Phát hiện dải sáng xanh trên sao Hỏa

Cơ quan vũ trụ châu Âu (ESA) lần đầu tiên quan sát thấy dải sáng màu xanh lá cây xung quanh một hành tinh không phải Trái Đất.
Đồ họa mô phỏng tàu quỹ đạo ExoMars và dải sáng xanh trên bầu khí quyển sao Hỏa. - Ảnh: ESA.
Đồ họa mô phỏng tàu quỹ đạo ExoMars và dải sáng xanh trên bầu khí quyển sao Hỏa. - Ảnh: ESA.

Bầu khí quyển của các hành tinh như Trái Đất và sao Hỏa phát sáng liên tục cả ngày lẫn đêm do ánh sáng Mặt Trời tương tác với các nguyên tử và phân tử trung hòa trong khí quyển. Sự phát sáng vào hai thời điểm đối lập trong ngày được gây ra bởi hai cơ chế khác nhau. Trong khi ánh sáng xanh vào ban đêm xuất hiện do các phân tử tách rời kết hợp lại, sự phát sáng vào ban ngày là do Mặt Trời trực tiếp kích thích các nguyên tử và phân tử như nitơ và oxy.

Trên Trái Đất, hiện tượng xuất hiện khá mờ nhạt và được quan sát rõ nhất trên quỹ đạo tầm thấp, như từ vị trí của Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS). Tại các hành tinh khác, rất khó để săn lùng dải sáng xanh mờ nhạt này bởi chúng bị lấn át bởi bề mặt sáng của thiên thể.

"Dải sáng xanh xung quanh Trái Đất được quan sát rõ nhất vào ban đêm. Khi đó, các nguyên tử oxy trong bầu khí quyển phát ra một bước sóng ánh sáng đặc biệt", tác giả chính của nghiên cứu Jean-Claude Gérard từ Đại học de Liège của Bỉ cho hay. "Sự phát sáng này cũng được dự đoán là tồn tại trên sao Hỏa từ 40 năm trước nhưng đến nay chúng tôi mới tìm thấy nó nhờ tàu quỹ đạo ExoMars".

Phát hiện dải sáng xanh trên sao Hỏa ảnh 1

Dải sáng xanh trên bầu khí quyển Trái Đất nhìn từ ISS. - Ảnh: NASA.

Jean-Claude cùng các đồng nghiệp đã sử dụng Máy quang phổ tử ngoại và quang phổ khả kiến (UVIS), một trong những công cụ tiên tiến nhất của ExoMars, để nghiên cứu bầu khí quyển của "hành tinh đỏ" trong chế độ quan sát đặc biệt từ tháng 4 đến tháng 12 năm ngoái.

"Các quan sát trực tiếp trước đây không thu được bất kỳ ánh sáng xanh nào, vì vậy chúng tôi quyết định điều chỉnh UVIS hướng vào phần rìa của sao Hỏa, giống như cách các phi hành gia chụp ảnh hiện tượng từ ISS", đồng tác giả của nghiên cứu  Ann Carine Vandaele từ Viện Royalutéomomie Spatiale de Belgique của Bỉ cho biết thêm.

Nhóm nghiên cứu đã quét bầu khí quyển sao Hỏa ở độ cao từ 20 đến 400 km và phát hiện ánh sáng xanh ở tất cả độ cao; trong đó, dải sáng xuất hiện rõ nhất ở cách bề mặt khoảng 80 km.

Dựa trên các mô hình máy tính, các nhà khoa học nhận thấy ánh sáng xanh trên sao Hỏa chủ yếu có nguồn gốc từ quá trình phân rã carbon dioxide - chiếm 95% bầu khí quyển hành tinh - thành carbon monixide và oxy. Các nguyên tử oxy này phát sáng trong cả ánh sáng khả kiến và tia cực tím; trong đó, phát sáng khả kiến mạnh gấp 16,5 lần so với tia cực tím.

Phát hiện mới này là chìa khóa để mô tả bầu khí quyển hành tinh và các hiện tượng liên quan như cực quang. Bằng cách giải mã cấu trúc của tầng khí quyển phát sáng xanh trên sao Hỏa, các nhà thiên văn học có thể hiểu rõ hơn về phạm vi độ cao vẫn chưa được khám phá, đồng thời theo dõi sự thay đổi của nó khi hoạt động của Mặt Trời thay đổi và khi sao Hỏa di chuyển trên quỹ đạo quanh ngôi sao.

Theo Vnexpress
TIN LIÊN QUAN
(Ảnh: CNN)
Vẻ đẹp mê hoặc của những nhà thờ bỏ hoang tại châu Âu
(Ngày Nay) -  Cùng chiêm ngưỡng bộ sưu tập ảnh về  những nhà thờ, nhà nguyện và tu viện bị bỏ hoang tại châu Âu của nhiếp ảnh gia người Pháp Francis Meslet - người đã dành hơn một thập kỷ để lưu giữ lại vẻ đẹp lịch sử và tôn giáo của những công trình này. 
Hình tượng Hồ Chủ tịch được tái hiện sinh động. (Ảnh: Tiền Phong)
Chống tham nhũng cùng Đêm trắng
(Ngày Nay) -  Đêm trắng - vở diễn mấy chục năm trước, nay được làm mới vẫn mang hơi thở sống động của thời đại. Đó là tinh thần chống tham nhũng, là niềm tin của nhân dân dành cho Đảng và Bác Hồ.
Ông Biden khóc khi nhắc tới con trai quá cố
Ông Biden khóc khi nhắc tới con trai quá cố
(Ngày Nay) - Trước khi rời Delaware cho lễ nhậm chức ở Washington, Tổng thống đắc cử Joe Biden hôm thứ Ba đã gửi lời tri ân đầy cảm xúc tới những cử tri ở quê nhà và người con trai quá cố Beau Biden.
UNAIDS kêu gọi đối xử tôn trọng và công bằng với cộng đồng LGBT ở Uganda
UNAIDS kêu gọi đối xử tôn trọng và công bằng với cộng đồng LGBT ở Uganda
(Ngày Nay) - UNAIDS, Chương trình phối hợp của Liên Hợp Quốc về HIV/AIDS lo ngại rằng việc phỉ báng cộng đồng đồng tính nữ, đồng tính nam, song tính và chuyển giới (LGBT) ở Uganda có thể dẫn đến bạo lực gia tăng, kỳ thị và phân biệt đối xử và làm giảm khả năng tiếp cận với các dịch vụ liên quan đến HIV và các dịch vụ thiết yếu khác của cộng đồng này. Trong một cuộc phỏng vấn trên phương tiện truyền thông gần đây, Tổng thống Yoweri Museveni, đã mô tả việc trở thành LGBT là một "sự lệch lạc".
Ảnh minh họa.
Phấn đấu đến 2025 cả nước có trên 3.000 hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao
Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang lấy ý kiến góp ý của nhân dân đối với dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Kế hoạch phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã giai đoạn 2021 – 2025. Theo đó, dự thảo đặt mục tiêu phấn đấu đến năm 2025 cả nước có trên 3.000 hợp tác xã (HTX) ứng dụng công nghệ cao. 
Mùa đông nên ăn thực phẩm gì để giúp cơ thể khỏe mạnh
Mùa đông nên ăn thực phẩm gì để giúp cơ thể khỏe mạnh
(Ngày Nay) - Thời tiết thay đổi thất thường, nhiệt độ chênh lệch giữa ngày và đêm lớn trong mùa đông khiến cơ thể khó thích nghi; những người có sức đề kháng kém như người già, trẻ em dễ mắc các bệnh: cảm cúm, viêm phế quản, viêm phổi...