Dự thảo Thông tư này sẽ thay thế Thông tư 51/2011/TT-BGDĐT ngày 03/11/2011 quy định về đánh giá định kỳ quốc gia kết quả học tập của học sinh trong các cơ sở giáo dục phổ thông của Bộ trưởng Bộ GDĐT.
Khắc phục khó khăn, vướng mắc, hạn chế trong việc thực hiện đánh giá diện rộng
Thông tư hiện hành chỉ áp dụng đối với các kỳ đánh giá định kỳ cấp quốc gia do Việt Nam chủ trì, nhằm đánh giá kết quả học tập của học sinh trong các cơ sở giáo dục phổ thông, mà chưa điều chỉnh đối với các kỳ đánh giá quốc tế có sự tham gia của Việt Nam.
Tuy nhiên, thời gian qua và trong những năm tới, Việt Nam đã, đang và sẽ tiếp tục tham gia nhiều chương trình đánh giá quốc tế như PISA (Chương trình đánh giá học sinh quốc tế lứa tuổi 15 của OECD); SEA-PLM (Chương trình đánh giá kết quả học tập của học sinh tiểu học khu vực Đông Nam Á); TALIS (Chương trình đánh giá quốc tế về dạy và học của OECD). Các chương trình này đều do Bộ GDĐT chủ trì, đồng thời hướng dẫn triển khai nghiêm túc, đồng bộ, thống nhất trên toàn quốc tới các tỉnh, thành phố và cơ sở giáo dục.
Để phù hợp với tình hình thực tế, dự thảo Thông tư mới đã mở rộng bao gồm cả “Đánh giá diện rộng quốc gia” và “Đánh giá diện rộng quốc tế” (được giải thích tại Điều 2). Nội dung này hiện được cụ thể hóa tại Điều 10 – Thực hiện các thỏa thuận quốc tế.
Dự thảo mới đã quy định rõ việc phân cấp, phân quyền và trách nhiệm của các bên liên quan. Đồng thời, xác định cụ thể cơ cấu, thành phần, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cách thức tổ chức thực hiện của Ban Điều hành, Ban Kĩ thuật cấp quốc gia, cũng như cơ cấu thành phần và nhiệm vụ của Hội đồng khảo sát cấp tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương (quy định tại Điều 4 và Điều 5 của Dự thảo).
Dự thảo mới đã điều chỉnh cả nội dung và hình thức đánh giá. Cụ thể, nội dung đánh giá là các yêu cầu cần đạt đối với những môn học tham gia đánh giá, được quy định trong chương trình giáo dục phổ thông hiện hành (theo khoản 1, Điều 7 của Dự thảo).
Thực hiện khảo sát trên giấy, trên máy vi tính hoặc kết hợp cả hai hình thức (theo khoản 3, Điều 8 của dự thảo). Trong trường hợp cần thiết để phục vụ yêu cầu quản lý nhà nước, Bộ trưởng Bộ GDĐT có thể bổ sung các kỳ khảo sát, bên cạnh các kỳ khảo sát định kỳ cấp quốc gia và quốc tế.
Một số điểm mới đáng chú ý khác
Đánh giá dựa trên các yêu cầu cần đạt đối với các môn học tham gia đánh giá, được quy định trong chương trình giáo dục phổ thông hiện hành. Dự thảo chú trọng đánh giá năng lực vận dụng kiến thức, kỹ năng của học sinh trong giải quyết các vấn đề liên quan đến học tập và cuộc sống. Ngoài ra, bổ sung việc đánh giá môn Tiếng Anh đối với học sinh lớp 9 và lớp 11 (quy định tại Điều 7 Dự thảo).
Sở GDĐT có trách nhiệm tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương bố trí ngân sách địa phương hoặc huy động các nguồn tài trợ hợp pháp khác (nếu có) để thực hiện các chương trình đánh giá diện rộng cấp quốc gia theo quy định. Đồng thời, ban hành kế hoạch và văn bản chỉ đạo các cơ quan, ban, ngành tại địa phương phối hợp với ngành Giáo dục triển khai thực hiện các chương trình này (quy định tại khoản 1, Điều 12).
Kinh phí thực hiện các chương trình đánh giá diện rộng cấp quốc gia do các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương bố trí, sử dụng từ nguồn ngân sách Nhà nước và các nguồn hỗ trợ hợp pháp từ tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước, theo quy định của Luật Ngân sách và các văn bản pháp luật hiện hành có liên quan (quy định tại khoản 2, Điều 14 Dự thảo).
Việc ban hành Thông tư mới thay thế Thông tư 51/2011/TT-BGDĐT ngày 03/11/2011 có ý nghĩa quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu phát triển hệ thống đánh giá diện rộng cấp quốc gia của Việt Nam. Khi được ban hành, Thông tư mới sẽ góp phần cung cấp định kỳ các thông tin khách quan, tin cậy về chất lượng giáo dục phổ thông; đồng thời là cơ sở để đề xuất chính sách và giải pháp đổi mới hoạt động dạy và học, đáp ứng yêu cầu triển khai Chương trình giáo dục phổ thông, nâng cao chất lượng và thúc đẩy hội nhập quốc tế của giáo dục phổ thông Việt Nam.
