Ngày 1/10, kết luận Phiên họp Chính phủ đánh giá tình hình thực hiện và rà soát, tháo gỡ khó khăn về mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chỉ rõ chừng nào người dân còn kêu ca, phàn nàn, chừng đó công việc của Chính phủ còn phải gian nan, vất vả, phải có giải pháp hiệu quả; địa phương còn chưa phát triển được thì Chính phủ phải lo toan, thúc đẩy phát triển.
Phiên họp đánh giá trong 3 tháng đầu vận hành, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã dần đi vào nề nếp, bảo đảm tính thống nhất, thông suốt trong quản lý nhà nước từ Trung ương đến cơ sở.
Đến nay, 100% địa phương đã bố trí đủ chức danh lãnh đạo Ủy ban Nhân dân các cấp. Các cơ quan chuyên môn cấp tỉnh, xã đã được kiện toàn. Đội ngũ cán bộ được bố trí, luân chuyển, điều động, biệt phái, tăng cường cán bộ, công chức, viên chức, ưu tiên bố trí nhân sự có chuyên môn, kinh nghiệm trong các lĩnh vực quy hoạch, xây dựng, kiến trúc, giao thông, đất đai, tài nguyên, môi trường, giáo dục, đào tạo, công nghệ thông tin về cho Ủy ban Nhân dân cấp xã.
Đến nay, cả nước đã có 142.746 người đã có quyết định nghỉ việc, trong đó có 105.056 người (đạt tỷ lệ 73,6%) đã được nhận tiền chi trả chính sách, chế độ. Có 11 bộ và 6 tỉnh, thành phố đã hoàn thành việc chi trả; 10 bộ và 3 địa phương mới chi trả 60%. Nhiều địa phương ban hành chế độ hỗ trợ nhà ở, phương tiện đi lại, đào tạo nghề và việc làm cho cán bộ dôi dư.
Cả nước đã đề xuất bãi bỏ 519 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 2.421 thủ tục hành chính.
Từ ngày 1/7 đến ngày 30/9, khoảng 7 triệu hồ sơ trực tuyến được tiếp nhận, tỷ lệ giải quyết đúng hạn đạt 91%.
Trên 3.100 trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã (của 32 tỉnh, thành phố) được đưa vào hoạt động, áp dụng mô hình một cửa hiện đại, nhiều nơi ứng dụng AI và biểu mẫu điện tử. Các trung tâm này bước đầu vận hành ổn định, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân khi thực hiện thủ tục hành chính.
Nhiều địa phương đưa vào vận hành Trung tâm điều hành tập trung 2 cấp, triển khai quản lý văn bản điện tử, chữ ký số tập trung, kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đất đai, doanh nghiệp. Một số xã, phường thí điểm trí tuệ nhân tạo trong phân tích dữ liệu, cảnh báo an ninh trật tự. Hàng nghìn cán bộ cấp xã được tập huấn kỹ năng số, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý.
Cơ bản các tỉnh, thành phố đã ổn định trụ sở làm việc, bảo đảm công tác phục vụ Nhân dân không gián đoạn. Nhiều nơi đã bố trí trụ sở dôi dư làm công trình công cộng, trung tâm sinh hoạt cộng đồng. Công tác rà soát, bố trí xe công, máy móc, thiết bị được tiến hành nghiêm túc, công khai.
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, vẫn còn những khó khăn, vướng mắc. Đó là, một số văn bản hướng dẫn còn chậm, nhất là trong lĩnh vực tài chính - kế toán, đất đai, giáo dục; nhiều nơi khó khăn về cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực; hệ thống dịch vụ công trực tuyến còn bất cập, dữ liệu thiếu đồng bộ; chưa giải quyết dứt điểm việc chi trả chế độ chính sách cho người nghỉ việc. Người dân ở một số địa bàn chưa kịp thích ứng với cách thức giải quyết thủ tục mới…
Các đại biểu cho rằng sở dĩ có những khó khăn, vướng mắc như nêu trên, một phần do lần đầu tiên vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp nên giai đoạn đầu không tránh khỏi lúng túng. Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, chỉ đạo, điều hành có số lượng lớn, đội ngũ cán bộ, công chức chưa có đủ thời gian để nắm chắc nên áp dụng có việc còn hạn chế.
Trong khi đó, quy mô dân số, diện tích tự nhiên của đơn vị hành chính sau sắp xếp tăng lên nhiều, làm gia tăng áp lực giải quyết thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công và quản lý hành chính nhà nước ở cấp xã…
Kết luận Phiên họp, điểm lại các kết quả nổi bật, Thủ tướng biểu dương các bộ, ngành, địa phương đã có nhiều nỗ lực để chính quyền địa phương 2 cấp vận hành thông suốt, nâng cao năng lực điều hành của chính quyền địa phương, chuyển trạng thái từ quản lý, sang chủ động, kiến tạo, kết quả tuần sau tốt hơn tuần trước, tháng sau tốt hơn tháng trước, quý sau tốt hơn quý trước; mang lại thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.
Nhất trí với ý kiến của các đại biểu về một số hạn chế cần khắc phục và nguyên nhân, Thủ tướng nhấn mạnh chừng nào người dân còn kêu ca, phàn nàn, chừng đó công việc của Chính phủ còn phải gian nan, vất vả, đòi hỏi phải có giải pháp hiệu quả; chừng nào địa phương còn chưa phát triển được, chừng đó Chính phủ phải kiểm điểm, lo toan, thúc đẩy để phát triển.
Thủ tướng giao các Phó Thủ tướng phụ trách bộ, ngành được phân công chỉ đạo và cùng các Bộ trưởng của bộ, ngành đó trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ đã được giao rà soát và xử lý các vấn đề, nội dung theo Kết luận số 195-KL/TW của Bộ Chính trị, Ban Bí thư theo tinh thần 6 rõ (rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ kết quả), báo cáo kết quả hằng tuần, kiểm điểm lại và báo cáo Bộ Chính trị.
Lưu ý tinh thần xuyên suốt là phải xử lý, tháo gỡ ngay các khó khăn, vướng mắc trong tổ chức, vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, theo quan điểm trách nhiệm của cấp nào, cơ quan nào thì cấp đó, cơ quan đó xử lý, Thủ tướng yêu cầu phải có tư duy đổi mới, tổ chức thực hiện quyết liệt, không cầu toàn, không nóng vội.
Thủ tướng giao Bộ trưởng Bộ Khoa học-Công nghệ xây dựng công cụ, hệ thống đánh giá kết quả thực hiện vận hành chính quyền địa phương 2 cấp của Chính phủ theo thời gian thực, liên thông, kết nối, thống nhất thông tin, dữ liệu với hệ thống mạng đánh giá của Trung ương.
Các bên liên quan thành lập các Tổ công tác của Chính phủ để kiểm tra, đôn đốc, rà soát, hỗ trợ các địa phương tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức vận hành chính quyền địa phương 2 cấp ở địa phương và các vấn đề khác.
Bộ Nội vụ phối hợp với Bộ Tài chính rà soát, đánh giá nguyên nhân, trách nhiệm, xử lý dứt điểm việc chi trả chính sách, chế độ cho người có quyết định nghỉ việc theo Nghị định số 178/2024/NĐ-CP, hoàn thành trước ngày 10/10. Bộ Tài chính phối hợp với các địa phương rà soát, xử lý dứt điểm chậm trễ trong việc mở tài khoản thanh toán của tổ chức ở cơ sở.
Cho rằng năng lực cán bộ cơ sở chưa đồng đều, nhất là năng lực quản lý nhà nước, năng lực về thể chế, kiến tạo, công nghệ thông tin và tinh thần trách nhiệm, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tiếp tục đánh giá, rà soát kỹ lưỡng để khắc phục khó khăn hiện nay về cán bộ, công chức xã vừa thiếu vừa yếu trong giai đoạn trước mắt cũng như lâu dài; hướng dẫn dứt điểm việc xác định vị trí việc làm, định biên biên chế ở cấp xã.
Chỉ đạo đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu thực hiện theo tinh thần “ai làm tốt nhất thì giao, không biết thì không quản,” “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm, Trung ương không làm thay."
Các Bộ, ngành phối hợp với địa phương rà soát, tháo gỡ các vướng mắc về thể chế, pháp luật; xây dựng ban hành các nghị định, thông tư còn thiếu, trong đó rà soát, sửa đổi, loại bỏ ngay những quy định pháp luật còn chồng chéo, mâu thuẫn, gây ách tắc; tháo gỡ vướng mắc, khó khăn trong giải quyết thủ tục hành chính, nhất là trong các lĩnh vực như: đất đai, quy hoạch, tài chính, tài sản, xây dựng, giao thông, cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp…
Chỉ đạo, giao nhiệm vụ cho các bộ, ngành đẩy mạnh chuyển đổi số; đảm bảo các hạ tầng về điện, viễn thông… đầy đủ, thông suốt, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh tất cả đều phải nỗ lực, cố gắng để chính quyền địa phương 2 cấp vận hành đồng bộ, thống nhất, trơn tru, toàn diện, đáp ứng kỳ vọng của Đảng, Nhà nước và nhân dân; tổ chức bộ máy mới phải tốt hơn bộ máy cũ; việc giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp phải ngày càng tốt hơn.
