Khám phá này đã khiến các nhà khảo cổ hết sức kinh ngạc, từ đó đưa ra suy đoán rằng trong xã hội Nam Mỹ cổ đại, nữ giới cùng với nam giới đóng vai trò bình đẳng trong việc săn bắn và nuôi sống bộ lạc.
"Các xã hội săn bắn hái lượm hiện đại đều đặt vai trò săn bắn vào tay người đàn ông. Nhưng trong các nhóm người sinh sống ở châu Mỹ cách đây hàng nghìn năm, có tới một nửa số thợ săn thú lớn là phụ nữ", nhà khảo cổ học Randall Haas thuộc Đại học California, cho biết.
Cho đến nay, nhiều nhà nghiên cứu đã coi những viên đá được mài sắc nhọn và những vật dụng săn bắn điển hình khác được đặt trong mộ phụ nữ cổ đại là công cụ cắt hoặc cạo.
Nhà khảo cổ học Ashley Smallwood thuộc Đại học Louisville ở Kentucky (Mỹ) cho biết: “Đã đến lúc ngừng nghĩ những nữ thợ săn thú cổ đại là hình tượng hiếm gặp. Vai trò giới trong các nhóm săn bắn hái lượm hiện đại không thể áp dụng cho những người cổ đại".
Vào năm 2018, nhóm khảo cổ của Randall Haas đã khai quật một điểm cao ở miền Nam Peru có tên là Wilamaya Patjxa, họ đã tìm thấy 5 hố chôn chứa 6 thi thể. Đáng chú ý trong một hố chôn có một phụ nữ trẻ từ 17-19 tuổi, bên cạnh người này có một bộ công cụ bằng đá dùng để săn thú lớn bao gồm 4 ngọn giáo nhọn.
Các dụng cụ bằng đá khác, và một khối bột màu, được chôn cùng với người này có lẽ được sử dụng để cắt rời con mồi, lấy tủy xương, lột da.
Một hố chôn khác chứa hài cốt của một người đàn ông từ 25 đến 30 tuổi có hai mũi giáo, cho thấy người này cũng đã từng săn những động vật lớn. Giới tính của cả hai thợ săn được xác định với sự trợ giúp của protein dành riêng cho nữ hoặc nam được chiết xuất từ răng.
Để hiểu rõ hơn về mức độ săn bắn của phụ nữ cổ đại, nhóm của Haas đã xem xét bằng chứng từ 429 thi thể được khai quật tại 107 địa điểm trên khắp châu Mỹ. Những địa điểm này có niên đại từ khoảng 6.000 đến 12.500 năm trước.
Trong số những thi thể xác định được giới tính, có tới 11 người là nữ thợ săn. Các nhà nghiên cứu ước tính trung bình có tới 30-50% phụ nữ châu Mỹ cổ đại tham gia hoạt động săn bắn.
