Phát hiện dấu tích bệnh ung thư hiếm gặp trong hóa thạch khủng long

Mầm mống của một căn bệnh vẫn còn tồn tại trong xã hội ngày nay đã được tìm thấy trong hóa thạch của một con khủng long mỏ vịt có niên đại 66 triệu năm.
Tổn thương do hội chứng LCH để lại trên xương khủng long.
Tổn thương do hội chứng LCH để lại trên xương khủng long.

Khi nghiên cứu hóa thạch hai đốt xương đuôi của khủng long mỏ vịt (hadrosaur) tại Công viên Khủng long ở miền nam tỉnh Alberta, Canada, các nhà nghiên cứu tại Đại học Tel Aviv ở Israel phát hiện nhiều lỗ sâu hoắm bất thường. Họ tiếp tục so sánh xương đốt sống của vật mẫu với xương của hai bệnh nhân mắc hội chứng mô bào LCH (Langerhans cell histiocytosis), một căn bệnh hiếm gặp gây khó chịu và đau đớn cho trẻ nhỏ, nhất là bé trai.

Chẩn đoán bệnh dựa vào xương và hóa thạch là việc hết sức phức tạp, bởi dấu vết xuất hiện trên vật mẫu có thể do nhiều căn bệnh gây ra, rất khó xác định nguyên nhân chính xác. Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Hila May, trưởng phòng thí nghiệm y học tiến hóa thuộc khoa Y (Đại học Tel Aviv), tổn thương do chứng LCH gây ra trên xương của bệnh nhân khá đặc trưng, phù hợp với các đặc điểm trên hóa thạch xương của khủng long mỏ vịt.

“Công nghệ mới cho phép chúng tôi kiểm tra tổn thương trong cấu trúc xương của vật mẫu, cũng như tái tạo lại hình dáng khối u và hệ thống mạch máu nuôi dưỡng chúng”, cô nói. “Quá trình phân tích đã chứng minh đây đúng là LCH. Đây là lần đầu tiên hội chứng này được xác nhận xuất hiện trên cơ thể khủng long”. Ở người, LCH được xem là một dạng ung thư hiếm gặp. Tuy nhiên, May cho biết các chuyên gia vẫn đang tranh cãi về khái niệm này, bởi trong một số trường hợp, bệnh nhân LCH có thể tự khỏi.

“Bệnh nhân mắc hội chứng LCH thường là trẻ em từ 2 đến 10 tuổi. Khi mắc bệnh, các khối u sẽ bắt đầu xuất hiện trong xương bệnh nhân gây đau đớn. Song, trong đa số trường hợp, những khối u này có khả năng tự biến mất mà không cần đến sự can thiệp của bác sĩ”, cô nói.

Khủng long mỏ vịt trưởng thành có chiều cao khoảng 10 m và nặng đến vài tấn. Loài khủng long này thường tụ tập theo đàn, tồn tại từ 66 đến 80 triệu năm trước. Giống như bao sinh vật khác, khủng long cũng có lúc nhiễm bệnh, song tư liệu về các căn bệnh của chúng thu thập được qua nghiên cứu hóa thạch vẫn còn quá ít ỏi. Tuy nhiên, các nhà khoa học đã tìm thấy bằng chứng cho thấy có một số khủng long bạo chúa từng bị bệnh gout, và loài khủng long ăn cỏ Iguanodon có thể đã bị viêm xương khớp.

Ung thuw là một chứng bệnh phức tạp và khó chẩn đoán dựa trên hóa thạch, nhưng giới khoa học có cơ sở tin rằng khủng long cũng là nạn nhân của căn bệnh này. Các tác giả cho biết phát hiện trên có thể giúp nền y học thế giới càng thêm tiến bộ, thông qua việc phát triển lĩnh vực nghiên cứu diễn biến và triệu chứng của bệnh qua thời gian dài. Khi đã nắm được biểu hiện của chứng bệnh ở nhiều loài sinh vật khác nhau và cách chúng sống sót qua quá trình sàng lọc tự nhiên, chúng ta có thể tìm ra những phương pháp mới hơn, hiệu quả hơn để đối phó với những bệnh dịch truyền từ động vật sang người, chẳng hạn nhưCOVID-19, HIV và bệnh lao.

Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
Trưng bày 300 hiện vật, hình ảnh khảo cổ ven biển và hải đảo
(Ngày Nay) - Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam, ngày 15/11, Bảo tàng - Thư viện Bà Rịa-Vũng Tàu (Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh) tổ chức khai mạc Không gian trưng bày chuyên đề “Khảo cổ học ven biển, hải đảo Thành phố Hồ Chí Minh - Những phát hiện mới giai đoạn 2020 -2025”.
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
Huế triển khai ba chính sách giảm phí tham quan di tích để kích cầu du lịch
(Ngày Nay) - Chiều 15/11, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế (thành phố Huế) cho biết, thành phố đã ban hành các quyết định triển khai ba chính sách giảm phí tham quan các điểm di tích thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế dành cho du khách sử dụng các tuyến giao thông du lịch mới, khách tham dự hội nghị, hội thảo, triển lãm (du lịch MICE) và khách sử dụng dịch vụ khám, chữa bệnh (du lịch y tế). Đây là các chính sách nhằm kích cầu du lịch của UBND thành phố Huế.
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
Nga tái khẳng định lập trường đàm phán về Ukraine
(Ngày Nay) - Ngày 15/11, Ngoại trưởng Sergei Lavrov khẳng định lập trường đàm phán của Moskva về Ukraine tiếp tục hướng tới các mục tiêu do Tổng thống Vladimir Putin đề ra hồi tháng 6/2024. Trong khi đó, phía Mỹ cho biết đang thúc đẩy đối thoại trực tiếp giữa Nga và các nước châu Âu về giải pháp cho cuộc xung đột.
Nghệ sĩ Đặng Văn Phúc chụp hình với một tiểu thương của khu chợ
“Chạm Đồng Xuân”: khám phá những “kho báu” nghệ thuật ẩn giấu trong lòng chợ
(Ngày Nay) - Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 từ 13-28/11/2026 , chương trình “Chạm Đồng Xuân”, với sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB), mang đến một hành trình trải nghiệm nghệ thuật độc đáo, nơi công chúng có thể tìm kiếm những “kho báu” sáng tạo ẩn mình giữa không gian giao thương tuổi đời hơn một thế kỷ.
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
TP. HCM: Dàn sao châu Á hội tụ tại Asian Television Awards
(Ngày Nay) - Lễ trao giải Giải thưởng Truyền hình giải trí Châu Á lần thứ 31 - năm 2026 (31 st Asian Television Awards 2026 - ATA2026) diễn ra trong hai đêm 13 và 14/11/2026 tại Nhà hát Hòa Bình, TP.Hồ Chí Minh, quy tụ hơn 400 nghệ sĩ, nhà sản xuất, nhà làm phim và lãnh đạo các đài truyền hình châu Á và Việt Nam.
Các tác giả giao lưu, chia sẻ tâm huyết sáng tác sách tranh thiếu nhi tại chương trình “Gọi tên yêu thương, ươm mầm cảm xúc” vào sáng 14/11.
Các tác giả tìm cách giữ sức hút cho sách tranh thiếu nhi thời AI
(Ngày Nay) - Trước sự phát triển của AI và các hình thức đọc số, những người viết sách tranh thiếu nhi lựa chọn đầu tư vào câu chuyện, hình ảnh và cảm xúc; đồng thời đề cao vai trò đồng hành của cha mẹ để nuôi dưỡng thói quen đọc, giúp trẻ gắn bó với sách từ những năm đầu đời.