Ông Hồ Nghĩa Dũng, Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) vừa có văn bản gửi Văn phòng Chính phủ, Bộ Công Thương, Bộ Ngoại giao kiến nghị các cơ quan Nhà nước hỗ trợ doanh nghiệp thép giảm thiệt hại do Mỹ áp dụng thuế nhập khẩu bổ sung 25%.
Hiệp hội kiến nghị Bộ Công Thương chủ trì cùng Bộ Ngoại giao làm việc với cơ quan hữu quan của Mỹ để bày tỏ quan điểm chính thức của Việt Nam đối với những áp đặt vô lý của quốc gia này. Đồng thời thực hiện tham vấn khiếu nại với Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) tại Việt Nam như các quốc gia khác đã thực hiện.
VSA cũng kiến nghị các Bộ, ngành yêu cầu Mỹ thực hiện miễn trừ áp dụng biện pháp 232 (thuế nhập khẩu bổ sung) đối với Việt Nam trên cơ sở quan hệ an ninh giữa 2 nước theo kế hoạch hành động về hợp tác quốc phòng Việt - Mỹ giai đoạn 2018 – 2020 và tuyên bố chung về tăng cường đối tác toàn diện giữa 2 nước trong chuyến thăm của ông Donald Trump hồi cuối năm 2017.
Trong trường hợp Mỹ buộc phải áp dụng biện pháp 232 đối với Việt Nam thì VSA cho rằng nên đề nghị quốc gia này xem xét miễn trừ áp dụng đối với một sản phẩm thép Việt có kim ngạch xuất khẩu cao sang Mỹ. Hiệp hội cũng đề nghị Chính phủ xem xét phương án rút lại cam kết ưu đãi thuế đối với một số sản phẩm nhập khẩu của Mỹ.
VSA cho biết sau khi Mỹ khởi xướng điều tra mục 232 từ tháng 4/2017, VSA đã tập hợp các doanh nghiệp, thuê luật sư tại Mỹ và Văn phòng luật sư đại diện tại Việt Nam.
Từ năm 2012-2017, thép Việt Nam xuất khẩu vào Mỹ khoảng 2,48 triệu tấn và nhập khẩu từ Mỹ khoảng 2,52 triệu tấn. Như vậy cán cân thương mại xuất nhập khẩu thép Việt – Mỹ xấp xỉ nhau.
Năm 2017, lượng thép xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ khoảng 567.000 tấn, chỉ bằng 57% so với 2016. Trong khi đó, Việt Nam nhập khẩu từ Mỹ hơn 632.000 tấn. Sản phẩm thép xuất khẩu của Việt Nam chiếm không đáng kể, khoảng 1,66% tổng thép nhập khẩu của Mỹ cả năm. Chủng loại thép Việt xuất sang Mỹ chủ yếu là phục vụ cho xây dựng dân dụng.
Hơn nữa, ngay sau khi tuyên bố áp thuế 25% đối với tất cả sản phẩm thép nhập khẩu vào Mỹ, thì quốc gia này lại loại trừ dần từng nước với lý do đồng minh thân cận. VSA cho rằng, điều này càng làm cho thị trường cạnh tranh thương mại không công bằng giữa các quốc gia xuất khẩu thép vào Mỹ. Hiện Việt Nam nằm trong số ít quốc gia chưa được xem xét miễn trừ.
“Như vậy, việc Chính phủ Mỹ áp dụng điều tra cho rằng thép Việt có nguy cơ đe dọa an ninh nước Mỹ là vô lý”, VSA cho hay.
Hiệp hội cũng đưa ra những đánh giá thiệt hại của doanh nghiệp thép Việt khi Mỹ quốc gia này áp dụng thuế nhập khẩu bổ sung 25%. Theo VSA, năm 2017, Mỹ là thị trường xuất nhẩu thép thứ 2 của Việt Nsm sau ASEAN chiếm 11% với kim ngạch xuất khẩu gần 450 triệu USD. Mức thuế 25% sẽ tác động tiêu cực đến hoạt động xuất khẩu và sản xuất thép của Việt Nam, thậm chí có thể làm ngành thép Việt mất toàn bộ thị trường Mỹ. Ước tính thiệt hại trong 2-3 năm tới đây tại thị trường Mỹ có thể gấp 3-4 lần mức sụt giảm kim ngạch trong năm 2017 bởi thép Việt không thể cạnh tranh được so với Mỹ cũng như các nước nằm trong danh mục được Chính phủ nước này loại trừ.
Theo VSA, mức thuế 25% có thể được áp dụng không giới hạn về mặt thời gian, do đó khả năng tiếp cận lại và mở rộng thị trường Mỹ là rất mong manh. Điều đáng ngại hơn, theo VSA, sau việc trên, Ủy ban Châu Âu đã khởi xướng điều tra áp dụng biện pháp tự vệ với 26 nhóm sản phẩm thép nhập khẩu, bao gồm thép Việt.
“Sức ép từ việc mất thị trường xuất khẩu kéo theo hàng loạt hệ lụy không nhỏ về tài chính cho ngành thép Việt khi mà phần lớn các doanh nghiệp mới chỉ hoàn thành giai đoạn đầu tư, còn đang phụ thuộc vào sản xuất để thu hồi vốn đầu tư và chi phí lãi vay”, văn bản của VSA nêu rõ và cho rằng ngành thép đang đứng trước nguy cơ bị triệt tiêu tăng tưởng và ảnh hưởng đến hàng triệu công nhân.
