Nguồn: AFP
Ảnh minh họa. Nguồn: AFP

Theo một nghiên cứu công bố trên Nature Astronomy, các nhà thiên văn học vừa phát hiện một hệ sao đôi kỳ lạ, gồm hai sao lùn trắng – những lõi sao đã chết và cực kỳ đậm đặc – đang bị cuốn vào một định mệnh khốc liệt: một vụ nổ siêu tân tinh loại 1a với 4 giai đoạn nổ liên tiếp chưa từng được ghi nhận trước đây.

Hai sao lùn trắng này đang nằm trong một hệ nhị phân – nghĩa là chúng bị ràng buộc với nhau bằng lực hấp dẫn – trong Dải Ngân Hà, cách Trái Đất chỉ khoảng 160 năm ánh sáng.

Dù kích thước chỉ tương đương hoặc nhỉnh hơn Trái Đất đôi chút, nhưng khối lượng của chúng lại vô cùng lớn: một ngôi sao bằng 83% khối lượng Mặt Trời, còn ngôi sao kia là 72%.

Theo nhà nghiên cứu James Munday làm việc tại Đại học Warwick (Anh) - tác giả chính của nghiên cứu, đây là cặp sao lùn trắng có tổng khối lượng lớn nhất từng được phát hiện.

Hai ngôi sao quay quanh nhau với chu kỳ chỉ khoảng 14 tiếng, nhanh đến mức khoảng cách giữa chúng nhỏ hơn 25 lần so với khoảng cách giữa Sao Thủy và Mặt Trời. Khoảng cách ấy ngày một thu hẹp khi hệ thống mất năng lượng - một quá trình chậm rãi kéo dài hàng tỷ năm.

Và rồi, định mệnh sẽ gọi tên chúng. Một khi 2 sao lùn tiến đủ gần, ngôi sao nặng hơn - do lực hấp dẫn mạnh hơn – sẽ bắt đầu hút vật chất từ ngôi sao nhẹ hơn.

Khi khối lượng tăng vượt ngưỡng cho phép, 2 ngôi sao sẽ kích hoạt chuỗi phản ứng nhiệt hạch dữ dội tạo ra vụ nổ siêu tân tinh loại 1a, lần này không chỉ một mà tận 4 tầng nổ liên tiếp.

Nhà thiên văn học Ingrid Pelisoli - đồng tác giả nghiên cứu - giải thích: “Sao lùn trắng có cấu trúc nhiều lớp giống như củ hành: lõi gồm carbon và oxy, bao quanh bởi lớp helium và lớp hydrogen. Khi ngôi sao nhẹ hơn truyền khối lượng cho ngôi sao nặng hơn, lớp helium của ngôi sao nặng hơn sẽ trở nên quá dày, gây ra vụ nổ đầu tiên. Làn sóng xung kích từ đó sẽ kích hoạt vụ nổ thứ hai ở lõi carbon-oxy. Sau đó, ngôi sao nhẹ hơn cũng phát nổ theo cách tương tự – helium trước, rồi lõi carbon-oxy.”

Theo tính toán của các nhà khoa học, tất cả quá trình đó sẽ diễn ra trong chưa đầy 4 giây và dự kiến sẽ xảy ra trong khoảng 22,6 tỷ năm nữa. Khi đó, nếu Trái Đất – hiện mới 4,5 tỷ năm tuổi – còn tồn tại, chúng ta sẽ chứng kiến một quầng sáng chói gấp 10 lần Mặt Trăng trên bầu trời đêm.

Ông James Munday cho biết nếu khoảng cách giữa hai ngôi sao xa hơn, có thể chúng đã ung dung tự tại, không va chạm nhau.

Ông nêu rõ: “Trong một quỹ đạo rộng hơn, chúng hoàn toàn có thể tồn tại ổn định mà không xảy ra tai họa nào. Nhưng lần này, chúng tôi biết chắc vụ nổ sẽ xảy ra và sẽ thắp sáng một phần của Dải Ngân Hà”.

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Có dữ liệu mới có Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số
Thủ tướng Phạm Minh Chính: Có dữ liệu mới có Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số
(Ngày Nay) - Chiều 12/1, kết luận Phiên họp thứ Nhất của Ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu trực tuyến với 34 tỉnh, thành phố trong cả nước, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng ban Chỉ đạo yêu cầu thời gian tới phải thực hiện 5 đột phá chiến lược về dữ liệu số, với phương châm: Quyết liệt trong hành động, kết quả là thước đo, đồng bộ trong triển khai, dữ liệu là tài sản, hạ tầng dữ liệu là nền tảng, kinh tế dữ liệu là mũi nhọn, an ninh dữ liệu là trọng yếu và người dân, doanh nghiệp là trung tâm.
Triển lãm “Sắc màu hữu nghị” kết nối Việt Nam - Hàn Quốc
Triển lãm “Sắc màu hữu nghị” kết nối Việt Nam - Hàn Quốc
(Ngày Nay) - Chiều 12/1, tại Nhà triển lãm Mỹ thuật (16 Ngô Quyền, Hà Nội), triển lãm “Sắc màu hữu nghị” chính thức khai mạc, giới thiệu tới công chúng 69 tác phẩm của các họa sĩ Việt Nam và Hàn Quốc. Sự kiện do Trung tâm UNESCO Mỹ thuật Hà Nội phối hợp với Hiệp hội trao đổi nghệ thuật quốc tế Hàn Quốc tổ chức.
Các bác sĩ Bệnh viện Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện phẫu thuật nội soi 3D thay van động mạch chủ kết hợp bắc cầu mạch vành. Ảnh: TTXVN phát
Lần đầu tiên phẫu thuật nội soi 3D thay van động mạch chủ kết hợp bắc cầu mạch vành​
(Ngày Nay) - Ngày 12/1, thông tin từ Bệnh viện Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, các bác sĩ của đơn vị đã thực hiện thành công ca phẫu thuật nội soi 3D thay van động mạch chủ kết hợp bắc cầu mạch vành. Đây là bệnh nhân đầu tiên được thực hiện 2 kỹ thuật phẫu thuật tim cùng lúc bằng hệ thống nội soi 3D.
WHO tự hào là đối tác của Chính phủ Việt Nam
WHO tự hào là đối tác của Chính phủ Việt Nam
(Ngày Nay) - Trong báo cáo đăng tải trên trang chủ, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) mới đây nhận định rằng, trong khuôn khổ chương trình cải cách rộng lớn trong năm 2025, Chính phủ Việt Nam đã đưa ra cam kết mạnh mẽ cho những thay đổi trong lĩnh vực y tế và đề ra những tham vọng táo bạo cho ngành y tế.
Thủ tướng Phạm Minh Chính với học sinh Trường phổ thông vùng cao Việt Bắc, Thái Nguyên. Ảnh: Dương Giang/TTXVN.
Thủ tướng: Xây dựng trường học khu vực miền núi, đồng bào dân tộc để gieo chữ, giữ nước
(Ngày Nay) - Ngày 11/1, tại tỉnh Thái Nguyên, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính dự Lễ khởi công dự án đầu tư cơ sở vật chất cho Trường phổ thông vùng cao Việt Bắc và các trường dự bị đại học thuộc Bộ Dân tộc và Tôn giáo – những công trình chào mừng Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV.