Vân Cù là một ngôi làng cổ thuộc xã Đồng Sơn, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định. Với quy mô khoảng 500 hộ, nhân khẩu hơn 2.000 người, Vân Cù được mệnh danh là "thủ phủ" của phở Nam Định.
Sở dĩ phở Vân Cù hay phở Cồ nổi tiếng cả nước là bởi nơi đây có dòng họ Cồ nổi danh với nghề nấu phở. Con cháu họ Cồ sau đó tản đi khắp nơi, đem theo bí quyết nấu phở làm nổi danh khắp ba miền.
Nghề phở đã hình thành nhiều đời tại làng Vân Cù từ cuối thế kỷ 19. Đến nay, nhiều gia đình tại Vân Cù đã có 3-4 thế hệ chọn nghề nấu phở làm kế mưu sinh.
Trải qua hơn 100 năm, phở Vân Cù đã trở thành thương hiệu và là món ăn tiêu biểu cho nền văn hoá ẩm thực Nam Định nói riêng và Việt Nam nói chung. Đó là niềm tự hào của không chỉ người dân làng Vân Cù mà còn của cả tỉnh Nam Định.
Nhân dịp Lễ hội Phở Vân Cù đã diễn ra lễ rước của người dân làng và lễ tế Thánh tại đình làng, thể hiện mong muốn một năm mới với nhiều thành công cho những người con của làng, những người vẫn đang tiếp tục mang phở Vân Cù đi khắp Việt Nam và thế giới.
 |
Lễ tế tại đình làng Vân Cù. |
Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực Nam Định đã tôn vinh các nghệ nhân cao tuổi ở làng gồm cụ Cồ Việt Hùng, Cồ Hữu Chênh, Cồ Hữu Chênh, Cồ Huy Kiên, Cồ Huy Nghi, Cồ Năng Vân, Vũ Quang Lê.
 |
Một bát phở Cồ trứ danh. |
Nhằm tạo điều kiện cho Phở Vân Cù được phát triển mạnh mẽ hơn nữa, tại buổi lễ, Ban tổ chức đã trao giấy chứng nhận cho hơn 50 người làng Vân Cù được sử dụng logo Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực Nam Định và Chi hội phở Vân Cù, khẳng định các hội viên sẽ phải hoạt động trong khuôn khổ điều lệ của hội và bảo tồn, phát huy di sản văn hóa, đặc biệt di sản văn hóa ẩm thực.
 |
Người dân làng Vân Cù thưởng thức phở tại lễ hội. |
Chia sẻ tại buổi lễ, ông Nguyễn Văn Thư, nguyên Giám đốc Bảo tàng Nam Định, Phó Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực Nam Định cho biết:
"Sức sống của phở rất mãnh liệt, lan tỏa và phát sinh thành các loại hình phở khác nhau. Phở Vân Cù mang trong đó cả một câu chuyện về lịch sử, kinh nghiệm tri thức dân gian, bí quyết nghề nghiệp, tập quán xã hội…, phản ánh bản sắc của cộng đồng, có giá trị văn hóa tiêu biểu để trở trở thành di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại".
Festival Phở 2024 do Ủy ban nhân dân tỉnh Nam Định chỉ đạo và Công ty cổ phần Hàng tiêu dùng Masan đồng tổ chức. Sự kiện có sự đồng hành của các đơn vị tài trợ là Hiệp hội Nước mắm Việt Nam, nhãn hàng Chinsu, Phở Story, Nước tinh khiết Bluezone, Phở Xưa Nam Định.
