“Tôi tha thiết đề nghị, ngoài Toán, Ngữ văn, cần thêm một bài thi tổng hợp có phần nội dung của tất cả môn học đánh giá bằng điểm số.”
Đây là đề nghị thay đổi trong việc thi tuyển sinh vào lớp 10 của Giáo sư Đỗ Đức Thái, Tổng chủ biên môn Toán, Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Theo Giáo sư Đỗ Đức Thái, thi cử, đánh giá là một trong những vấn đề tồn tại lớn của ngành giáo dục hiện nay trong việc thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới.
Phân tích cụ thể hơn, ông Thái cho hay hiện hầu hết các địa phương trên cả nước đều thi vào lớp 10 ba môn Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh. Vì vậy, để cạnh tranh một suất vào lớp 10, ngay từ đầu cấp trung học cơ sở, cả gia đình, nhà trường và thầy trò đều dồn sức "học gạo" 3 môn này và bỏ qua những môn học khác, trong đó có các môn khoa học tự nhiên như Vật lý, Hóa học, Sinh học... Hệ lụy là ít học sinh chọn tổ hợp tự nhiên khi vào trung học phổ thông, dẫn đến ít chọn các môn khoa học tự nhiên trong Kỳ thi Tốt nghiệp trung học phổ thông.
Đây là nguyên nhân trực tiếp gây mất cân bằng trong cơ cấu đào tạo ngành nghề ở đại học. Do đó, cơ cấu nguồn nhân lực và các ngành kinh tế của đất nước cũng mất cân đối, thiếu hụt nguồn nhân lực phục vụ chủ trương đẩy mạnh mũi nhọn về khoa học, công nghệ, chuyển đổi số.
“Không có quốc gia nào với dân số quy mô 100 triệu dân lại có thể trở thành nước phát triển nếu chỉ tập trung vào các lĩnh vực dịch vụ, phi công nghệ,” ông Thái nói.
Theo đó, Giáo sư Đỗ Đức Thái nhấn mạnh: “Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 cần thay đổi quyết liệt. Đây không còn là chuyện của ngành giáo dục, mà là chuyện quốc gia đại sự. Nguy cơ đó phải được nhìn nhận nghiêm túc ngay từ bây giờ tránh để vấn đề trở nên trầm trọng hơn, khó giải quyết hơn.”
Tổng chủ biên môn Toán khẳng định dứt khoát phải chuyển từ tâm lý "thi gì học nấy"sang việc "học gì thi nấy." Việc này rất cần thiết áp dụng đối với kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 vì chỉ có "học gì thi nấy" thì học sinh mới học đầy đủ, đảm bảo chất lượng đúng với yêu cầu của chương trình ở giai đoạn giáo dục bắt buộc (từ lớp 1 đến lớp 9). Điều đó góp phần thực hiện thành công công tác định hướng nghề nghiệp cho học sinh từ bậc trung học cơ sở.
Khi học sinh học đủ và trải qua kỳ thi chuyển cấp, các em mới có đủ trải nghiệm để biết rõ sở trường, sở thích, mong muốn của mình và lựa chọn nhóm môn học phù hợp khi vào lớp 10.
Giáo sư Đỗ Đức Thái nhấn mạnh việc đổi mới căn bản, toàn diện phương thức, nội dung thi cử là khâu cuối nhưng lại có tác động lớn đến thực hiện chương trình.
“Đây là nhiệm vụ cấp bách hàng đầu, đặc biệt đối với kỳ thi vào lớp 10. Tôi tha thiết đề nghị, ngoài Toán, Ngữ văn, cần thêm một bài thi tổng hợp có phần nội dung của tất cả môn học đánh giá bằng điểm số ở trung học cơ sở,” Giáo sư Đỗ Đức Thái nói.
Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, năm nay có 60 tỉnh, thành phố tổ chức thi tuyển sinh vào lớp 10, trong đó có 58 tỉnh lựa chọn môn thi ba môn Toán, Văn, Tiếng Anh. Hai tỉnh Hà Giang và Bình Thuận lựa chọn môn thi thứ 3 là Lịch sử và Địa lý (trong đó tỉnh Bình Thuận chỉ thi môn Lịch sử với trường nội trú tỉnh, các trường còn lại thi Tiếng Anh).
Cả nước chỉ có 3 tỉnh tổ chức xét tuyển học sinh vào trường Trung học Phổ thông công lập, gồm Cà Mau, Vĩnh Long, Gia Lai.
