Thị trường bất động sản còn nhiều điểm nghẽn
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, cả nước hiện có 2.221 dự án nhà ở thương mại, đất nền và bất động sản du lịch đang triển khai, với tổng quy mô vốn khoảng 6,87 triệu tỷ đồng. Trong đó, 1.850 dự án đang xây dựng, quy mô 775.992 căn, lô, nền; 76 dự án đã hoàn thành với 29.455 căn, lô, nền.
Giá chung cư và đất nền trên thị trường thứ cấp có xu hướng giảm so với quý II/2026 nhưng vẫn ở mức cao tại các đô thị lớn. Chi phí đầu tư xây dựng, chi phí vốn gia tăng, thanh khoản còn thấp, giao dịch chủ yếu tập trung tại các dự án có pháp lý đầy đủ, vị trí thuận lợi. Dư nợ tín dụng đối với hoạt động kinh doanh bất động sản đạt khoảng 2,594 triệu tỷ đồng, tăng 1,7% so với ngày 31/7/2026. Trong quý III, tính đến ngày 18/9, các doanh nghiệp bất động sản phát hành khoảng 36.950 tỷ đồng trái phiếu.
Bộ Xây dựng cho biết, việc tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp và người mua nhà còn khó khăn; chi phí vốn tăng làm ảnh hưởng đến sức mua, khả năng hấp thụ và thanh khoản của thị trường. Theo báo cáo của 27/34 địa phương, lượng bất động sản tồn kho tại các dự án trong quý III khoảng 51.950 căn, nền, tăng so với quý II. Cả nước vẫn còn khoảng 5.012 dự án gặp khó khăn, vướng mắc cần xử lý.
Về phát triển nhà ở xã hội, lũy kế đến nay, cả nước có 947 dự án đang triển khai, quy mô 910.933 căn, tổng mức đầu tư khoảng 841.338 tỷ đồng. Số dự án đã hoàn thành, khởi công và được chấp thuận chủ trương đầu tư đạt 91% chỉ tiêu của Đề án 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội.
Trong 9 tháng, cả nước có 170 dự án hoàn thành với quy mô 46.962 căn và 128 dự án khởi công, quy mô 183.293 căn. Có 21 địa phương có khả năng hoàn thành hoặc vượt chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, trong khi 6 địa phương khó có khả năng hoàn thành, gồm Hà Nội, Huế, Cần Thơ, Thái Nguyên, Tây Ninh và Đồng Tháp.
Đối với nhà ở cho thuê, các địa phương đăng ký hoàn thành 17.176 căn trong năm 2026. Đến hết quý III, cả nước hoàn thành 8.314 căn, đạt 48% kế hoạch. Bộ Xây dựng ước tính cả năm có thể hoàn thành 18.049 căn, đạt 105% chỉ tiêu.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh, thời gian tới, Bộ Xây dựng sẽ phối hợp với các cơ quan của Quốc hội hoàn thiện các dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI. Đồng thời, tập trung tháo gỡ dứt điểm các dự án tồn đọng, đưa các dự án đã được xử lý vướng mắc vào vận hành, tăng nguồn cung; phấn đấu hoàn thành chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê giai đoạn 2026-2030, tăng tỷ lệ nhà ở xã hội cho thuê, thuê mua và theo dõi sát thị trường để kiểm soát tín dụng, phòng ngừa rủi ro.
Thúc đẩy dòng vốn vào phân khúc nhà ở xã hội
Tại phiên họp, các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội đã báo cáo tiến độ triển khai xây dựng nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội, thị trường bất động sản, tình hình cung – cầu, bố trí vốn tín dụng. Nhiều ý kiến cho rằng việc tiếp cận tín dụng còn rất khó khăn, đồng thời nêu các giải pháp tháo gỡ vướng mắc trong lĩnh vực này.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Ngọc Cảnh cho hay, tín dụng bất động sản tiếp tục tăng trưởng, song lĩnh vực này chủ yếu có nhu cầu vốn trung và dài hạn, trong khi nguồn vốn huy động của ngân hàng phần lớn là ngắn hạn, tiềm ẩn rủi ro thanh khoản khi khách hàng không trả nợ đúng hạn. Vì vậy, cần có giải pháp đa dạng hóa các kênh huy động vốn cho thị trường bất động sản.
Đối với chương trình cho vay nhà ở xã hội, cho vay đối với người trẻ dưới 35 tuổi để mua nhà ở xã hội, đến cuối tháng 8/2026, dư nợ đạt hơn 51 nghìn tỷ đồng, trong đó tại Ngân hàng Chính sách xã hội là hơn 26 nghìn tỷ đồng và tại các ngân hàng thương mại là hơn 25 nghìn tỷ đồng.
Để thúc đẩy dòng vốn vào phân khúc nhà ở xã hội, Ngân hàng Nhà nước đề nghị Bộ Xây dựng tiếp tục minh bạch hóa thị trường, hoàn thiện cơ sở dữ liệu và nghiên cứu phân loại các loại hình bất động sản để định hướng phát triển phù hợp; chú trọng tăng nguồn cung nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân.
Ngân hàng Nhà nước cũng kiến nghị Bộ Tài chính hoàn thiện quy định về thị trường chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp nhằm tạo nguồn vốn dài hạn cho bất động sản; Bộ Nông nghiệp và Môi trường nghiên cứu hoàn thiện chính sách đất đai phục vụ phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê. Các địa phương cần đẩy nhanh thủ tục đầu tư, xây dựng, ưu tiên bố trí quỹ đất và tập trung thực hiện các giải pháp hoàn thành chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê được giao.
Nhằm đáp ứng nhu cầu vốn phát triển nhà ở xã hội năm 2026 và giai đoạn đến năm 2030, Tổng Giám đốc Ngân hàng Chính sách xã hội Nguyễn Thị Hằng kiến nghị Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ và Bộ Tài chính quan tâm rà soát, bổ sung 3.175 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước; đồng thời cho phép ngân hàng phát hành trái phiếu với quy mô tương ứng 50% để bổ sung nguồn vốn, bảo đảm tổng nguồn lực khoảng 6.500 tỷ đồng phục vụ cho vay nhà ở xã hội trong năm 2026.
Khơi thông nguồn lực, tăng nguồn cung
Nhấn mạnh thời gian còn lại của năm 2026 rất ngắn, khối lượng công việc lớn, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Trưởng ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản, yêu cầu các bộ, ngành, địa phương quyết liệt triển khai các chủ trương, chính sách về phát triển nhà ở và thị trường bất động sản. Bộ Xây dựng tiếp thu đầy đủ ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cơ quan thẩm tra và các thành viên Chính phủ để hoàn thiện hai dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), bảo đảm thể chế hóa đầy đủ các định hướng tại Nghị quyết số 21-NQ/TW và Thông báo số 64-TB/VPTW. Trong đó, nghiên cứu chế tài phù hợp đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng nhằm hạn chế đầu cơ.
Các bộ, ngành, địa phương quyết tâm hoàn thành chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê năm 2026 và giai đoạn 2026-2030; tăng tỷ lệ nhà ở xã hội cho thuê, phát triển nhà ở gắn với nhu cầu thực tế, đồng bộ hạ tầng, tránh tình trạng nhà ở bỏ hoang, gây lãng phí. Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính phủ về kết quả thực hiện chỉ tiêu được giao.
Phó Thủ tướng yêu cầu tập trung xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng, kéo dài; đưa các dự án đã tháo gỡ vướng mắc vào vận hành, khai thác, khơi thông nguồn lực và tăng nguồn cung, nhất là nhà ở có giá phù hợp với khả năng chi trả của người dân. Đồng thời, theo dõi sát thị trường, điều hành linh hoạt các công cụ tín dụng, thuế, đất đai, kiểm soát rủi ro, ngăn chặn đầu cơ, thổi giá và xử lý nghiêm vi phạm.
Phó Thủ tướng cũng giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành, địa phương, đơn vị. Trong đó, Bộ Xây dựng được giao rà soát, thống nhất số liệu, phân loại địa phương theo chỉ tiêu tại Nghị quyết số 303/NQ-CP; đánh giá tồn kho bất động sản, nhà tái định cư và nhà thuộc tài sản công chưa sử dụng, đề xuất chuyển đổi công năng phục vụ cho thuê, phát triển nhà ở xã hội. Bộ cũng phải đôn đốc cập nhật, chuẩn hóa dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản.
Bộ Công an phối hợp kết nối, chia sẻ dữ liệu dân cư phục vụ xác định đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội, bảo đảm an ninh hệ thống thông tin và xử lý nghiêm hành vi lừa đảo, môi giới trái phép, trục lợi chính sách nhà ở xã hội. Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư pháp, Bộ Xây dựng bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất về chế độ sử dụng đất, giao đất, cho thuê đất, miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê giữa dự án Luật Đất đai với dự án Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản. Bộ Tài chính nghiên cứu cơ chế bố trí vốn nhà nước phát triển nhà ở cho thuê.
Phó Thủ tướng lưu ý Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo các tổ chức tín dụng tăng khả năng tiếp cận vốn, hướng dòng tín dụng vào nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, phấn đấu giảm lãi suất cho vay đồng thời kiểm soát chặt chẽ rủi ro tín dụng đối với lĩnh vực bất động sản. Ngân hàng Chính sách xã hội bảo đảm nguồn vốn và đẩy mạnh giải ngân cho vay mua, thuê mua nhà ở xã hội, xây dựng mới hoặc cải tạo, sửa chữa nhà để ở; đơn giản hóa thủ tục cho vay, tạo thuận lợi cho người dân tiếp cận vốn vay ưu đãi.
Các địa phương phải rà soát nhu cầu nhà ở theo từng nhóm đối tượng, bố trí đủ quỹ đất sạch tại vị trí thuận lợi, đồng bộ hạ tầng; đơn giản hóa thủ tục theo cơ chế một cửa, một đầu mối, tháo gỡ vướng mắc dự án và chủ động điều tiết cung - cầu phù hợp thực tế.
