Tế bào thần kinh như… cảnh sát giao thông trong não người

[Ngày Nay] - Khoa học thần kinh - nghiên cứu về bộ não đã có niên đại từ năm 1700 trước Công nguyên ở Ai Cập cổ đại - dù người Ai Cập cổ đại cho rằng bộ não chỉ là thứ “nhồi nhét” trong đầu để giữ hộp sọ không bị lõm. Ngay cả các nhà khoa học trước kia cũng từng tin rằng hình dạng đầu quyết định trí thông minh của con người.
Tế bào thần kinh như… cảnh sát giao thông trong não người

Nhưng khi khoa học đã sáng tỏ, chúng ta biết mỗi vùng của não có nhiệm vụ khác nhau. Các tế bào não được chia thành hai loại chính: Tế bào thần kinh - những tế bào “suy nghĩ” và glia - những tế bào có chức năng hỗ trợ tế bào thần kinh thực hiện tốt công việc của chúng. Tế bài thần kinh và glia bao gồm 10.000 loại tế bào thần kinh khác nhau.

Mới đây, các nhà khoa học tìm thấy một tế bào bí ẩn nữa. Đó là “tế bào tầm xuân” - một loại nơ ron mới và phức tạp. Loại nơ ron này không chỉ mới và hiếm, nó còn liên quan đến một số quá trình não phức tạp nhất của con người.

Các nhà nghiên cứu lần đầu tiên khám phá ra nơ ron này thông qua kính hiển vi ở những lát mô não người. Loại tế bào này có sự biểu hiện gen độc đáo, hình dạng khác biệt và các mối liên kết rộng khắp với các tế bào thàn kinh khác.

Tế bào thần kinh như… cảnh sát giao thông trong não người ảnh 1

Họ gọi chúng là “tế bào tầm xuân” bởi chúng trông như quả của cây tầm xuân với nhiều đuôi dài, mảnh và chúng có sắc đỏ ấn tượng.

Các tế bào thần kinh mới thuộc về một nhóm các dây thần kinh được gọi là tế bào thần kinh ức chế. Lớp tế bào thần kinh này hoạt động bằng cách tắt các dây thần kinh khác, làm chậm hoặc ngừng phát tín hiệu. Hãy tưởng tượng các tế bào thần kinh ức chế như cảnh sát giao thông của não. Nếu không có cảnh sát giao thông xung quanh, các phương tiện giao thông sẽ di chuyển tự do. Tuy nhiên, khi có cảnh sát giao thông điều khiển, các phương tiện sẽ dừng lại và sẽ không di chuyển cho đến khi cảnh sát cho phép. Đó là cách tế bào thần kinh ức chế ảnh hưởng đến các tế bào lân cận. Nếu các tế bào thần kinh ức chế hoạt động - các dây thần kinh lân cận sẽ tắt. Bằng cách “điều khiển phương tiện” trong não của con người, các dây thần kinh ức chế giúp quản lý cách con người trải qua đau đớn, kiểm soát cách cơ bắp của con người di chuyển và nhiều hơn thế…

Cho đến nay, các nhà khoa học mới chỉ phát hiện ra loại tế bào nào có trong não người. Chúng chưa từng xuất hiện trong não của các loài chuột. Điều này có nghĩa là các “tế bào tầm xuân” là một trong những tế bào làm cho bộ não người phát triển hơn so với bộ não của một số loài động vật có vú khác.

“Tế bào tầm xuân” cũng rất hiếm. Các nhà nghiên cứu cho biết rằng các tết bào này chiếm 10% của lớp đầu tiên của vỏ não mới - phần tiến hóa muộn nhất của vỏ não cho phép chúng ta nghe và nhìn.Nghiên cứu này của nhóm nghiên cứu phối hợp giữa Đại học Szeged (Hungary) và Viện Khoa học não Allen (Mỹ) cho thấy “tế bào tầm xuân” có liên quan trực tiếp tới bệnh tâm thần - chứng bệnh chỉ phổ biến ở con người. Việc tìm ra tế bào tầm xuân sẽ giúp các bác sĩ và các nhà khoa học có những bước nghiên cứu đột phá về các bệnh tâm thần.

Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh và ông Từ Châu - Quyền Tổng lãnh sự quán Trung Quốc tại TPHCM trao giải Nhất cuộc thi dịch văn học Việt - Trung, Trung - Việt 2026 cho bạn Nguyễn Ngọc Kim Ánh - sinh viên ĐH KHXH&NV (ĐH Quốc gia TPHCM)
Trao giải cuộc thi dịch văn học Việt - Trung, Trung - Việt 2026
(Ngày Nay) -Sáng 20/10, tại ĐH Hoa Sen (TPHCM), cuộc thi dịch văn học Việt - Trung, Trung - Việt mùa 2 năm 2026 đã chính thức trao giải, với sự tham dự của Quyền Tổng lãnh sự quán Trung Quốc tại TPHCM, các hội viên Hội Nhà văn TPHCM và nhà văn Nguyễn Nhật Ánh - vừa được dịch một số tác phẩm sang Hoa ngữ và sẽ phát hành tại quốc gia tỷ dân.
Phát triển du lịch văn hóa Ninh Bình trong không gian mới từ phụng dưỡng thiên nhiên đến phát triển kinh tế di sản
Phát triển du lịch văn hóa Ninh Bình trong không gian mới từ phụng dưỡng thiên nhiên đến phát triển kinh tế di sản
(Ngày Nay) - Đối với Ninh Bình, đây không chỉ là nhận thức mà còn là định hướng xuyên suốt trong quá trình xây dựng chiến lược phát triển ngành du lịch. Ninh Bình nhận thức rằng: Di sản không chỉ là ký ức và tài sản của quá khứ, mà còn là nguồn lực quan trọng cho phát triển hôm nay và mai sau.
Lãnh đạo tỉnh Quảng Trị kiểm tra tiến độ xây dựng Trường Phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở Đakrông.
Quảng Trị dự kiến thí điểm dạy tiếng Lào tại 2 trường nội trú vùng biên từ năm học 2027 - 2028
(Ngày Nay) - Từ năm học 2027 - 2028, tỉnh Quảng Trị dự kiến thí điểm dạy tiếng Lào cho học sinh lớp 6 tại Trường Phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở Đakrông và Trường Phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở Dân Hóa. Chương trình hướng tới tăng cường giao lưu ngôn ngữ, văn hóa và thúc đẩy quan hệ hữu nghị giữa các địa phương khu vực biên giới Việt Nam – Lào.
Dàn nhạc truyền thống Nhạc viện TPHCM với khoảng 40 thành viên cũng góp mặt tại Liên hoan
Giai điệu phương Đông hội tụ tại TPHCM
(Ngày Nay) -Với chủ đề “Giai điệu phương Đông - Oriental Melodies”, Liên hoan Âm nhạc Dân tộc quốc tế 2026 sẽ diễn ra tại Nhạc viện TPHCM (phường Bến Thành) từ ngày 21 đến 23/10, quy tụ các nghệ sĩ từ Hàn Quốc, Thái Lan, Philippines và Việt Nam.
Những công nghệ viễn tưởng đang dần thành hiện thực tại Nhật Bản
Những công nghệ viễn tưởng đang dần thành hiện thực tại Nhật Bản
(Ngày Nay) - Nhiều công nghệ tiên phong được giới thiệu tại Triển lãm Thế giới (World Expo) 2025 ở Osaka (Nhật Bản) đang từng bước được đưa vào ứng dụng thực tế, từ y học tái tạo, chăm sóc sức khỏe đến thiết bị cứu hộ và phương tiện giao thông thế hệ mới. Những bước tiến này cho thấy nỗ lực của các doanh nghiệp Nhật Bản trong việc chuyển hóa thành tựu nghiên cứu thành sản phẩm phục vụ đời sống.
Na Uy đề xuất cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội và trò chơi có hại
Na Uy đề xuất cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội và trò chơi có hại
(Ngày Nay) - Ngày 19/10, Chính phủ Na Uy chính thức công bố dự luật nhằm cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội, đồng thời áp dụng các khung quản lý nghiêm ngặt đối với các “nền tảng có hại”. Danh sách các dịch vụ chịu sự điều chỉnh bao gồm nhiều nền tảng nhắn tin và giải trí trực tuyến phổ biến như Roblox, Snapchat và TikTok.
Tăng cường tin cậy chính trị, thúc đẩy hợp tác Việt Nam - Liechtenstein
Tăng cường tin cậy chính trị, thúc đẩy hợp tác Việt Nam - Liechtenstein
(Ngày Nay) - Thủ tướng Công quốc Liechtenstein Brigitte Haas đã kết thúc tốt đẹp chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 17-19/10, theo lời mời của Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Lê Minh Hưng. Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng đã trả lời phỏng vấn báo chí về chuyến thăm.
Lễ khởi công - phát động thi đua dự án Nhà máy nhiệt điện LNG Quảng Trạch II và công bố phát điện nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I lên lưới điện quốc gia
Khởi công - phát động thi đua dự án Nhà máy nhiệt điện LNG Quảng Trạch II
(Ngày Nay) - Ngày 20 tháng 10 năm 2026, tại Trung tâm Điện lực Quảng Trạch, khu kinh tế Hòn La, xã Phú Trạch, tỉnh Quảng Trị, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Ban QLDA Điện 2 đã trang trọng tổ chức Lễ khởi công - phát động thi đua dự án Nhà máy nhiệt điện LNG Quảng Trạch II và công bố phát điện nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I lên lưới điện quốc gia.