Phóng viên đã có cuộc trao đổi với tiến sĩ Phạm Hữu Cường, giảng viên ĐH Sư phạm Hà Nội, người đã có 23 năm kinh nghiệm trong công tác giảng dạy môn Ngữ văn để thầy chia sẻ những "bí kíp" giúp các thí sinh ôn tập tốt cho kỳ thi sắp tới.
Thưa thầy, không bao lâu nữa các em học sinh lớp 12 sẽ bước vào kỳ thì THPT quốc gia. Với kinh nghiệm làm giáo dục hơn 20 năm, thầy có tư vấn gì giúp cho các em có thể đạt được kết quả thi tốt nhất?
Thầy Phạm Hữu Cường: Chỉ còn chưa đầy 3 tháng nữa là đến kỳ thi THPT Quốc gia 2016, cũng là khoảng thời gian rất ngắn để các em học sinh ôn tập nên chắc chắn nhiều em đang rất lo lắng trước áp lực của kỳ thi.
Để chuẩn bị tốt nhất cho kì thi sắp tới, điều đầu tiên thầy khuyên tất cả các em là không nên học thâu đêm. Bởi như vậy sẽ ảnh hưởng không tốt tới sức khỏe, vừa rất khó tiếp thu kiến thức, trí nhớ suy giảm nhanh, dẫn đến tình trạng “học trước quên sau”.
Các em nên ngủ trước 12h, thay vì thức khuya, các em nên dậy sớm (tầm 4-5h sáng) để học thì sẽ dễ nhớ và tiếp thu những kiến thức, hiệu quả học tập sẽ cao nhất.
Ngoài ra, các em cũng nên chú ý đến chế độ ăn uống, tập luyện thể thao, để tránh cho cơ thể rơi vào trạng thái mệt mỏi hoặc áp lực.
 |
T.s Phạm Hữu Cường trong một chương trình của VTV. Ảnh NVCC
Đối với riêng môn Ngữ Văn, các em học sinh sẽ phải chuẩn bị những gì, thưa thầy?
Thầy Phạm Hữu Cường: Vì thời gian không còn dài nên các em cần ôn tập một cách khoa học.
Trong tháng 4 này các nên tổng ôn kiến thức một cách nhanh nhất theo sơ đồ tư duy, nghĩa là hệ thống lại kiến thức thành các ý lớn, và các ý nhỏ; không nên học quá chi tiết, cụ thể; đồng thời ôn lại phương pháp, kĩ năng làm bài thi.
Các em nên tập trung ôn tập về mặt kỹ năng và phương pháp làm 3 dạng bài: “Đọc hiểu văn bản”, “Nghị luận xã hội” và kỹ năng về “Phân tích cảm nhận văn học, so sánh và bình luận văn học”.
Ngoài phương pháp, kỹ năng như trên, các em nên tập trung ôn tập kĩ các văn bản lớp 12, gồm 14 văn bản từ "Tuyên ngôn Độc lập" đến "Hồn Trương Ba, da hàng thịt".
Vào tháng 5, 6 các em nên tập trung vừa ôn tập các trọng tâm do các thầy cô giỏi, giàu kinh nghiệm đề ra; vừa luyện đề thi, thi thử và rút kinh nghiệm; vận dụng các kỹ năng, phương pháp và kiến thức để giải đề, mỗi tuần các em nên giải khoảng 2-3 đề, trong vòng 2 tháng cố gắng giải 20 đề; dưới cả 2 hình thức là lập dàn ý chi tiết và viết thành bài hoàn chỉnh. Đây là hình thức củng cố kiến thức, rèn luyện kĩ năng, phương pháp làm bài tốt nhất.
Nếu như các em có điều kiện đi học ở các trung tâm luyện thi uy tín, sẽ được các thầy cô giỏi có kinh nghiệm đưa ra những bộ đề ôn thi khá sát với đề thi chính thức. Còn không thì các em sau khi giải đề cũng nên nhờ thầy, cô giáo của mình chấm hoặc kiểm tra giúp, từ đó mới phát hiện ra những lỗi và điểm yếu để có thể bổ sung kịp thời.
Vậy phần luyện đề, giải đề có tác dụng gì cho các em học sinh thưa thầy?
Thầy Phạm Hữu Cường: Phần luyện đề và giải đề rất quan trọng, bởi nó giúp cho các em làm quen với việc làm bài thi để đến khi làm không bị bỡ ngỡ. Mỗi lần làm đề sẽ giúp cho các em hệ thống lại kiến thức, củng cố kĩ năng và phương pháp làm bài, giúp cho các em biết chỗ đúng, chỗ sai của mình để có thể sửa chữa.
Theo thầy, thí sinh cần lưu ý những gì để làm tốt phần đọc hiểu văn bản và câu nghị luận xã hội trong đề thi năm nay?
Thầy Phạm Hữu Cường: Trên thực tế, những đề nghị luận xã hội mà các em đã được học trong sách giáo khoa sẽ không xuất hiện trong đề thi. Vì vậy, các em nên rèn luyện thật tốt phương pháp và kĩ năng làm kiểu bài nghị luận xã hội, để giải quyết tốt yêu cầu của đề thi, dù câu hỏi trong đề ra theo hướng mở đến đâu chăng nữa.
Trên thực tế đề về mảng này chủ yếu là vấn đề trong cuộc sống. Các em nên nắm vững các kỹ năng làm dạng đề nghị luận xã hội, cách làm phổ thông nhất đó là “Mẫu các em ôn tập tốt, và một điểm nữa đó là chắc chắn cho thí sinh không làm cứng nhắc theo tài liệu.
Từ thực tế đề thi những năm gần đây, theo tôi, ở câu nghị luận xã hội, học sinh nên quan tâm đến một số vấn đề như: biển đảo và trách nhiệm của thế hệ trẻ với biển đảo của đất nước; Gạc Ma – vòng tròn bất tử; thời cơ thách thức của Việt Nam khi gia nhập TPP; thực phẩm bẩn đang đầu độc người dân và lương tâm con người; sự vô tâm của con người nhìn từ vụ án ở Bình Phước; ý thức con người về biến đổi khí hậu; ngập mặn, hạn hán ở Đồng bằng sông Cửu Long, vai trò của nguồn nước trong cuộc sống; lí tưởng, lẽ sống, phẩm chất, sự thành đạt của tuổi trẻ, nghị lực sống của con người (qua các tấm gương Trần Lập, chú lính chì dũng cảm Nguyễn Thiện Nhân) …
Phần đọc hiểu cũng nên chú trọng đến các văn bản nghị luận, liên quan đến các vấn đề trên, hoặc đề cập đến các vấn đề về bảo vệ văn hóa dân tộc, thói sùng ngoại, bài ngoại, lòng tự trọng, lòng nhân ái khoan dung, thói tham ô lãng phí, thói vô cảm của con người, giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt… Các em cũng nên chú ý đến các văn bản thơ viết về biển đảo, lòng nhân ái và tình yêu quê hương đất nước.
Có một điều các em phải nhớ, tất cả các văn bản cần đọc hiểu đều nằm ngoài chương trình sách giáo khoa, là những văn bản hoàn toàn mới. Vì vậy các em phải rèn luyện các kỹ năng làm phần đọc hiểu, từ đó mới có thể giải quyết tốt phần này.
Xin trân trọng cảm ơn thầy!
Công Luân
