Phát hiện chưa từng có trong lịch sử thiên văn học

0:00 / 0:00
0:00
(Ngày Nay) - Các nhà thiên văn học vừa phát hiện một hệ sao đôi kỳ lạ, gồm hai sao lùn trắng - những lõi sao đã chết và cực kỳ đậm đặc - đang bị cuốn vào một định mệnh khốc liệt.
Ảnh minh họa. Nguồn: AFP
Ảnh minh họa. Nguồn: AFP

Theo một nghiên cứu công bố trên Nature Astronomy, các nhà thiên văn học vừa phát hiện một hệ sao đôi kỳ lạ, gồm hai sao lùn trắng – những lõi sao đã chết và cực kỳ đậm đặc – đang bị cuốn vào một định mệnh khốc liệt: một vụ nổ siêu tân tinh loại 1a với 4 giai đoạn nổ liên tiếp chưa từng được ghi nhận trước đây.

Hai sao lùn trắng này đang nằm trong một hệ nhị phân – nghĩa là chúng bị ràng buộc với nhau bằng lực hấp dẫn – trong Dải Ngân Hà, cách Trái Đất chỉ khoảng 160 năm ánh sáng.

Dù kích thước chỉ tương đương hoặc nhỉnh hơn Trái Đất đôi chút, nhưng khối lượng của chúng lại vô cùng lớn: một ngôi sao bằng 83% khối lượng Mặt Trời, còn ngôi sao kia là 72%.

Theo nhà nghiên cứu James Munday làm việc tại Đại học Warwick (Anh) - tác giả chính của nghiên cứu, đây là cặp sao lùn trắng có tổng khối lượng lớn nhất từng được phát hiện.

Hai ngôi sao quay quanh nhau với chu kỳ chỉ khoảng 14 tiếng, nhanh đến mức khoảng cách giữa chúng nhỏ hơn 25 lần so với khoảng cách giữa Sao Thủy và Mặt Trời. Khoảng cách ấy ngày một thu hẹp khi hệ thống mất năng lượng - một quá trình chậm rãi kéo dài hàng tỷ năm.

Và rồi, định mệnh sẽ gọi tên chúng. Một khi 2 sao lùn tiến đủ gần, ngôi sao nặng hơn - do lực hấp dẫn mạnh hơn – sẽ bắt đầu hút vật chất từ ngôi sao nhẹ hơn.

Khi khối lượng tăng vượt ngưỡng cho phép, 2 ngôi sao sẽ kích hoạt chuỗi phản ứng nhiệt hạch dữ dội tạo ra vụ nổ siêu tân tinh loại 1a, lần này không chỉ một mà tận 4 tầng nổ liên tiếp.

Nhà thiên văn học Ingrid Pelisoli - đồng tác giả nghiên cứu - giải thích: “Sao lùn trắng có cấu trúc nhiều lớp giống như củ hành: lõi gồm carbon và oxy, bao quanh bởi lớp helium và lớp hydrogen. Khi ngôi sao nhẹ hơn truyền khối lượng cho ngôi sao nặng hơn, lớp helium của ngôi sao nặng hơn sẽ trở nên quá dày, gây ra vụ nổ đầu tiên. Làn sóng xung kích từ đó sẽ kích hoạt vụ nổ thứ hai ở lõi carbon-oxy. Sau đó, ngôi sao nhẹ hơn cũng phát nổ theo cách tương tự – helium trước, rồi lõi carbon-oxy.”

Theo tính toán của các nhà khoa học, tất cả quá trình đó sẽ diễn ra trong chưa đầy 4 giây và dự kiến sẽ xảy ra trong khoảng 22,6 tỷ năm nữa. Khi đó, nếu Trái Đất – hiện mới 4,5 tỷ năm tuổi – còn tồn tại, chúng ta sẽ chứng kiến một quầng sáng chói gấp 10 lần Mặt Trăng trên bầu trời đêm.

Ông James Munday cho biết nếu khoảng cách giữa hai ngôi sao xa hơn, có thể chúng đã ung dung tự tại, không va chạm nhau.

Ông nêu rõ: “Trong một quỹ đạo rộng hơn, chúng hoàn toàn có thể tồn tại ổn định mà không xảy ra tai họa nào. Nhưng lần này, chúng tôi biết chắc vụ nổ sẽ xảy ra và sẽ thắp sáng một phần của Dải Ngân Hà”.

Nhà lãnh đạo Kim Jong Un tái đắc cử Tổng Bí thư Đảng Lao động Triều Tiên
Nhà lãnh đạo Kim Jong Un tái đắc cử Tổng Bí thư Đảng Lao động Triều Tiên
(Ngày Nay) - ãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) ngày 22/2 đưa tin Đại hội lần thứ IX của Đảng Lao động Triều Tiên, đang diễn ra tại thủ đô Bình Nhưỡng, đã hoàn toàn ủng hộ và thông qua đề xuất bầu nhà lãnh đạo Kim Jong Un tiếp tục giữ cương vị Tổng Bí thư Đảng Lao động Triều Tiên.
Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình phát biểu chúc Tết cán bộ, chiến sĩ Cục Cảnh sát kinh tế, Bộ Công an nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Ảnh: Phạm Kiên/TTXVN
Phó Thủ tướng Thường trực thăm, chúc Tết cán bộ, chiến sĩ Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu
(Ngày Nay) - Trong không khí ấm áp đầu xuân, chiều 22/2, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình đã đến thăm và chúc Tết cán bộ, chiến sĩ Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03, Bộ Công an) - đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới.
ADN cá hồi và astaxanthin mở ra xu hướng chống lão hóa toàn diện
ADN cá hồi và astaxanthin mở ra xu hướng chống lão hóa toàn diện
(Ngày Nay) - Trong bối cảnh ô nhiễm môi trường, ánh nắng nhiệt đới gay gắt, căng thẳng và thiếu ngủ ngày càng phổ biến, các chuyên gia da liễu nhận định lão hóa da đang diễn ra sớm hơn và phức tạp hơn. Điều này thúc đẩy sự chuyển dịch từ các phương pháp chăm sóc bề mặt sang chiến lược chống lão hóa toàn diện, kết hợp bảo vệ từ bên trong cơ thể với phục hồi từ bên ngoài.
Cảnh báo hiện tượng thời tiết cực đoan gia tăng tại Italy
Cảnh báo hiện tượng thời tiết cực đoan gia tăng tại Italy
(Ngày Nay) - Một nghiên cứu của Cơ quan quốc gia Italy về Công nghệ mới, Năng lượng và Phát triển kinh tế bền vững (ENEA), được công bố gần đây, cho thấy vào cuối thế kỷ này, Italy và toàn bộ lưu vực Địa Trung Hải dự kiến phải đối mặt với nhiệt độ gia tăng và lượng mưa trung bình giảm.